U nas zapłacisz kartą
Przyczyny i leczenie az na stopach - Jak pozbyć się tego problemu?
Skóra atopowa – zaopiekuj się nią już w trakcie kąpieli!
Leki stosowane w terapii AZS mogą zmniejszać stan zapalny, działać przeciwświądowo, zwalczać infekcje. Natomiast codzienne, nawet kilkukrotne aplikowanie emolientów umożliwia optymalne natłuszczenie skóry, wzmocnienie jej bariery ochronnej
i zapobieganie utracie wilgoci przez naskórek.(6) Emolienty stanowią więc nieocenione wsparcie leczenia farmakologicznego.
W aptekach tego rodzaju preparaty dostępne są w różnych postaciach: kremów, balsamów, szamponów. Niezwykle popularne są także emulsje do kąpieli. Dodanie takiego preparatu do wody nie wymaga używania innych środków myjących. Kąpiel jest bardzo ważnym zabiegiem, który u dzieci należy przeprowadzić nawet kilka razy w tygodniu, dlatego idealnie, jeśli służy nie tylko usuwaniu potu i zanieczyszczeń, ale też odżywia skórę, nawilża ją, regeneruje i przyjemnie koi. Jaki produkt wybrać?
Emulsja do kąpieli Emotopic to przebadany pod kątem biozgodności preparat, który można stosować już od 1. dnia życia. Sprawdza się idealnie podczas okresów zaostrzeń choroby, gdy objawy mocno dają się we znaki, a także remisji, działa wówczas profilaktycznie wobec nawrotów. Emulsja umożliwia łagodzenie takich objawów jak świąd, podrażnienia, zaczerwienienie, nadwrażliwość na czynniki zewnętrzne. Jakie składniki determinują tak szerokie działanie? Podobnie jak inne preparaty z linii Emotopic, emulsja do kąpieli kryje w składzie naturalne oleje, zalecane w terapii AZS. Uzupełniają one w skórze niedobór lipidów, przez co czynią ją silniejszą i bardziej odporną na podrażnienia.
O czym jeszcze pamiętać w przypadku atopowego zapalenia skóry?
Leczenie AZS wymaga dużej dyscypliny, dlatego trzeba wykazać się cierpliwością i zrozumieniem dla dziecka, które w fazie zaostrzenia objawów jest bardziej rozdrażnione, nerwowe, nie potrafi spać. Jeśli skóra swędzi, trzeba też zawsze pamiętać
o krótkim przycinaniu paznokietków malca, ewentualnie zakładaniu rękawiczek, gdyż rozdrapywanie zmian sprzyja tworzeniu się tzw. przeczosów, czyli otwartych ranek i zakażeń, które w przypadku AZS są dosyć częstym kłopotem. Ważne, aby umieć rozpoznać objawy infekcji i szybko na nie zareagować (jeśli to zakażenie bakteryjne, mogą być potrzebne antybiotyki – zwykle miejscowe). Niepokojącymi objawami są: wypełnione ropą grudki, ból, zaczerwienienie, skóra gorąca w dotyku.(7)
Co to jest atopowe zapalenie skóry?
Atopowe zapalenie skóry (w skrócie AZS) to choroba zapalna, która ma charakter przewlekły, a w jej przebiegu na skórze występują wykwity wypryskowe i silny świąd. Dokuczają one dlatego, że u chorujących na AZS cenne właściwości ochronne skóry są uszkodzone, dochodzi do zaburzeń nawadniania skóry, a połączenia między budującymi ją komórkami są rozluźnione. W ten sposób pochodzące z otoczenia alergeny, bakterie, wirusy, grzyby czy inne szkodliwe czynniki stanowią dla niej zagrożenie. Atopowe zapalenie skóry przeważnie ujawnia się we wczesnym dzieciństwie, do ukończenia 1. roku życia, jednak zdarzają się przypadki, gdy pierwszy raz zmiany skórne występują dopiero w wieku nastoletnim lub dorosłym. Jakie są przyczyny AZS? Predyspozycja do schorzenia jest uwarunkowana genetycznie, jednak nie bez znaczenia są czynniki środowiskowe (klimat, ekspozycja na alergeny i substancje drażniące, stres), które mogą mieć istotny wpływ na jego przebieg. (1,2,3)
Zaczerwienienia, grudki, pęcherzyki, czasami sączące się ranki, a do tego uporczywy świąd skóry – to główne objawy AZS. Typowa jest także nadmierna suchość skóry, która przez cały wymaga odpowiedniego nawilżenia i natłuszczenia. Z czasem, tym bardziej
w przypadku niezapewnienia prawidłowej ochrony skórze, staje się ona pogrubiona, szorstka, a naturalne bruzdy są bardzo wyraźnie zaznaczone. W zależności od wieku i stopnia zaawansowania choroby objawy manifestują się w różnych okolicach ciała.
U niemowląt, które jeszcze nie ukończyły 1. roku życia, zmiany skórne przeważnie lokalizują się na twarzy (czoło, policzki) i główce, jednak mogą także zaatakować tułów i dalsze części kończyn. U starszych dzieci, mniej więcej do ukończenia 11. roku życia, zmiany w przebiegu AZS zlokalizowane są głównie w dołach łokciowych i podkolanowych, na wewnętrznych częściach nadgarstków.
U młodzieży i dorosłych zmiany mogą być rozsiane na twarzy, karku, dłoniach stopach, zgięciach stawowych. W ciężkich postaciach AZS rozprzestrzenia się na całej skórze, mówimy wówczas o erytrodermii.(3,4)
Atopowe zapalenie skóry – jak wygląda?
Atopowe zapalenie skóry (AZS) powoduje wysypkę, intensywny świąd, pieczenie, suchość oraz zaczerwienie i rumień skóry. Zmiany zapalne mogą też przybrać bardziej zaawansowaną postać, m.in.:
- swędzących grudek i pęcherzyków wypełnionych płynem surowiczym (które prowadzą do powstawania sączących się ranek i nadżerek),
- suchych, łuszczących się grudek i blaszek o rumieniowym podłożu,
- pojawia się lichenizacja (pogrubienie i szorstkości skóry będące efektem drapania się i przewlekłego stanu zapalnego, można się spotkać również w określeniem liszajowacenie).
Swędzenie skóry przy atopowym zapaleniu skóry jest bardzo uciążliwe i trudne do powstrzymania. Niestety, prowadzi do zaostrzenia stanów zapalnych, a także do wtórnych zakażeń skóry. To z kolei pogarsza samopoczucie chorego, komplikuje i wydłuża leczenie.
Atopowe zapalenie skóry u dorosłych i młodzieży
Górne części ramion i pleców, grzbietowe powierzchnie rąk, stóp oraz palców, ale również fałdy zgięciowe rąk i nóg – to miejsca, w których zmiany związane spowodowane AZS pojawiają się u dorosłych i młodzieży. Mają formę suchych, łuszczących się grudek i blaszek o rumieniowym podłożu. Stałym elementem jest oczywiście suchość skóry i świąd.
Naukowcy i lekarze do tej pory nie znaleźli pełnej odpowiedzi na pytanie o przyczyny atopowego zapalenia skóry. Uważa się, że choroba ta jest efektem współistnienia czynników genetycznych, immunologicznych i środowiskowych, którym towarzyszy defekt w budowie naskórka. Przez to nie jest on w stanie wytworzyć odpowiednio trwałej bariery hydrolipidowej. Przez to skóra wszystkich chorych jest wyjątkowo sucha i podatna na przenikanie różnych substancji drażniących.
Wracając do przyczyn genetycznych AZS – w ich przypadku nie chodzi o występowanie jakiegoś jednego, określonego genu czy jego mutacji, który byłyby „winny” zachorowaniom. W przypadku czynników immunologicznych, atopowe zapalenie skóry jest mocno związane z podwyższonym poziomem przeciwciał – immunoglobuliny E (IgE). To te same substancje, których nadprodukcja jest typowa dla reakcji alergicznej (warto jednak mieć świadomość, że nie wszyscy chorzy mają podwyższony poziom IgE).
Do przyczyn atopowego zapalenia skóry zalicza się również czynniki środowiskowe. Mogą one chorobę skóry uaktywniać lub zaostrzać jej przebieg. Wśród nich są m.in.:
- alergeny,
- różnego rodzaju substancje będące składnikiem kosmetyków i detergentów do prania i sprzątania (barwniki, substancje zapachowe, konserwanty, parabeny, SLS-y, alkohole),
- zanieczyszczenie środowiska,
- zakażenia bakteryjne (np. gronkowiec złocisty),
- stres,
- wysoka i niska temperatura, a także jej wahania,
- sztuczne tkaniny i barwniki,
- wełna.
Diagnostyka AZS – kryteria mniejsze i większe według Hanifina i Rajki
Doświadczony dermatolog zazwyczaj potrafi rozpoznać, jak wygląda atopowe zapalenie skóry po charakterystycznych objawach.
W celu postawienia diagnozy lekarze sprawdzają także, czy występujące zmiany spełniają określone kryteria diagnostyczne. Obecnie najczęściej stosowane są kryteria Hanifina i Rajki, podzielone na „większe” i „mniejsze”, których jest długa lista, jednak nie są one kluczowe.
Do kryteriów większych należą:
- swędzenie skóry (uporczywe, dokuczliwe, utrudniające zasypianie, powodujące rozdrażnienie, nerwowość),
- przewlekły, nawrotowy charakter zmian (występują okresy zaostrzeń oraz remisji, gdy objawy się tymczasowo „uspokajają”, żeby wkrótce wystąpić ponownie),
- charakterystyczny wygląd i lokalizacja zmian (rumień, grudki, pęcherzyki lub sączące się strupki pojawiają się
w charakterystycznych dla danego wieku miejscach), - osobniczy lub rodzinny wywiad atopowy (jeżeli ktoś z rodziny choruje na AZS lub u dziecka występuje alergia, wówczas istnieje większe prawdopodobieństwo, że zmiany skórne mają charakter atopowy).(4,5)
Do kryteriów mniejszych należą:
- suchość skóry (xerosis) oraz towarzysząca jej szorstkość,
- rybia łuska (nadmierne rogowacenie naskórka, przez co skóra sprawia wrażenie pokrytej łuskami),
- natychmiastowe reakcje skórne,
- podwyższony poziom przeciwciał klasy IgE (aby ustalić, czy chory spełnia to kryterium, należy wykonać badanie krwi),
- wczesny wiek wystąpienia zmian (u większości chorych w pierwszym roku życia),
- skłonność do powtarzających się zakażeń skóry,
- nieswoisty wyprysk rąk lub stóp (w miejscach tych dochodzi do stanu zapalnego skóry),
- wyprysk sutków,
- zapalenie czerwieni warg,
- nawrotowe zapalenie spojówek oczu,
- objaw Denniego i Morgana (fałd skórny poniżej brzegu dolnej powieki),
- stożek rogówki (degeneracyjna choroba rogówki oka, w której przebiegu dochodzi do jej ścieńczenia oraz nadmiernego uwypuklenia),
- zaćma (inaczej katarakta, czyli zmętnienie soczewki oka),
- zacienienie wokół oczu (brązowe cienie na powiekach górnych i pod oczami),
- łupież biały,
- fałd szyjny (skóra na szyi jest pofałdowana, pogrubiona),
- świąd skóry po spoceniu,
- nietolerancja niektórych pokarmów (zwykle mleka i przetworów mlecznych, kurzych jaj, ryb, soi, pszenicy, orzeszków ziemnych),
- nietolerancja wełny,
- zaostrzenia objawów w nerwowych sytuacjach,
- biały dermografizm (po zadrapaniu skóra reaguje blednięciem, a nie zaczerwienieniem, jak u osób zdrowych),
- rumień twarzy,
- akcentacja mieszków włosowych/ rogowacenie przymieszkowe (wokół mieszków włosowych pojawiają się grudki, które wyglądają jak stała „gęsia skórka”).(4,5)
- Jeżeli u pacjenta występują 3 z 4 kryteriów większych oraz 3 z 23 kryteriów mniejszych, wówczas stwierdza się atopowe zapalenie skóry.(5)
