U nas zapłacisz kartą
Alergiczna choroba skóry - Przyczyny, Objawy i Metody Leczenia
Co na uczulenie skórne? Leczenie alergii skórnej
Leczenie alergii skórnej przeprowadzane jest przez dermatologa i opiera się przede wszystkim na skutecznym rozpoznaniu przyczyn dolegliwości. W procesie diagnozowania alergii skórnej wykorzystuje się różnorodne metody, w tym testy skórne punktowe, testy płatkowe oraz ocenę poziomu immunoglobulin E (IgE). Testy płatkowe są niezwykle pomocne, szczególnie w rozpoznawaniu kontaktowego zapalenia skóry.
W terapii alergii stosuje się leki przeciwhistaminowe, które dzielą się na dwie główne kategorie: leki przeciwhistaminowe I i II generacji. Leki pierwszej generacji, takie jak klemastyna czy hydroksyzyna, choć skuteczne w blokowaniu receptorów H1 histaminy, wykazują działanie nieselektywne, oddziałując również na inne receptory. Może to prowadzić do niepożądanych efektów ubocznych, w tym senności czy suchości w ustach. Z tego powodu, zaleca się obecnie stosowanie nowszych preparatów jak leki przeciwhistaminowe II generacji, które koncentrują się na blokowaniu receptorów H1, minimalizując przy tym ryzyko działań niepożądanych. Do tej grupy należą między innymi cetyryzyna, loratydyna czy feksofenadyna. Wybierając lek antyhistaminowy, należy uwzględnić indywidualne cechy pacjenta oraz potencjalne różnice w przenikaniu substancji czynnych do ośrodkowego układu nerwowego.
W objawowym leczeniu alergii skórnej często stosuje się preparaty miejscowe w formie maści lub żeli, które mogą zawierać składniki łagodzące świąd. W sytuacjach, gdy leczenie objawowe nie przynosi ulgi, dermatolog może zalecić krótkotrwałe stosowanie maści z glikokortykosteroidami. Nowoczesną alternatywą dla miejscowych glikokortykosteroidów są inhibitory kalcyneuryny, takie jak pimekrolimus czy takrolimus, które nie uszkadzają bariery naskórkowej i mogą być stosowane na delikatne partie skóry, na przykład na twarz czy dłonie. Są one obecnie często wybierane w leczeniu atopowego zapalenia skóry.
Pokrzywka
Wyprysk atopowy dotyczy pierwotnie naskórka i górnych warstw skóry. Inne choroby skóry o tle alergicznym są wynikiem oddziaływania komórek uczestniczących w reakcji uczuleniowej na ścianki bardzo drobnych naczyń krwionośnych skóry (tzw. naczyń włośniczkowych). Do chorób tych należą pokrzywka i obrzęk typu Quinckego.
Substancje przekaźnikowe (mediatory), uwalniane z komórek po zetknięciu z alergenem, powodują rozszerzenie naczyń włośniczkowych i zmniejszenie szczelności ich ścianek. Skutkiem tego jest „przesiękanie” białek osocza i płynu, przechodzenie krwinek białych z naczyń do głębszych warstw skóry. Powstaje zaczerwienienie i obrzęk w postaci bąbla lub bardziej rozlanej zmiany.
Pokrzywka jest bardzo często spotykanym schorzeniem. Cierpi na nią od 10 do 20 procent społeczeństwa, w tym nie tylko osoby o skłonnościach do atopii. Zmiany skórne, o charakterze licznych, jasnoróżowych bąbli (jak od oparzenia pokrzywą), powodujące silny świąd, utrzymują się zwykle krótko (kilka, kilkanaście godzin).
Wystąpienie pokrzywki jest tzw. „reakcją natychmiastową”.
Powodują występowania pokrzywki:
- pokarmy: jaja, mleko, ryby, owoce morza, orzechy, kakao,
- niektóre leki: antybiotyki, leki przeciwbólowe,
- ukąszenia owadów,
- niekiedy alergeny wziewne: pyłki roślin, sierść zwierząt, wełna.
W rzadkich przypadkach pokrzywka może być chorobą przewlekłą, trwającą wiele miesięcy. Przyczyny zmian przewlekłych nie są do końca jasne, nie zawsze udaje się stwierdzić podłoże alergiczne dolegliwości.
Istnieje wiele postaci pokrzywki nie mającej związku z uczuleniem, np.: pokrzywka słoneczna, pokrzywka wywołana zimnem, pokrzywka mechaniczna (wywołana uciskiem), itp.
Na podstawie objawów oraz przyczyn, alergiczne choroby skóry są dzielone na:
- wyprysk atopowy,
- pokrzywkę,
- obrzęk typu Quinckego,
- wyprysk kontaktowy.
Wyprysk, zwany potocznie egzemą (od gr. ekdzema), jest jednym z częściej spotykanych objawów stanu zapalnego skóry. Jeśli stan zapalny spowodowany jest uczuleniem, mówimy o tzw. wyprysku atopowym.
Wypryski stanowią dość powierzchowne zmiany naskórka i górnych warstw skóry: występuje zaczerwienienie, silny świąd, pojawiają się drobne grudki, które następnie przekształcają się w podebrane przeźroczystym płynem pęcherzyki. Pęcherzyki te pękają, a zmiany stają się zlewne. Cała powierzchnia skóry dotknięta chorobą jest wilgotna, sącząca, często przez zabrudzenie ulega nadkażeniu bakteryjnemu. Wyprysk atopowy ma tendencję do nawracania po kolejnym zetknięciu z alergenem. Miejsca, w których wyprysk pojawiał się wielokrotnie są najczęściej szorstkie, przebarwione na szaro-różowy kolor, naskórek jest zgrubiały (tzw. zliszajowacenie).
Wyprysk może ujawnić się już w wieku niemowlęcym, spotykany jest u dzieci od około trzeciego miesiąca życia. Ta postać choroby dotyczy najczęściej twarzy (czoło, policzki). Przyczyną są zazwyczaj alergeny pokarmowe. U dzieci w wieku przedszkolnym, wyprysk zajmuje najczęściej zgięcia łokciowe i kolanowe, jest silnie swędzący, w okresie dojrzewania zmiany mogą pojawić się z powrotem na twarzy lub na tułowiu, szybko liszajowaceją, u dorosłych zmiany są przewlekłe, czasami trwają wiele lat, dotyczą niekiedy dużych powierzchni skóry, a z powodu bardzo silnego świądu noszą nazwę „”świerzbiączki””.
U 1/3 do 1/2 osób dorosłych, chorych na astmę, stwierdzano wyprysk we wczesnym dzieciństwie. Nie oznacza to, że każde dziecko ze stwierdzonym wypryskiem zachoruje na astmę, lecz że u części dzieci choroba skóry może być zwiastunem skłonności do atopii i chorób alergicznych w wieku dorosłym.
Jak rozpoznać alergiczne choroby skóry
Rozpoznanie alergicznej choroby skóry możliwe jest przede wszystkim dzięki obserwacji. Umawiając wizytę u alergologa, warto wówczas zastanowić się, czy symptomy pojawiły się w jakichś szczególnych okolicznościach? Po wizycie u fryzjera, po zjedzeniu konkretnego posiłku, po spacerze w lesie. A może chory od dawna boryka się z suchą i swędzącą skórą? Okoliczności pojawienia się niepokojących symptomów takich jak np. wysypka alergiczna będą dla lekarza podstawą do dalszej diagnozy opartej na testach alergicznych.
Kuracja chorób skóry to przede wszystkim unikanie czynnika drażniącego, zażywanie leków antyhistaminowych, rzadko sterydów oraz miejscowe stosowanie maści czy kremów. Niestety, w przypadku przewlekłego atopowego zapalenia skóry całkowite wyleczenie nie jest możliwe. Terapia polega na łagodzeniu objawów – łagodzeniu stanów zapalnych, nawilżaniu skóry oraz zmniejszaniu uczucia swędzenia.
Pokrzywka - skąd się bierze i jak wygląda?
Pokrzywką określamy zespół objawów skórnych, obejmujących świąd, ból, występowanie wysypki w postaci białych lub czerwonych płaskich bąbli, otoczonych zaczerwienioną skórą. Zmiany te są bardzo podobne do tych, które wywołuje kontakt z pokrzywą, skąd też wywodzi się nazwa objawu.
Pokrzywka alergiczna powstaje w wyniku uwolnienia histaminy z komórek tucznych pod wpływem alergenu, czyli czynnika wywołującego alergię. Histamina wraz z innymi czynnikami powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych (obrzęk, zaczerwienienie), uwrażliwienie nerwów czuciowych (świąd, ból) oraz aktywację komórek układu odpornościowego. Z tego powodu pokrzywkę leczy się głównie lekami przeciwhistaminowymi (przeciwalergicznymi).
Rodzaje pokrzywki
Pokrzywkę możemy podzielić ze względu na długość trwania i czynnik ją wywołujący (pochodzenie pokrzywki). Jeżeli objawy nie trwają dłużej niż 6 tygodni, mówimy o pokrzywce ostrej, jeżeli dłużej - o przewlekłej. Większość zmian zanika w ciągu 24 godzin, nie pozostawiając żadnych śladów na skórze. Oprócz pokrzywki na tle alergicznym, możemy wyróżnić także pokrzywkę:
- fizyczną - wywołaną czynnikiem fizycznym,
- demograficzną,
- cieplną,
- z ucisku,
- wibracyjną,
- słoneczną,
- cholinergiczną,
- wodną (bardzo rzadka! Chory uczulony jest nawet na własne łzy),
- kontaktową (pokrzywka powstaje w miejscu kontaktu z alergenem, np. niklem czy chromem),
- w przebiegu zakażeń wirusowych i pasożytniczych,
- w przebiegu chorób autoimmunologicznych,
- samoistną (idiopatyczną).
