U nas zapłacisz kartą
Blizna po ugryzieniu psa - Przyczyny, leczenie i sposoby zapobiegania
Rana po ugryzieniu przez psa – pierwsza pomoc
Gdy niebezpieczeństwo jest już zażegnane (nie ma ryzyka ataku), trzeba jak najszybciej zająć się urazami. Nawet powierzchowne ugryzienie przez psa, a tym bardziej groźniejsze rany wymagają interwencji. Zranienie tego typu jest bowiem bardzo podatne na zakażenia, czasami konieczny może być antybiotyk, szycie, podanie zastrzyku przeciw tężcowi czy serii zastrzyków przeciw wściekliźnie.
Jeżeli doszło jedynie do lekkiego ugryzienia przez psa, po którym rana delikatnie krwawi, warto pozwolić, by przez chwilę krew swobodnie wypływała, bo to pomaga w naturalny sposób usunąć z rany nieczystości, fragmenty uszkodzonych tkanek etc. Jeśli natomiast krwawienie jest silne, trwa dłużej niż kilka minut, a krew ma żywy, jasnoczerwony kolor, najprawdopodobniej uszkodzeniu uległa tętnica – krwotok należy jak najszybciej zatamować. W tym celu zakłada się opatrunek uciskowy . Nie mając do dyspozycji bandaża elastycznego czy na przykład szerokiej opaski kohezyjnej, trzeba użyć czegokolwiek (pasek, szalik), aby ucisnąć kończynę (bo najczęściej to ona ulega pogryzieniu przez psa) powyżej krwawiącej rany.
Kiedy nie ma ryzyka krwotoku (lub został on skutecznie zatrzymany), ranę po ugryzieniu należy zdezynfekować silnym środkiem antyseptycznym. Przy powierzchownym ugryzieniu przez psa również warto to zrobić. Z pyska zwierzęcia do krwi i/lub tkanek miękkich przedostają się drobnoustroje chorobotwórcze, które mogą być przyczyną powikłań w gojeniu rany. Częste objawy w takiej sytuacji to obrzęk, podwyższona temperatura, zmiany ropne.
Po dezynfekcji zakłada się na ranę podstawowy, jałowy opatrunek , aby zabezpieczyć to miejsce przed potencjalnym zabrudzeniem i wtórną infekcją do czasu interwencji lekarskiej i/lub użycia opatrunku specjalistycznego – na przykład hydrożelu czy barierowego opatrunku ze srebrem.
Ugryzienie przez psa a szczepienie przeciw wściekliźnie
Szczepienie przeciw wściekliźnie nie wchodzi w schemat szczepień obowiązkowych. Zazwyczaj jest szczepieniem profilaktycznym zalecanym przy podróżach. W przypadku pogryzienia pacjent przyjmuje mniej dawek szczepionki i nie ma konieczności podawania immunoglobuliny RIG ( rabies immunoglobulin). Jest ona trudno dostępna w wielu krajach, w szczególności tych mniej rozwiniętych. Szczepienia podaje się także profilaktycznie pracownikom mającym na co dzień kontakt ze zwierzętami, np. weterynarzom lub leśniczym.
Dzięki obowiązkowi szczepień zwierząt domowych wścieklizna w Polsce została prawie całkowicie wyeliminowana. Występuje ona zazwyczaj u dzikich zwierząt, dlatego lekarz zaleca szczepienie głównie w przypadku pogryzień przez te zwierzęta oraz gdy nie znamy psa, który nas pogryzł. Nie ma wówczas możliwości obserwacji jego zachowania oraz przebadania go.
Szczepienie zapewni nam 100% skuteczności przed i po ugryzieniu pod warunkiem, że zostanie podane przed rozwinięciem się objawów. Mogą one pojawić się w ciągu 3-8 tygodni lub nawet później.
- ból głowy,
- gorączka,
- nudności,
- niepokój,
- nadpobudliwość,
- obrzęk wokół miejsca ugryzienia,
- wodowstręt oraz światłowstręt (to objawy charakterystyczne dla człowieka).
Następnie dochodzi do porażenia mięśni i śpiączki.
Jak wygląda rana po ugryzieniu psa?
Ranę, która powstała w wyniku pogryzienia przez psa, nazywamy kąsaną. Chociaż podział ran na rodzaje jest ważny dla personelu medycznego, głównie ze względu na odmienne zasady ich odkażania i opatrywania, może być przydatny także dla nas. To pomoże nam zrozumieć, że rana ranie nierówna. Uraz po ugryzieniu może być niewielki lub rozległy i dotyczyć wielu struktur takich jak skóra, ścięgna, nerwy czy kości. W wyniku szarpnięć może dojść do odgryzienia fragmentu ciała lub nawet całej kończyny.
Nie zawsze jednak powinniśmy kierować się tylko stopniem obrażeń.
Małe rany przypominające jedynie ukłucie mogą być trudniejsze do wyleczenia.
Nieleczona infekcja może przenieść się na otaczające dookoła tkanki i doprowadzić do ich martwicy, a nawet amputacji kończyny lub zagrażającej życiu infekcji ogólnoustrojowej.
Jak wygląda zakażenie po ugryzieniu psa?
Do objawów sugerujących rozwój infekcji należą:
- zaczerwienienie (tzw. rumień),
- obrzęk,
- podwyższona temperatura,
- nadwrażliwość i bolesność tkanek wokół rany,
- ropny wysięk,
- nieprzyjemny zapach,
- brak postępu gojenia.
Wysięk jednak nie zawsze musi być gęsty. Jeśli jest go bardzo dużo i ma wodnisty charakter, również może być niepokojącym sygnałem. Gromadzi on w sobie wiele drobnoustrojów, a dodatkowo marszczy skórę dookoła rany (maceruje ją). Uniemożliwia to schodzenie się jej brzegów i powstawanie nowego naskórka. Najczęściej o dużym wysięku świadczy biała skóra wokół rany, która wyglądem przypomina nasze palce po zbyt długiej kąpieli.
Z kolei zbyt mały wysięk i suche łożysko rany prowadzą do powstania czarnej martwicy, która również jest pożywką dla bakterii. Przebarwienie rany na kolor żółty lub zielony jest charakterystyczne dla różnych szczepów drobnoustrojów. Natomiast ropna, ciągnąca się i kleista wydzielina fachowo nazywana jest martwicą rozpływną.
Musimy mieć świadomość, że każda rana wygląda inaczej. Nie mając specjalistycznej wiedzy, bardzo ciężko opisać jej wygląd. Dlatego coraz częstszą praktyką jest dobieranie odpowiedniego leczenia jedynie na podstawie wizualnej oceny rany. Zajmuje się tym lekarz chirurg oraz pielęgniarki poradni chirurgicznej lub te wyspecjalizowane w leczeniu ran. Coraz powszechniejsze jest opracowanie rany przez wykwalifikowany personel, a następnie zastosowanie się pacjenta do wytycznych po przesłaniu przez niego zdjęcia rany. Jedynie na jego podstawie można ocenić postęp gojenia oraz konieczność odwiedzenia przez pacjenta poradni specjalistycznej.
