U nas zapłacisz kartą
Blizna po postrzale - Piękno, które tkwi w historii i przeżyciach
Miejsca rany postrzałowej – które są najbardziej niebezpieczne?
To, jak bardzo niebezpieczny jest postrzał oraz jego skutki, zależy od wielu czynników, w tym – od miejsca powstałej rany. Powszechnie uważa się, że najgroźniejsze w skutkach są rany postrzałowe głowy, szyi czy serca. Poniekąd jest to prawda, jednak okazuje się, że nawet strzał w nogę może doprowadzić do wykrwawienia, jeśli przerwane zostaną duże naczynia krwionośne (np. tętnica biodrowa), przez które przepływają duże ilości krwi.
Niezwykle groźny może być dla życia postrzał szyi, ponieważ znajdują się w niej duże naczynia krwionośne. Ich uszkodzenie prowadzi niekiedy do bardzo szybkiego wykrwawienia i w konsekwencji – do śmierci. Podobnie może być z raną postrzałową klatki piersiowej, przez którą przebiega aorta. Ponadto w obrębie klatki piersiowej znajduje się serce i płuca, których uszkodzenie pociskiem również jest bardzo niebezpieczne.
Rana postrzałowa płuca prowadzi czasem do takich poważnych konsekwencji, jak:
- odma otwarta – skutkująca ciężkim niedotlenieniem,
- odma prężna – skutkująca nagłym wzrostem ciśnienia w płucach,
- wstrząs hipowolemiczny – będący stanem zagrożenia życia,
- krwotok do jamy opłucnej – powodujący znaczny spadek ciśnienia krwi w układzie krążenia,
- tamponada serca – stan polegający na uciskaniu mięśnia sercowego i znaczącym spadku jego wydolności.
Kiedy pocisk nie przebije tętnic ani ważnych organów wewnętrznych, jest duża szansa na przeżycie i szybką rekonwalescencję. Rana postrzałowa ręki czy stopy rzadko jest groźna dla życia, natomiast może spowodować trwałe uszkodzenia, upośledzając np. ruchomość tych części ciała.
Rodzaje terapii manualnych
Rolowanie skóry
Bardzo korzystny wpływ na bliznę ma rolowanie skóry. Ten zabieg wykonuje zwykle fizjoterapeuta. Zwija on fałd skóry przy pomocy dłoni zupełnie tak, jakby zawijał ciasto. Robi to oczywiście z wyczuciem, pozostawiając ciału czas na odwinięcie się skóry. Dopiero potem kontynuuje zabieg.
Rolowanie odbywa się na obszarach skóry położonych z boku blizny, prostopadle do niej lub równolegle. Po tego typu masażu tkanki powinny być widocznie rozluźnione.
Drenaż limfatyczny
Drenaż limfatyczny polega na manualnej pracy fizjoterapeuty w okolicach blizny w celu lepszego przepływu chłonki i redukcji obrzęków. Ten zabieg obejmuje zarówno głaskanie, uciski, jak i różnego rodzaju rozcieranie skóry i tkanek np. rozcieranie koliste. Wykonuje się je zgodnie z ruchem oddechowym pacjenta, w określonej sekwencji oraz rytmie.
Tapping
Opukiwanie, czyli tapping, to kolejna metoda pomocna w mobilizacji blizny. Pozwala uwolnić system powięziowy oraz skórny i nie wymaga dużego wysiłku ze strony fizjoterapeuty, czy pacjenta. Czas trwania zabiegu bywa różny, wykonuje się go bowiem do momentu, aż skóra i tkanki poddane tappingowi staną się miękkie.
Opukiwanie nie odbywa się bezpośrednio na bliźnie, lecz wzdłuż jej boku. Pomaga w redukcji napięć skóry i zwiększeniu jej elastyczności.
Masaż poprzeczny według Cyrjaxa
James Cyrjax był to brytyjski ortopeda, który bardzo dużą uwagę przywiązywał do subiektywnych odczuć pacjenta i indywidualnej oceny stopnia bólu.
Uważał, że dzięki odpowiednio zebranemu wywiadowi, obserwacji, badaniom funkcjonalnym oraz dotykowym można dobrać do pacjenta taką technikę, która w jego przypadku przyniesie najlepsze rezultaty.
W przypadku blizn najlepiej sprawdza się masaż poprzeczny, który polega na masowaniu tkanek wzdłuż uszkodzonych tkanek. Pozwala to na usunięcie bólu oraz rozkurcz przykurczonych zanadto obszarów ciała.
Automobilizacja blizny
Bardzo ważnym elementem w przywracaniu ruchomości blizny jest automobilizacja, którą pacjent może i powinien wykonywać sam w domu. Dotyczy ona przede wszystkim blizn pooperacyjnych. Tego typu zabiegi manualne można rozpocząć od razu po zdjęciu szwów. W pierwszym etapie nie pracuje się jednak bezpośrednio na samej bliźnie, lecz na tkankach, które ją otaczają. Chodzi o to, aby doprowadzić do jak największej ruchomości tkanek okalających, by łatwiej było później mobilizować samą bliznę.
Pierwsza pomoc przy ranie postrzałowej. Jak postępować?
Co robić, kiedy ktoś odniesie ranę postrzałową? Jakie postępowanie należy rozpocząć, by jak najskuteczniej udzielić poszkodowanemu pierwszej pomocy? Przede wszystkim przy postrzale zawsze należy wezwać fachową pomoc medyczną. Nawet pozornie niegroźna rana może okazać się bardzo niebezpieczna, dlatego zawsze powinien obejrzeć ją specjalista.
Oprócz wezwania pogotowia często jednak konieczne jest hamowanie krwawienia. Jak opatrzyć ranę przed przybyciem pomocy? Zasady opatrywania ran różnią się w zależności od miejsca postrzału i obfitości krwotoku. Kiedy jest on silny i zagraża życiu, należy wszelkimi sposobami dokonać ucisku miejsca wypływu krwi, by jak najszybciej doprowadzić do jego zahamowania.
Jak zabezpieczyć krwawienie z rany przy braku jałowego opatrunku? W przypadku obfitego krwawienia ucisku można dokonać czymkolwiek – ręcznikiem, kawałkiem ubrania, czy wręcz gołą ręką. Jeśli krwotok zagraża życiu osoby poszkodowanej, jakiekolwiek metody jego zmniejszenia mogą je uratować. Jest to bardzo ważne, by nie doszło do całkowitej utraty krwi, a tym samym – niedotlenienia tkanek i ich obumarciu.
Istnieje specjalny proszek na rany postrzałowe, który szybko i skutecznie hamuje nawet obfite krwawienie. Jednak rzadko zdarza się, że w jego posiadaniu jest przypadkowa osoba cywilna. Preparaty tego rodzaju mogą być natomiast stosowane przez ratowników medycznych czy policję na miejscu zdarzenia.
Oprócz zabezpieczenia samej rany, należy:
- utrzymywać drożność dróg oddechowych i kontrolować stan świadomości poszkodowanego,
- w miarę możliwości zastosować niewielkie uniesienie głowy, co zmniejsza ryzyko wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego,
- zadbać o komfort cieplny osoby ranionej,
- stale monitorować jej stan.
Jak tamować krwawienie z rany?
W czasie, gdy czekasz na przyjazd karetki a chory oddycha, zajmij się zabezpieczeniem jego zdrowia. Nie przenoś go (chyba że jego życiu zagraża poważne niebezpieczeństwo!).
Jeśli krwawi, opatrz ranę postrzałową za pomocą bawełnianego opatrunku. Jeśli krwawi z kończyny, zaciśnij opaskę mocno powyżej rany. Jeśli rana postrzałowa dotyczy klatki piersiowej, postaraj się zamknąć ją za pomocą kawałka miękkiego plastiku. Jest to prewencja rozwinięcia się odmy płucnej. Jeśli jednak ofiara skarży się na pogarszającą się duszność, powinno się usunąć tę blokadę.
Poszkodowany świadomy powinien być w stanie przybrać optymalną dla siebie pozycję (leżącą, półsiedzącą lub siedzącą). Nie można jednak pozwolić mu się oddalić od miejsca zdarzenia.
Nieprzytomnego postrzelonego należy ułożyć w pozycji bocznej ustalonej.
Nie karm i nie pój ofiary zdarzenia, ponieważ konieczna może być operacja, a w przypadku zjedzenia pokarmu powikłania znieczulenia mogą być groźniejsze dla chorego niż samo postrzelenie.
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!
Stało się. Co robić?
Jeśli je posiadasz, załóż rękawiczki jednorazowe, by ochronić siebie przed zagrożeniem infekcyjnym ze strony ofiary zdarzenia. Oceń stan poszkodowanego, czyli sprawdź, czy oddycha, a następnie:
- jeśli oddycha: oceń rozległość obrażeń,
- jeśli nie oddycha: przejdź do resuscytacji krążeniowo-oddechowej.
Poproś inną osobę uczestniczącą w zdarzeniu, by zadzwoniła po pogotowie ratunkowe i przekazała informacje na temat miejsca pobytu i stanu chorego.
Według badań naukowych szansę na przeżycie w największym stopniu mają ci poszkodowani, którzy w ciągu jak najkrótszego czasu zostaną przewiezieni do szpitala. W sytuacji idealnej czas ten nie powinien przekroczyć 10 minut.
