Alergiczna choroba skóry - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia

Obrzęk typu Quinckego

Obrzęk typu Quinckego polega na gwałtownie narastającym obrzmieniu skóry i tkanki podskórnej. Skóra nie zmienia zabarwienia, nie swędzi. Opuchnięcie dotyczy najczęściej twarzy (powiek, warg), języka, gardła, czasem narządów wewnętrznych (bóle brzucha, bóle stawów). Najgroźniejszym dla życia umiejscowieniem obrzęku jest krtań, ponieważ oddychanie jest utrudnione, a czasem wręcz niemożliwe. Obrzęk Quinckego występuje najczęściej u młodych dorosłych. Może być skojarzony z pokrzywką lub astmą oskrzelową. Powodują go podobne alergeny jak w przypadku pokrzywki (najczęściej są to pokarmy, leki i ukąszenia owadów).

Leczenie obrzęku zależy od jego nasilenia i stopnia zagrożenia życia. Duszność (obrzęk krtani), rozległe obrzęki z towarzyszącym czasami zasłabnięciem (spadek ciśnienia tętniczego) – wymagają natychmiastowej pomocy lekarza i dożylnego podania glikokortykosteroidów (np. hydrokortyzonu) i adrenaliny. Są to leki najsilniej i najszybciej hamujące reakcję alergiczną. W pozostałych wypadkach obrzęku, stosowane są doustnie preparaty steroidowe, leki przeciwhistaminowe (domięśniowo lub doustnie), leki hamujące uwalnianie mediatorów alergicznych (ketotifen, nedokromil).

Leczenie obrzęku typu Quinckego i pokrzywki jest w zasadzie podobne, z tym, że w przypadku pokrzywki rzadziej stosuje się leki w zastrzykach, ponieważ nie jest ona stanem zagrożenia życia.

Pokrzywka

Wyprysk atopowy dotyczy pierwotnie naskórka i górnych warstw skóry. Inne choroby skóry o tle alergicznym są wynikiem oddziaływania komórek uczestniczących w reakcji uczuleniowej na ścianki bardzo drobnych naczyń krwionośnych skóry (tzw. naczyń włośniczkowych). Do chorób tych należą pokrzywka i obrzęk typu Quinckego.

Substancje przekaźnikowe (mediatory), uwalniane z komórek po zetknięciu z alergenem, powodują rozszerzenie naczyń włośniczkowych i zmniejszenie szczelności ich ścianek. Skutkiem tego jest „przesiękanie” białek osocza i płynu, przechodzenie krwinek białych z naczyń do głębszych warstw skóry. Powstaje zaczerwienienie i obrzęk w postaci bąbla lub bardziej rozlanej zmiany.

Pokrzywka jest bardzo często spotykanym schorzeniem. Cierpi na nią od 10 do 20 procent społeczeństwa, w tym nie tylko osoby o skłonnościach do atopii. Zmiany skórne, o charakterze licznych, jasnoróżowych bąbli (jak od oparzenia pokrzywą), powodujące silny świąd, utrzymują się zwykle krótko (kilka, kilkanaście godzin).

Wystąpienie pokrzywki jest tzw. „reakcją natychmiastową”.

Powodują występowania pokrzywki:

  • pokarmy: jaja, mleko, ryby, owoce morza, orzechy, kakao,
  • niektóre leki: antybiotyki, leki przeciwbólowe,
  • ukąszenia owadów,
  • niekiedy alergeny wziewne: pyłki roślin, sierść zwierząt, wełna.

W rzadkich przypadkach pokrzywka może być chorobą przewlekłą, trwającą wiele miesięcy. Przyczyny zmian przewlekłych nie są do końca jasne, nie zawsze udaje się stwierdzić podłoże alergiczne dolegliwości.

Istnieje wiele postaci pokrzywki nie mającej związku z uczuleniem, np.: pokrzywka słoneczna, pokrzywka wywołana zimnem, pokrzywka mechaniczna (wywołana uciskiem), itp.

Leczenie pokrzywki alergicznej

Lepiej zapobiegać niż leczyć - unikanie kontaktu z alergenem jest najskuteczniejszym sposobem na pokrzywkę. Jeżeli jest to niemożliwe lub pokrzywka już wystąpiła, stosujemy leki przeciwhistaminowe.

Jeżeli pokrzywka występuje sporadycznie i nie mamy objawów ogólnych, takich jak trudności w oddychaniu, obrzęku powiek i ust, złego samopoczucia z zawrotami głowy, możemy sięgnąć po dostępne bez recepty leki przeciwhistaminowe z lewocetyryzyną, feksofenadyną czy desloratadyną. Możemy poprosić farmaceutę o dobranie odpowiedniego preparatu - oprócz klasycznych tabletek dostępne są jeszcze krople doustne oraz tabletki rozpadające się w jamie ustnej.

Dodatkowe sposoby

Ponadto możemy zastosować żele z dimetyndenem by złagodzić swędzenie. Skuteczność preparatów z węglanem wapnia, popularnie nazwanym “wapnem na alergię” jest kwestionowana. Pokrzywki nie powinno się również smarować popularnymi kremami z hydrokortyzonem ponieważ taki zabieg nie złagodzi jej objawów.

FAQ

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące alergii skórnych.

Jak wygląda uczulenie na skórze?

Alergie skórne objawiają się głównie w postaci czerwonych plam na skórze, krostek, miejscowego przesuszenia, stanu zapalnego oraz świądu. Często pojawia się też alergiczny wyprysk na twarzy, obejmujący m.in. policzki oraz brodę.

Czy uczulenie swędzi?

Reakcja alergiczna powoduje przeważnie delikatne zaczerwienienie, któremu towarzyszy swędząca wysypka alergiczna. W niektórych przypadkach wymaga ona natychmiastowej interwencji lekarskiej.

Jak złagodzić swędzenie skóry przy alergii?

Pielęgnacja swędzącej skóry wymaga przede wszystkim nawilżenia głębszych warstw skóry, np. w formie balsamów, kremów i maści. Ważne jest, aby były to produkty hipoalergiczne, które zawierają emolienty - składniki głęboko natłuszczające skórę.

Uczulenie na rękach - czym smarować?

W przypadku uczulenia na rękach pomocne będą preparaty miejscowe, które łagodzą objawy alergii, np. kremy intensywnie nawilżające, maść z hydrokortyzonem oraz naturalne oleje, np. kokosowy lub migdałowy.

Uczulenie na proszek do prania - jak leczyć?

Leczenie alergii skórnej na proszek do prania należy poprzedzić postawieniem odpowiedniej diagnozy. Kluczową rolę odgrywają tu leki przeciwhistaminowe, a także stosowane miejscowo kremy i maści, które zawierają glikokortykosteroidy.

Uczulenie na płyn do płukania - jak leczyć?

Wsparciem w leczeniu uczulenia na płyn do płukania będą leki przeciwhistaminowe, np. z desloratadyną, cetyryzyną lub loratadyną. Należy je przyjmować doraźnie, w momencie pojawienia się objawów alergii.

Alergia skórna u dziecka - co podać?

Jeżeli nie znamy powodu wystąpienia wysypki, konieczny jest kontakt z lekarzem, który pomoże w identyfikacji alergenu. Starszemu dziecku można podać rozpuszczalne wapno do picia, które chwilowo złagodzi świąd i dyskomfort związany z wysypką. Jeżeli dziecko może przyjmować łagodne leki przeciwhistaminowe, również warto je włączyć do leczenia.

Alergia skórna – co to jest?

Alergia skórna stanowi zespół charakterystycznych objawów pojawiających się na skórze w następstwie kontaktu z alergenem. Za mechanizm ten odpowiada nadwrażliwość układu immunologicznego, który wykazuje tendencję do nadreaktywnej odpowiedzi na określone bodźce zewnętrzne – w normalnych warunkach niepowodujące reakcji alergicznych u zdrowych ludzi. Schorzenia rozwijające się na tle alergicznym można podzielić na kilka grup.

Atopowe zapalenie skóry (AZS)

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to jedna z najczęstszych chorób alergicznych skóry. Jest to przewlekła dolegliwość dermatologiczna o charakterze zapalnym, która charakteryzuje się przebiegiem cyklicznym – okresy ustępowania objawów przeplatają się z fazami zaostrzeń. Podstawowe znaczenie w przypadku atopowego zapalenia skóry mają czynniki genetyczne, które odgrywają kluczową rolę. Zazwyczaj pierwsze symptomy atopowego zapalenia skóry ujawniają się w ciągu pierwszego roku życia dziecka, choć nie jest wykluczone ich pojawienie się również w późniejszym okresie.

Skóra pacjentów zmagających się z AZS wykazuje osłabienie naturalnych funkcji ochronnych i skłonność do nadmiernego wysychania. W konsekwencji nawet niewielkie oddziaływanie alergenów czy innych substancji drażniących może prowokować reakcje alergiczne. Co istotne, nawet w okresach, gdy nie obserwuje się zewnętrznych symptomów choroby, w głębszych warstwach skóry może trwać proces zapalny, który zwiększa ryzyko nagłego wystąpienia reakcji alergicznych.

Warto podkreślić, że atopowe zapalenie skóry jest schorzeniem dotykającym osoby z predyspozycjami do atopii, co oznacza, że często współwystępuje z innymi alergicznymi stanami, takimi jak alergie pokarmowe, wziewne, alergiczny nieżyt nosa czy astma.

Alergiczny wyprysk kontaktowy (ACD)

Alergiczny wyprysk kontaktowy, inaczej określany jako alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, to schorzenie, które dotyka osoby wrażliwe na określone alergeny. Do objawów dochodzi, gdy skóra tych osób nawiązuje kontakt z substancjami zwanymi haptenami. Są to małe cząsteczki, które mogą przenikać przez skórę, a następnie łączą się z białkami w organizmie, tworząc kompleksy immunologiczne. Właśnie te kompleksy są przyczyną reakcji alergicznej, ponieważ system odpornościowy osoby uczulonej traktuje je jako zagrożenie, co prowadzi do zapalnej odpowiedzi organizmu i pojawienia się zmian skórnych.

O ile wykrycie alergenów wziewnych jako przyczyny dolegliwości jest stosunkowo łatwe, szczególnie gdy jednocześnie występują objawy ze strony dróg oddechowych, o tyle identyfikacja alergenu pokarmowego jest trudna i wymaga niekiedy długotrwałego stosowania diet , usuwających podejrzane produkty z jadłospisu.

Czytaj dalej...

W zależności od sytuacji może się zatem pojawić na dłoniach co jest bardzo częste na przykład u osób uczulonych na lateks, z którego wykonuje się rękawiczki medyczne, czy nikiel, którym pokryte są nożyczki , ale też nogach , twarzy , szyi, brzuchu, plecach, narządach płciowych.

Czytaj dalej...

Właśnie te kompleksy są przyczyną reakcji alergicznej, ponieważ system odpornościowy osoby uczulonej traktuje je jako zagrożenie, co prowadzi do zapalnej odpowiedzi organizmu i pojawienia się zmian skórnych.

Czytaj dalej...

Pacjentom, u których wystąpiła reakcja anafilaktyczna lub obrzęk naczynioruchowy krtani, lekarz może zalecić noszenie przy sobie ampułkostrzykawki z adrenaliną lub autowstrzykiwacza z adrenaliną do samodzielnego podania w razie konieczności.

Czytaj dalej...