U nas zapłacisz kartą
Alergiczny wyprysk kontaktowy - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Wyprysk kontaktowy na skórze alergika. Jak rozpoznać i leczyć wyprysk?
Wyprysk kontaktowy to jeden z bardziej charakterystycznych objawów alergii skórnej. Pojawia się po kontakcie z substancją, na którą została wcześniej wytworzona nadwrażliwość. Cechuje się powstawaniem grudek i pęcherzyków na swędzącej, zaczerwienionej skórze. W wyniku reakcji alergicznej skóra staje się twarda, szorstka i bardzo sucha. Sprawdź, jak rozpoznać wyprysk i jak go leczyć.
Wyprysk kontaktowy alergiczny, inaczej alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, to choroba skórna, której istotą jest tworzenie się zmian skórnych pod wpływem kontaktu z alergenami. Wyprysk kontaktowy alergiczny jest domeną alergików, występuje wtedy, gdy organizm zetknie się z substancją, którą układ immunologiczny oceni jako alergen, czyli pewnego rodzaju „wroga”, którego należy zwalczyć. Wyprysk jest nadmierną reakcją organizmu i zwykle po jego wystąpieniu można poznać, że mamy do czynienia z alergią. Wyprysk kontaktowy, w przeciwieństwie do wyprysku atopowego, występuje głównie u osób dorosłych. Cierpią zwykle kobiety, co uzasadnia się częstszym używaniem różnego rodzaju kosmetyków, a co za tym idzie, większym narażeniem na kontakt z alergizującymi substancjami.
Alergenami, które najczęściej doprowadzają do wystąpienia wyprysku kontaktowego, są: nikiel, chrom, kobalt, formaldehyd, terpentyna, guma i niektóre składniki kosmetyków.
Wyprysk kontaktowy niealergiczny
Wyprysk kontaktowy niealergiczny, zwany także kontaktowym zapaleniem skóry z podrażnienia, jest pierwszą reakcją zapalną, podczas której w wyniku bezpośredniego kontaktu z substancją drażniącą, zostaje zniszczona naturalna bariera ochronna skóry. W przeciwieństwie do alergicznego wyprysku kontaktowego, tego rodzaju zmiany na skórze powstają bez wcześniejszego uczulenia.
Substancje, które wywołują podrażnienie, można podzielić na:
- łagodne drażniące, takie jak mydło, woda, oleje, rozpuszczalniki, detergenty, skórki owoców cytrusowych, które wywołują reakcję po dłuższym czasie,
- silnie drażniące, np. silne kwasy lub zasady, wybielacze, kwas fluorowodorowy, kwas siarkowy, azotan srebra, związki fenolowe, które mogą powodować zmiany już po pierwszym kontakcie ze skórą i przypominać oparzenie termiczne.
Istnieje wiele czynników, które mogą wpłynąć na to, jak reakcja toksyczna będzie przebiegała w organizmie. Są to między innymi: rodzaj substancji drażniącej, ilość substancji dostającej się do skóry, miejsce ciała, które miało kontakt z substancją, temperatura ciała, czynniki mechaniczne i warunki klimatyczne (suche powietrze, zimny wiatr). Duże znaczenie będzie mieć również podatność organizmu na substancje drażniące, wrażliwość skóry, genetyka, podatność na promieniowanie UV i wiek.
Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia występuje znacznie częściej niż to o podłożu alergicznym i może pojawić się u każdego. Diagnoza wyprysku niealergicznego jest stosunkowo prosta, ponieważ zmiany skórne pojawiają się tylko w miejscu kontaktu substancji z ciałem człowieka.
Dalszą część artykułu znajdziesz pod sekcją "Pytania do eksperta"
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry - przyczyny
Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry jest wywoływane przez zewnętrzne czynniki chemiczne zwane alergenami. A choroba występuje częściej u osób predysponowanych genetycznie.
Jest to związane z podobnym schematem pobudzania układu immunologicznego oraz metabolizmu substancji chemicznych u spokrewnionych osób - wyjaśnia Dominika Ziółkowska-Banasik.
Jeśli chodzi zaś o same alergeny, to sytuacja zmienia się na przestrzeni lat. Alergizować mogą składniki kosmetyków, barwniki, metale, żywice czy nawet leki.
W celu potwierdzenia alergii kontaktowych możemy wykonywać tak zwane naskórkowe testy płatkowe, które zawierają najczęściej występujące alergeny. W Polsce jest to między innymi chrom, nikiel, kobalt, neomycyna, gentamycyna, lanolina, propolis, mieszanka zapachowa, chlorek cyny i wiele innych - wylicza dermatolog.
Wyprysk kontaktowy: przyczyny
Alergiczny wyprysk kontaktowy związany jest ze stymulacją limfocytów Th1 przez komórki Langerhansa. Wystawione na działanie alergenów komórki układu odpornościowego zaczynają wydzielać substancje, które działają drażniąco i powodują objawy alergii, w tym wyprysk kontaktowy, a także swędzenie, ból, łzawienie oczu czy duszność.
Czynniki prowadzące do wystąpienia alergicznego wyprysku kontaktowego są bardzo różne. U niektórych osób wyprysk związany jest z uczuleniem na alergeny kontaktowe, w tym substancje kosmetyczne, u innych zmiany skórne mogą powstawać po zetknięciu skóry ze słońcem. U niektórych osób rozpoznaje się wyprysk kontaktowy zawodowy, który ściśle związany jest z charakterem wykonywanej prac i narażeniem skóry na kontakt np. ze środkami czystości. Należy jednak odróżnić wyprysk kontaktowy powstający po zetknięciu się z alergenem, a wyprysk będący wynikiem podrażnienia skóry, czyli bezpośredniego uszkodzenia naskórka po kontakcie z chemikaliami.
Jak rozpoznać wyprysk kontaktowy? Choć wyprysk kontaktowy widać na skórze, to bywa on często mylony z wypryskiem atopowym. W celu właściwego rozpoznania wyprysku kontaktowego wykonuje się testy płatkowe.
Wyprysk kontaktowy w przebiegu alergii na seler
- Wyprysk kontaktowy w przebiegu alergii na seler E. Załuga 2, E. Janowska 1, A. Klimowicz 2 , M. Kurek 1 1 Zakład Alergologii Klinicznej 2 Katedra i Klinika Chorób Skórnych i Wenerycznych
- Rodzina APIACEAE - baldaszkowate Seler, pietruszka, koper, marchew, anyżek, kminek, kolendra Seler - Apium graveolens Brzoza Api g 1 16 kDa, termolabilny Api g 4profilina, termostabilny Inne ? Bylica
- Pacjent No: 42/2001 Skierowanie: „wyprysk w przebiegu uczulenia na warzywa” • Wywiad: • od 6 lat zmiany na skórze dłoni • kontakt zawodowy z: selerem, koprem, porem, • pietruszką i szczypiorem • od 6 miesięcy zmiany na skórze kończyn dolnych • objawy OAS po spożyciu selera surowego • bez cech atopii i alergii IgE. Hospitalizacja: zapalenie naczyń chłonnych kończyny górnej lewej
- Karta informacyjna Oddziału Dermatologii • Rozpoznanie: • Eczema professionale cum allergisatio secundaria • Lymphangitis membri superiori sinistri • Informacje dodatkowe: • test potarcia i z selerem naturalnym – ujemny ! • test płatkowy otwarty z selerem naturalnym – ujemny ! • po 30 min poczucie blokady nosa i świądu • skóry policzków. Nazajutrz zmiana wypryskowa • w miejscu ekspozycji na seler • Badanie przedmiotowe: • zmiany wypryskowe na skórzedłoni • bez innych odchyleń
- Rozpoznanie wstępne: zespół alergii jamy w przebiegu uczulenia na seler PROGRAM DIAGNOSTYCZNY - wyniki • Badanie przesiewowe w kierunku atopii – próby punktowe • Histamina: 5 mm, kontrola negatywna: 0 mm [średnica bąbla] • roztocza kurzu domowego, naskórek kota i psa – wynik ujemny • mieszanki pyłków drzew, traw i chwastów – wynik ujemny Próby punktowe: seler, pietruszka, por, szczypior, koper w postaci naturalnej - wynik ujemny • sIgE: MagicLite System • seler – wynik ujemny • pyłki drzew – wynik ujemny Próba prowokacji wargowej
- Próba prowokacji wargowej SBPCFC VERUM – sok selera świeżego PLACEBO– zawiesina herbaty w 0.9% NaCl 11:50 – tętno 80 / min RR 150/ 100 11:55 – PLACEBO 12:05 – zawroty głowy tętno miarowe 90/min, RR 150 / 90 12:10 – poczucie pieczenia w czerwieni wargowej w miejscu podania, uporczywe poczucie smaku i zapachu selera 12:20 – objawy ustąpiły samoistnie, samopoczucie dobre 12: 20 – tętno 80 / min RR 160 / 105 12: 24 – poczucie pieczenia w miejscu podania tętno 80 / min, RR 160/ 105 12:30 - zawroty głowy, nudności, poczucie drętwienia wargi bez cech obrzęku 12: 35 – objawy ustąpiły, samopoczucie dobre WYNIK PRÓBY UJEMNY
- Rozpoznanie wstępne: wyprysk kontaktowy w przebiegu uczulenia na seler PROGRAM DIAGNOSTYCZNY - wyniki • Próby płatkowe • seler, pietruszka, por, szczypior, koper postać naturalna • seler postać gotowana • zestaw standardowy I + II • Materiał do prób: roztarta masa w 0.9% NaCl 1: 2 [g/ml] • około 30 mg w 1 komorze • Uwaga: 2 czasy ekspozycji • ekspozycja 24 h z odczytem po: 24 h, 48 h i 72 • ekspozycja 48 h z odczytem po: 48 h i 72 h
- Wyniki prób płatkowych: ekspozycja –24 h
- Pacjent No: 42/2001 Wyniki prób płatkowych: ekspozycja –48 h Zestaw standardowy Siarczan niklu +++ Chlorek kobaltu +++ W badanym selerze nie stwierdzono obecności niklu
- WNIOSKI • Wyprysk zawodowy w przebiegu alergii kontaktowej • na seler pietruszkę i koper • 2. Reakcja fototoksyczna na seler • 3. Nie rozpoznano alergii IgE na seler Boffa M i wsp: Celery soup causing severe phototoxicity during PUVA therapy Br J Dermatol 1996, 135: 334 Seligman PJ i wsp: Phytophotodermatitis from celery among grocery workers Arch Dermatol 1987, 123: 1478
