U nas zapłacisz kartą
Objawy alergii na mleko u dorosłych - Skórne symptomy i ich rozpoznawanie
Nietolerancja laktozy - przyczyny
- choroba Leśniowskiego-Crohna (szczególnie w fazie ostrej i w okresie przechodzenia w stan remisji)
- martwicze zapalenie jelita
- choroba Whipple’a
- zespół krótkiego jelita
- infekcje żołądkowo-jelitowe, np. ostra lub przewlekła biegunka - wywołana przez bakterie (najczęściej Escherichia coli i Salmonella) lub wirusy (zwykle rotawirusy i adenowirusy)
- zakażenia pasożytnicze przewodu pokarmowego: lamblioza, tasiemczyca
- celiakia
- choroba Duhringa (skórna manifestacja nietolerancji glutenu)
- alergia pokarmowa, np. alergia na białko mleka krowiego lub soi
- mukowiscydoza
Do niszczenia nabłonka i kosmków jelitowych może dojść także w wyniku nadmiernego stosowania niektórych leków, np. antybiotyków, niesterydowych leków przeciwzapalnych, kwasu acetylosalicylowego, chemioterapeutyków, oraz alkoholu. Może wystąpić także pod wpływem promieniowania jonizującego, w przebiegu niedożywienia.
Tymczasowa nietolerancja laktozy może wystąpić u dzieci urodzonych przed 34. tygodniem (tzw. rozwojowy niedobór laktazy). Organizm wcześniaków nie jest bowiem w stanie wytwarzać laktazy. Jednak gdy tylko w jelitach zaczyna się proces wytwarzania tego enzymu, problem ustępuje.
Na rozwój nietolerancji laktozy może mieć wpływ także długotrwałe stosowanie diety bezmlecznej, które wpływa na zmniejszenie aktywności wydzielania laktazy.
Jakie są sposoby leczenia?
Najważniejsze w postępowaniu u chorego na alergię pokarmową jest unikanie uczulającego pokarmu. Lekarz dobiera specjalną dietę pozbawioną najczęściej uczulających pokarmów (tzw. dietę eliminacyjną), dbając o to, by pokrywała zapotrzebowanie chorego na składniki odżywcze (np. w przypadku alergii na białko mleka krowiego zaleca się preparaty soi). Na rynku istnieje wiele specjalnych mieszanek przeznaczonych dla niemowląt i małych dzieci (m.in. Nutramigen, Humana SL, Bebilon pepti 1 i 2, Sinlac i inne). Dietę eliminacyjną stosuje się zwykle przez kilka lat. Prawidłowo stosowana dieta umożliwia normalny rozwój dziecka i zabezpiecza przed powstaniem niedoborów pokarmowych. Korzyścią z leczenia jest uniknięcie niedożywienia i groźnych reakcji alergicznych, takich jak wstrząs anafilaktyczny. Dieta eliminacyjna pozwala na odbudowę ściany jelita i uzyskanie z czasem tolerancji na uczulające chorego pokarmy oraz na przykład na aminy biogenne.
Dietę wspomaga się niekiedy leczeniem farmakologicznym, zwłaszcza w przypadku współistnienia innych postaci alergii (żaden lek nie będzie jednak skuteczny bez diety). Stosuje się kromony i ketotifen.
Doustne leki przeciwhistaminowe są zwykle skuteczne w razie występowania zespołu jamy ustnej lub zmian skórnych. Glikokortykosteroidy (w postaci tabletek lub zastrzyków) zaleca się krótkotrwale w przypadku nasilonych objawów zapalenia przewodu pokarmowego (np. żołądka). Chorzy zagrożeni wystąpieniem wstrząsu anafilaktycznego powinni nosić ze sobą ampułkostrzykawkę z adrenaliną.
Jak lekarz ustala diagnozę?
Podobnie jak w przypadku innych typów alergii, najistotniejszym elementem w rozpoznawaniu alergii pokarmowej jest wywiad. Lekarz zapyta o rodzaj pokarmu powodującego objawy, po jakim czasie pojawia się reakcja na pokarm i w jakiej sytuacji (np. u niektórych chorych wystąpieniu wstrząsu anafilaktycznego może sprzyjać wysiłek) oraz czy Ty lub Twoi krewni chorujecie na inne choroby alergiczne.
W trakcie badania lekarz skupi się na poszukiwaniu oznak chorób alergicznych.
Alergia pokarmowa - badania
Najważniejszym badaniem w rozpoznawaniu alergii pokarmowej jest próba prowokacyjna, w trakcie której pod kontrolą lekarza podaje się choremu uczulający go pokarm i obserwuje, czy dojdzie do wystąpienia objawów. W praktyce stosuje się także dietę eliminacyjną, pozbawioną uczulającego pokarmu – zanikanie objawów po wprowadzeniu tej diety i ich ponowne pojawianie się w przypadku spożycia uczulającego pokarmu są dowodem na występowanie alergii.
Dodatni wynik testów skórnych z alergenami określonych pokarmów nie zawsze potwierdza rolę tego alergenu w powstawaniu alergii pokarmowej, istotniejszy jest wynik ujemny, pozwalający ją wykluczyć. Stosuje się także oznaczanie miana IgE swoistych. Inne badania wykonuje się rzadziej (np. biopsję błony śluzowej przewodu pokarmowego) lub mają one znaczenie jedynie pomocnicze (np. pomiar liczby eozynofili we krwi lub całkowitego miana IgE).
Jak szybko pojawiają się objawy alergii na mleko?
Objawy alergii na mleko mogą być:
- natychmiastowe – IgE - zależne, występują w czasie od kilku minut do 4–6 godzin od spożycia pokarmu,
- opóźnione i późne – IgE - niezależne, mieszane IgE - zależne i IgE- niezależne, występują w czasie od kilku do kilkunastu godzin po spożyciu pokarmu.
Bibliografia:
1. E. Dadas-Stasiak, B. Kalicki, A. Jung, Najczęściej występujące przyczyny i rodzaje alergii u dzieci w świetle aktualnej epidemiologii, [w:] „Pediatria i Medycyna Rodzinna”, 2010, 6(2), s. 92–99.
2. J. Gawęcki, Białka w żywności i żywieniu, Wydawnictwo AR, Poznań 2003.
3. W. Silny, M. Czarnecka-Operacz, D. Jenerowicz i wsp., Leksykon alergicznych chorób skóry i reakcji polekowych, Wydawnictwo Medyczne Termedia, Poznań 2009.
4. D. Szałowska, L. Bąk-Romaniszyn, Różne manifestacje kliniczne alergii na białko mleka krowiego, [w:] „Pediatria i Medycyna Rodzinna”, 2012, 8(3), s. 239–245.
Czy to alergia na mleko, czy nietolerancja laktozy?
Zanim zacznie się leczenie alergii na mleko, trzeba ocenić czy jest to alergia, czy nietolerancja mleka. Wykazują pewne podobieństwa, lecz ich błędna ocena może doprowadzić do ból oraz istotnego dyskomfortu życiowego.
Przede wszystkim głośna ostatnio nietolerancja mleka to nie uczulenie na nie, lecz nietolerancja laktozy, czyli cukru mlekowego (galaktoza, glukoza). Wynika to z braku w organizmie enzymu zwanego laktazą odpowiedzialnego za ich rozkładanie i przyswajanie. Taki brak skutkuje pojawianiem się biegunek, nudności, bólów brzucha oraz wzdąć po wypiciu mleka albo zjedzeniu przetworów mlecznych.
Natomiast alergia na mleko to nic innego jak nadwrażliwość układu immunologicznego na białka znajdujące się w mleku oraz wykonanych z niego produktów. Ciało traktuje je jak zagrożenie i uruchamia czynniki odpowiedzialne za pojawienie się na skórze reakcji alergicznej. Dodatkowo alergia objawia się zazwyczaj już w wieku dziecięcym, podczas gdy nietolerancja laktozy może zacząć się później.
