U nas zapłacisz kartą
Wpływ białka na pojawianie się pryszczy - mit czy rzeczywistość?
Pryszcze na plecach – kto jest najbardziej narażony?
Opisywane zmiany dotykają najczęściej młodzież. Zdecydowana większość nastolatków zmaga się z problemem zmian skórnych w mniejszym lub większym stopniu. Zmiany dotyczą nie tylko pleców – mogą być zlokalizowane w wielu miejscach ciała (głównie na twarzy i klatce piersiowej). Zwykle pojawiają się tam, gdzie najwięcej jest gruczołów łojowych. Nieco rzadziej mamy do czynienia z występowaniem zmian skórnych w innym wieku. W grupie osób od 35. do 44. roku życia mówimy tutaj o 8% populacji, natomiast w przypadku noworodków zmiany mogą dotykać co piąte urodzone dziecko [1, 2].
By zmniejszyć ryzyko powstawania wykwitów, należy skupić się na higienie. Dokładne i częste mycie stref dotkniętych zmianami jest konieczne, by stale zwalczać drobnoustroje gromadzące się w tych miejscach. Odpowiednia higiena jest szczególnie istotna w okresie letnim, gdy skóra wystawiona jest na działanie wysokich temperatur, co sprzyja intensywnemu poceniu się. Dodatkowo należy zadbać o prawidłowo zbilansowaną dietę. Pomocne będą także preparaty dostępne w aptece, takie jak witaminy z grupy B o działaniu przeciwłojotokowym. Warto także zadbać o prawidłowy poziom witamin C, A, E. Pomocny może okazać się także cynk, który pomaga utrzymać prawidłową kondycję skóry. Alternatywnie można zaopatrzyć się w preparaty złożone zawierające najczęściej witaminy oraz wyciągi roślinne o działaniu antyseptycznym, antyoksydacyjnym i oczyszczającym. W aptece znajdziemy również szeroki wybór kosmetyków przeciwtrądzikowych. Działają one nawilżająco, łagodząco i przeciwbakteryjnie, a jednocześnie regulują wydzielanie sebum. Warto rozważyć także kąpiele ziołowe, do których można użyć np.:
- fiołka trójbarwnego,
- lipy,
- rumianku,
- szałwii [2].
Pryszcze na plecach – przyczyny
Pod wpływem narastającej ilości sebum produkowanego przez gruczoły łojowe zatykają się pory, co prowadzi do powstania trądziku. Ten problem dotyczy około 25% osób dorosłych i 33% nastolatków. Pryszcze na plecach u mężczyzn pojawiają się częściej niż u kobiet – jest to tzw. trądzik skupiony.
U nastolatków powstawaniu pryszczy na plecach towarzyszy tzw. burza hormonów. Ten termin opisuje gwałtowny wzrost wydzielania hormonów, które zaburzają w ten sposób inne mechanizmy. Szalejące hormony są przyczyną intensywnej pracy gruczołów łojowych, a w konsekwencji – zatykania porów. Często są to nie tylko zaskórniki, ale także bolesne grudki przypominające cysty. Zmiany na ogół ustępują po zakończeniu okresu nastoletniego.
U dorosłych powstawanie pryszczy na plecach może mieć wiele innych przyczyn niż zaburzenia hormonalne. Trądzik na plecach oraz w innych partiach ciała może być spowodowany nadpotliwością i niewystarczającą dbałością o higienę. Brak higieny doprowadza do złuszczania się martwego naskórka, mieszania się cząstek naskórka z kurzem i pyłami z otoczenia, natomiast pot sprzyja rozkładowi bakterii. Zatykają się połączone z mieszkami włosowymi ujścia gruczołów łojowych. Sprzyja to powstawaniu zaskórników i jest pożywką dla bakterii. Powstawanie zaskórników może mieć także podłoże dziedziczne. U mężczyzn pryszcze na plecach może powodować też nadmiar androgenów.
Zobacz film: Trądzik to problem nie tylko nastolatków. Źródło: Dzień Dobry TVN
Pojawianie się pryszczy na plecach, podobnie jak na twarzy, bywa także efektem stresu. Skóra bardzo silnie reaguje na czynnik stresowy, który powoduje nasilenie pracy gruczołów łojowych i zwiększenie wydzielania sebum zatykającego pory.
Pryszcze na plecach u kobiet mogą powstawać pod wpływem cyklu miesiączkowego. W jego drugiej połowie obniża się poziom estrogenów, natomiast w 23 i 24 dniu następuje gwałtowny wzrost ich aktywności – zwłaszcza progesteronu, który powoduje zwiększoną produkcję łoju. Ujścia gruczołów łojowych zwężają się i przez to utrudniają uwolnienie na powierzchnię skóry zalegającego tłuszczu. To z kolei powoduje powstawanie pryszczy i zaskórników, także na plecach.
Podsumowanie
Jeśli chcesz mieć pewność, że wprowadzona przez Ciebie dieta nie wpłynie negatywnie na Twój stan zdrowia, a przyniesie Ci jedynie korzyści – koniecznie skontaktuj się z nami! Doświadczony zespół dietetyków dobierze indywidualny (i bezpieczny!) dla Ciebie plan żywieniowy.
Piśmiennictwo:
- Jarosz M, Rychlik E, Stoś K, Charzewska J. Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny Warsaw, Poland, 2020.
- Arends J, Bachmann P, Baracos V, Barthelemy N, Bertz H, Bozzetti F, et al. ESPEN guidelines on nutrition in cancer patients. Clin Nutr. 2017,36(1):11-48.
- Drummen M, Tischmann L, Gatta-Cherifi B, Adam T, Westerterp-Plantenga M. Dietary Protein and Energy Balance in Relation to Obesity and Co-morbidities. Front Endocrinol (Lausanne). 2018,9:443.
- Moon J, Koh G. Clinical Evidence and Mechanisms of High-Protein Diet-Induced Weight Loss. J Obes Metab Syndr. 2020,29(3):166-73.
- Pasiakos SM. Metabolic advantages of higher protein diets and benefits of dairy foods on weight management, glycemic regulation, and bone. J Food Sci. 2015,80 Suppl 1:A2-7.
- Groenendijk I, den Boeft L, van Loon LJC, de Groot L. High Versus low Dietary Protein Intake and Bone Health in Older Adults: a Systematic Review and Meta-Analysis. Comput Struct Biotechnol J. 2019,17:1101-12.
- Cuenca-Sánchez M, Navas-Carrillo D, Orenes-Piñero E. Controversies surrounding high-protein diet intake: satiating effect and kidney and bone health. Adv Nutr. 2015,6(3):260-6.
- Ko GJ, Rhee CM, Kalantar-Zadeh K, Joshi S. The Effects of High-Protein Diets on Kidney Health and Longevity. J Am Soc Nephrol. 2020,31(8):1667-79.
- Wu G. Dietary protein intake and human health. Food Funct. 2016,7(3):1251-65.
Czy dieta białkowa jest zdrowa?
Znasz już zalety zwiększenia podaży białka w jadłospisie, ale czy dieta proteinowa jest tak wspaniała jak ją malują? A co najważniejsze — czy dieta białkowa jest zdrowa i może być stosowana przez każdego?
W przypadku diet proteinowych bardzo dobrze sprawdzi się stwierdzenie – co za dużo to nie zdrowo. Najważniejsze jest więc postępowanie zdroworozsądkowe.
Generalnie, dieta białkowa może być bezpiecznie stosowana przez zdrowe osoby dorosłe. Wyjątkiem są natomiast osoby z chorobami nerek i wątroby — zwiększona podaż białka prowadzi bowiem do obciążenia tych narządów [8,9].
Zbyt wysoka podaż białka w diecie, szczególnie w połączeniu z mniejszym spożyciem węglowodanów i tłuszczów, może prowadzić do szeregu konsekwencji zdrowotnych [1,7].
Dieta białkowa i możliwe skutki uboczne:
- zwiększone ryzyko powstania kamieni nerkowych,
- zwiększone ryzyko dny moczanowej,
- obciążenie funkcji wątroby i nerek,
- niedobór witamin, składników mineralnych i błonnika pokarmowego,
- zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
Jak widzisz, dieta białkowa ma swoje zalety, ale niesie ze sobą także poważne zagrożenia. Dieta proteinowa może być bezpiecznie stosowana przez zdrowe osoby aktywne fizycznie i chcące zredukować masę ciała, szczególnie jeśli zależy im na zachowaniu tkanki mięśniowej.
Pamiętaj jednak — unikaj wysokiego spożycia białka, jeśli masz problem z nerkami i wątrobą!
Dołącz do 39802
zadowolonych Podopiecznych!
W Respo każda dieta jest inna, bo dopasowujemy ją idealnie do Ciebie. Osiągnij swój cel zdrowo i na swoich zasadach pod okiem dietetyka klinicznego.
Pryszcze na plecach – leczenie
W przypadku występowania intensywnych zmian skórnych konieczna jest wizyta u lekarza dermatologa. Należy się do niego udać także, gdy stosowanie odpowiednich kosmetyków oraz dostępnych bez recepty preparatów nie przynosi poprawy. Pryszcze na plecach leczymy zwykle miejscowo, a w przypadku braku skuteczności terapii sięgamy po leczenie ogólnoustrojowe. Dermatolodzy najczęściej zalecają stosowanie maści, kremów lub płynów do użytku zewnętrznego. Gdy te nie przynoszą pożądanych efektów, stosuje się antybiotyki lub retinoidy. W przypadku kobiet skuteczna można okazać się doustna antykoncepcja, lecz decyzję o jej włączeniu warto podjąć w porozumieniu z ginekologiem. Leczenie trwa zwykle długi okres czasu, dlatego nie należy zniechęcać się w przypadku braku natychmiastowych efektów [1, 2].
W przypadku często powracającego problemu pryszczy na plecach należy szczególną uwagę zwrócić na odzież – powinna być przewiewna i wykonana z dobrej jakości naturalnych materiałów.
Zmian trądzikowych nie powinno się opalać, ponieważ grozi to pogorszeniem stanu skóry. Bezwzględnie zakazane jest wyciskanie pryszczy, które powoduje rozsiew bakterii na większą powierzchnię skóry. Całkowite wyleczenie trądziku jest możliwe pod warunkiem utrzymywania prawidłowej higieny i włączenia odpowiedniej terapii [1].
