Blizna po ugryzieniu psa - Przyczyny, leczenie i sposoby zapobiegania

Pogryzienie przez psa - co robić? Pierwsza pomoc i leczenie po ugryzieniu przez psa

Pogryzienie przez psa wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej, nawet jeśli konsekwencją ataku zwierzęcia są tylko powierzchowne rany. Lekarz powinien oczyścić i opatrzyć rany oraz - co najważniejsze - podać szczepionkę przeciwko tężcowi i wdrożyć profilaktykę wścieklizny. Sprawdź, co robić przy pogryzieniu przez psa, jak wygląda pierwsza pomoc i na czym polega leczenie poszkodowanego.

Pogryzienie przez psa może się skończyć tylko na powierzchownych zadrapaniach i otarciach albo na rozległych i głębokich ranach, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Najczęściej jednak doznaje się wielu ran kąsanych i szarpanych o różnym stopniu rozległości.

Niekiedy mogą one wydawać się niewielkie, jednak nie należy ich lekceważyć, gdyż mogą okazać się głębokie. U starszych dzieci i dorosłych najczęściej dochodzi do pogryzienia nogi, jednak u małych dzieci obrażeniu ulega zwykle górna połowa ciała - głowa, twarz i szyja.

Spis treści

Ugryzienie przez psa a szczepienie przeciw tężcowi

Szczepienie przeciw tężcowi wchodzi w skład szczepień obowiązkowych w Polsce. Zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych każde dziecko powinno zostać zaszczepione czterema dawkami w 2,3.-4,5., i 16.-18. miesiącu życia. Są to szczepienia podstawowe. Dawki przypominające podajemy w 6. oraz 14. roku życia. Taki schemat szczepień gwarantuje uzyskanie trwałej odporności.

Dorośli w wieku 19 lat otrzymują kolejną dawkę w skojarzeniu ze szczepionką przeciw błonicy. Jeżeli osoby dorosłe w przeszłości nie były szczepione lub nie mają udokumentowanych szczepień, powinny zostać zaszczepione w schemacie: pierwsze dwie dawki w odstępie 4-6 tygodni, a trzecia po 6-12 miesiącach.

Wszystkim osobom dorosłym zaleca się także raz na 10 lat kolejną dawkę przypominającą, np. w skojarzeniu ze szczepionkami przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Oznacza to, że po ugryzieniu szczepi się głównie osoby bez pełnego schematu szczepienia lub dokumentacji medycznej.

Lekarz może również podjąć decyzję o podaniu szczepionki, jeśli:

  • rana jest mocno zanieczyszczona,
  • tkanki są zmiażdżone lub martwe,
  • rana została oczyszczona dopiero po ponad dobie od incydentu.

Dodatkowo lekarz oceni konieczność podania antytoksyny tężcowej.

„Profilaktyka” pogryzień przez psy

W tym miejscu trzeba wyraźnie podkreślić, że jeśli pies nie jest specjalnie szkolony do atakowania ludzi, zazwyczaj tego nie robi. Może ugryźć, gdy czuje się zagrożony – dobrze więc nie dawać zwierzęciu takiego powodu. Nie zaczepia się „obcych” psów, nie okazuje im agresji, ani nawet nie głaska bez pozwolenia właściciela. Za taką czy inną reakcję zwierzaka zawsze odpowiada człowiek – jego „pan” i/lub niekiedy także niestety osoba ugryziona przez psa.

Niezależnie jednak od tego, kto jest w danej sytuacji winny, gdy zwierzę szykuje się do ataku, dając wcześniej łatwo rozpoznawalne sygnały (warczenie, napięte ciało, uniesiony ogon, najeżona sierść, wyszczerzone zęby, świdrujący wzrok), należy zareagować w określony sposób. Jeśli nie można uniknąć „konfrontacji”, chroniąc się w bezpiecznym miejscu, trzeba zachować spokój – żadnych gwałtownych ruchów, bo one mogą nasilać agresję psa. Nie należy też patrzeć w oczy zwierzęciu. Optymalne może być pozostanie w bezruchu z rękami zasłaniającymi kark i ramionami ciasno przylegającymi do szyi, dzięki czemu zbliżone do siebie łokcie osłaniają twarz. Inną opcją jest pozycja „na drzewo”, w której ręce zasłaniają czuły obszar genitaliów i podbrzusza. Takie postawy (a jest ich kilka) mogą znacząco złagodzić konsekwencje potencjalnego ugryzienia przez psa

Ugryzienie przez psa a szczepienie przeciw wściekliźnie

Szczepienie przeciw wściekliźnie nie wchodzi w schemat szczepień obowiązkowych. Zazwyczaj jest szczepieniem profilaktycznym zalecanym przy podróżach. W przypadku pogryzienia pacjent przyjmuje mniej dawek szczepionki i nie ma konieczności podawania immunoglobuliny RIG ( rabies immunoglobulin). Jest ona trudno dostępna w wielu krajach, w szczególności tych mniej rozwiniętych. Szczepienia podaje się także profilaktycznie pracownikom mającym na co dzień kontakt ze zwierzętami, np. weterynarzom lub leśniczym.

Dzięki obowiązkowi szczepień zwierząt domowych wścieklizna w Polsce została prawie całkowicie wyeliminowana. Występuje ona zazwyczaj u dzikich zwierząt, dlatego lekarz zaleca szczepienie głównie w przypadku pogryzień przez te zwierzęta oraz gdy nie znamy psa, który nas pogryzł. Nie ma wówczas możliwości obserwacji jego zachowania oraz przebadania go.

Szczepienie zapewni nam 100% skuteczności przed i po ugryzieniu pod warunkiem, że zostanie podane przed rozwinięciem się objawów. Mogą one pojawić się w ciągu 3-8 tygodni lub nawet później.

  • ból głowy,
  • gorączka,
  • nudności,
  • niepokój,
  • nadpobudliwość,
  • obrzęk wokół miejsca ugryzienia,
  • wodowstręt oraz światłowstręt (to objawy charakterystyczne dla człowieka).

Następnie dochodzi do porażenia mięśni i śpiączki.


Oprócz wspomnianych wyżej wskazówek czyli dbałości o higienę skóry, natłuszczania oraz szybkiego wprowadzania mobilizacji blizny, u kobiet po cc ważne jest również dbanie o właściwy ruchy, podnoszenie się, czy siadanie bezpośrednio po porodzie.

Czytaj dalej...

Swędząca blizna jest jednym z objawów, przy czym jest to sygnał, że nasza skóra się regeneruje i naturalna bariera chroniąca organizm przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych jest odbudowywana.

Czytaj dalej...

Blizny u dzieci są niechcianą pamiątką po różnego typu urazach mechanicznych oraz oparzeniach termicznych i chemicznych, na które maluchy są narażone w czasie zabawy i innych aktywności w domu, przedszkolu czy szkole.

Czytaj dalej...

Niekorzystnie działa długie unieruchomienie, nadwyrężenie świeżej rany, brak wystarczającej ilości tlenu docierającego do blizny, podrażnienia mechaniczne, niedobory żywieniowe, zbyt mała podaż wody oraz zbyt szybko wprowadzona i zbyt mocna mobilizacja.

Czytaj dalej...