U nas zapłacisz kartą
Skrzyżowanie alergicznej choroby skóry - wyprysk krzyżówka
Na podstawie objawów oraz przyczyn, alergiczne choroby skóry są dzielone na:
- wyprysk atopowy,
- pokrzywkę,
- obrzęk typu Quinckego,
- wyprysk kontaktowy.
Wyprysk, zwany potocznie egzemą (od gr. ekdzema), jest jednym z częściej spotykanych objawów stanu zapalnego skóry. Jeśli stan zapalny spowodowany jest uczuleniem, mówimy o tzw. wyprysku atopowym.
Wypryski stanowią dość powierzchowne zmiany naskórka i górnych warstw skóry: występuje zaczerwienienie, silny świąd, pojawiają się drobne grudki, które następnie przekształcają się w podebrane przeźroczystym płynem pęcherzyki. Pęcherzyki te pękają, a zmiany stają się zlewne. Cała powierzchnia skóry dotknięta chorobą jest wilgotna, sącząca, często przez zabrudzenie ulega nadkażeniu bakteryjnemu. Wyprysk atopowy ma tendencję do nawracania po kolejnym zetknięciu z alergenem. Miejsca, w których wyprysk pojawiał się wielokrotnie są najczęściej szorstkie, przebarwione na szaro-różowy kolor, naskórek jest zgrubiały (tzw. zliszajowacenie).
Wyprysk może ujawnić się już w wieku niemowlęcym, spotykany jest u dzieci od około trzeciego miesiąca życia. Ta postać choroby dotyczy najczęściej twarzy (czoło, policzki). Przyczyną są zazwyczaj alergeny pokarmowe. U dzieci w wieku przedszkolnym, wyprysk zajmuje najczęściej zgięcia łokciowe i kolanowe, jest silnie swędzący, w okresie dojrzewania zmiany mogą pojawić się z powrotem na twarzy lub na tułowiu, szybko liszajowaceją, u dorosłych zmiany są przewlekłe, czasami trwają wiele lat, dotyczą niekiedy dużych powierzchni skóry, a z powodu bardzo silnego świądu noszą nazwę „”świerzbiączki””.
U 1/3 do 1/2 osób dorosłych, chorych na astmę, stwierdzano wyprysk we wczesnym dzieciństwie. Nie oznacza to, że każde dziecko ze stwierdzonym wypryskiem zachoruje na astmę, lecz że u części dzieci choroba skóry może być zwiastunem skłonności do atopii i chorób alergicznych w wieku dorosłym.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy): przyczyny, objawy i leczenie
Kontaktowe zapalenie skóry (inaczej wyprysk kontaktowy) to miejscowa skórna reakcją nadwrażliwości w wyniku bezpośredniego kontaktu z określonymi substancjami chemicznymi lub drażniącymi. Wyprysk kontaktowy może mieć podłoże alergiczne, wynikać z podrażnienia, mieć związek z wykonywaną pracą (np. przewlekłym narażeniem dłoni na określoną substancję) lub ze światłem słonecznym. W leczeniu najważniejsze jest unikanie substancji powodujących wyprysk kontaktowy.
Wyprysk kontaktowy to choroba polegająca na tworzeniu się zmian skórnych pod wpływem kontaktu z alergenami kontaktowymi (są to często substancje chemiczne) u uczulonych na nie osób. Czasem potocznie mówi się na wyprysk kontaktowy „egzema”, co nie jest jednoznaczne z kontaktowym zapaleniem skóry, ponieważ słowo egzema oznacza wyprysk, czyli chorobę skóry o podłożu zapalnym niezwiązaną z zakażeniem, w której dochodzi do zapalenia jej wierzchnich warstw (naskórka i warstwy brodawkowatej skóry właściwej). Egzema nie jest więc nazwą konkretnej choroby, tylko określa rodzaj zmian skórnych, które występują w danej chorobie skóry.
- alergiczne – związane z odpowiedzią układu odpornościowego na alergeny,
- z podrażnienia – nie jest to prawdziwe uczulenie i takie zmiany mogą się pojawić u wszystkich osób, które mają kontakt, np. z silnymi substancjami używanymi w środkach czystości, farbami, lakierami, smarami, cementem,
- zawodowe – wywołane przez czynniki szkodliwe w miejscu pracy, w większości przypadków jest to kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) z podrażnienia,
- fotoalergiczne lub fototoksyczne – zapalenie skóry może być wywołane przez alergen lub substancję drażniącą powstającą dopiero po zadziałaniu światła słonecznego.
Umów się do lekarza rodzinnego
Zmiany na skórze pojawiają się zazwyczaj w ciągu kilku minut, a trwają nie dłużej niż 24 godziny. Oprócz powierzchownych, swędzących bąbli otoczonych rumieniem może pojawić się obrzęk tkanki podskórnej - mówimy wówczas o obrzęku naczynioruchowym. Same bąble mogą mieć różny kształt i rozmiar, mogą się zlewać i łączyć w większe skupiska. W zależności od czynnika wywołującego, pokrzywka może pojawić się na różnych częściach ciała - w przypadku czynników fizycznych będą to najczęściej odsłonięte kończyny, natomiast w przypadku alergenów pokrzywka może wystąpić na ciele lub twarzy.
Jak ustalić przyczynę pokrzywki?
W celu określenia czynnika wywołującego pokrzywkę alergiczną powinniśmy udać się na wizytę do lekarza rodzinnego. Na podstawie wywiadu może nas skierować do dermatologa lub alergologa. Odpowiedni specjalista może zlecić wykonanie takich badań jak testy skórne, immunologiczne (z krwi) lub próby prowokacyjne, służące do zdiagnozowania np. nadwrażliwości na salicylany (aspirynę).
Co na uczulenie skórne? Leczenie alergii skórnej
Leczenie alergii skórnej przeprowadzane jest przez dermatologa i opiera się przede wszystkim na skutecznym rozpoznaniu przyczyn dolegliwości. W procesie diagnozowania alergii skórnej wykorzystuje się różnorodne metody, w tym testy skórne punktowe, testy płatkowe oraz ocenę poziomu immunoglobulin E (IgE). Testy płatkowe są niezwykle pomocne, szczególnie w rozpoznawaniu kontaktowego zapalenia skóry.
W terapii alergii stosuje się leki przeciwhistaminowe, które dzielą się na dwie główne kategorie: leki przeciwhistaminowe I i II generacji. Leki pierwszej generacji, takie jak klemastyna czy hydroksyzyna, choć skuteczne w blokowaniu receptorów H1 histaminy, wykazują działanie nieselektywne, oddziałując również na inne receptory. Może to prowadzić do niepożądanych efektów ubocznych, w tym senności czy suchości w ustach. Z tego powodu, zaleca się obecnie stosowanie nowszych preparatów jak leki przeciwhistaminowe II generacji, które koncentrują się na blokowaniu receptorów H1, minimalizując przy tym ryzyko działań niepożądanych. Do tej grupy należą między innymi cetyryzyna, loratydyna czy feksofenadyna. Wybierając lek antyhistaminowy, należy uwzględnić indywidualne cechy pacjenta oraz potencjalne różnice w przenikaniu substancji czynnych do ośrodkowego układu nerwowego.
W objawowym leczeniu alergii skórnej często stosuje się preparaty miejscowe w formie maści lub żeli, które mogą zawierać składniki łagodzące świąd. W sytuacjach, gdy leczenie objawowe nie przynosi ulgi, dermatolog może zalecić krótkotrwałe stosowanie maści z glikokortykosteroidami. Nowoczesną alternatywą dla miejscowych glikokortykosteroidów są inhibitory kalcyneuryny, takie jak pimekrolimus czy takrolimus, które nie uszkadzają bariery naskórkowej i mogą być stosowane na delikatne partie skóry, na przykład na twarz czy dłonie. Są one obecnie często wybierane w leczeniu atopowego zapalenia skóry.
Co robić w razie wystąpienia objawów?
Natychmiast przerwij kontakt z substancją, którą podejrzewasz o wywołanie zmian – np. przemyj ręce po kontakcie z substancjami, które powodują objawy. W razie nasilonego świądu skóry możesz zażyć tabletkę leku przeciwhistaminowego (niektóre dostępne są bez recepty).
Wyprysk kontaktowy rozpoznaje się na podstawie charakterystycznego obrazu zmian skórnych oraz ustalenia związku pomiędzy ich pojawianiem się a np. pracą zawodową.
Wyprysk kontaktowy może przypominać wyprysk atopowy (atopowe zapalenie skóry) i inne mylone z nim choroby skóry. Najważniejszym badaniem w rozpoznaniu wyprysku kontaktowego są tzw. testy płatkowe. Polegają one na nałożeniu na skórę pleców małych krążków bibułek nasączonych różnymi substancjami wywołujących wyprysk kontaktowy (zawartymi w np. kosmetykach, gumie, metalach, lekach, tworzywach sztucznych). Pojawienie się pod ich wpływem zaczerwienienia, grudek czy pęcherzyków może oznaczać uczulenia na którą z tych substancji.
