U nas zapłacisz kartą
Blizna po zadrapaniu paznokciem - Jak zapobiegać i leczyć?
Skóra po operacji, zranieniu, oparzeniu: pielęgnacja BLIZNY
Uszkodzenie skóry po operacji, skaleczeniu, oparzeniu, a także po niektórych chorobach kończy się blizną. I nie ma cudownego sposobu, aby się jej pozbyć. Można jednak spowodować, że będzie mniej widoczna.
Świeża blizna jest zawsze zaczerwieniona. Na całkowite wygojenie potrzebuje około roku. W ranie niemal natychmiast tworzy się zasklepiająca ją od wewnątrz tkanka ziarninowa. Aby rana dobrze się zrastała, nowo powstające komórki, tzw. miofibroblasty, powinny się ustawić we właściwym porządku. Pomaga im w tym kolagen, którego w takich sytuacjach nasz organizm wytwarza znacznie więcej niż zwykle. Na niezbyt dużej ranie wygojona blizna jest biała, a pokrywająca ją skóra lekko błyszcząca. Jeżeli dojdzie do zakażenia, naciągnięcia skóry w miejscu zranienia lub ponownego skaleczenia, na linii cięcia pojawia się wyraźne zgrubienie, tzw. blizna przerośnięta. Jest to szpecące, mocno zaczerwienione wybrzuszenie skóry, które sprawia ból przy ucisku. Aby się przed tym uchronić, o każdą ranę musimy odpowiednio dbać.
JAK ROZPOZNAĆ NIEPRAWIDŁOWE GOJENIE?
Niektóre miejsca po bliznach są określane jako potencjalnie trudne.
Blizna hipertroficzna jest blizną „czynną”, która nabrzmiewa od 6 tygodni do 3 miesięcy od zabiegu, staje się czerwona. Może powoli ewoluować do bliznowca. Anormalne przypadki gojenia się można zaobserwować też tam, gdzie napływ komórek i naczyń wciąż rozwija się obok zgrubienia.
We wszystkich przypadkach należy obserwować ranę przez 3 miesiące od zabiegu i konsultować z lekarzem, czy blizna nie puchnie i nie staje się czerwona.
CO MOGĘ ZROBIĆ?
NA CO DZIEŃ
Trzeba chronić uszkodzone miejsce zgodnie z zaleceniami lekarza. W przypadku mniejszego skaleczenia, przy którym nie było konsultacji lekarskiej, trzeba rozpocząć od dezynfekcji rany, zanim wybierze się leczenie dostosowane do rodzaju skaleczenia.
Nie należy wahać się przed konsultacją z farmaceutą.
Jeżeli uszkodzone miejsce jest eksponowane na światło dzienne, trzeba je chronić przed promieniami UV aż do momentu całkowitej regeneracji w celu uniknięcia przebarwień, które mogą spowodować przebarwienia skóry trudne bądź niemożliwe do usunięcia.
HIGIENA
Ważne jest, aby wszystkie rany zostały oczyszczone i zdezynfekowane przed jakimkolwiek leczeniem.
PIELĘGNACJA
3 duże typy skaleczeń wymienione powyżej wymagają różnego leczenia, które pomoże stworzyć środowisko przyjazne regeneracji skóry, ale również zaspokoić jej fundamentalne potrzeby: osuszyć, nawilżyć, odżywić… Wybierz środki lecznicze zawierające łagodzące substancje czynne, żeby walczyć z uczuciem dyskomfortu i uczuciem podrażnienia, częstym na etapie regeneracji. Odpowiednie środki muszą również zawierać antybakteryjne substancje aktywne, które uniemożliwiają ewentualnemu rozprzestrzenianiu się bakterii. Środki takie są przewidziane do niewielkich skaleczeń i dla zoptymalizowania regeneracji po zakończonym leczeniu zaleconym przez lekarza.
Definicja
Rana, czyli skaleczenie lub zadrapanie to anatomiczne przerwanie ciągłości powłok zewnętrznych, czyli skóry lub błony śluzowej oraz głębiej położonych tkanek pod wpływem działania czynnika uszkadzającego, którym najczęściej jest uraz mechaniczny. Ponadto czynnikiem uszkadzającym może być uraz chemiczny (np. środki chemiczne stosowane w gospodarstwie domowym), uraz termiczny (odmrożenie, oparzenie) oraz energia promienista [1-2].
Ranom towarzyszy ból, krwawienie oraz rozwarcie ich brzegów, co w grupie najmłodszych dzieci wywołuje duży niepokój. Najlżejszy uraz to otarcie, w którym to uszkodzeniu ulega tylko powierzchowna warstwa naskórka. Ponadto wyróżniamy rany powierzchowne, czyli takie których głębokość nie przekracza tkanki podskórnej oraz rany głębokie, które sięgają głębiej, poza tkankę podskórną. W zależności od sposobu działania siły, mechanizmu jej działania rozróżniamy następujące typy ran: cięte, kłute, tłuczone, szarpane, kąsane, postrzałowe. Rany cięte mają równe brzegi a otaczające tkanki nie są uszkodzone. Brzegi rany tłuczonej są nieregularne, a tkanki znajdujące się w jej sąsiedztwie są uszkodzone (stłuczenia, krwiaki). Rany szarpane łączą w sobie cechy ran ciętych i tłuczonych. W okresie wakacyjnym szczególnie częstym problemem są także rany kąsane.
Ponadto wyróżniamy: rany proste (dotyczą skóry lub błony śluzowej i mają niewielkie rozmiary, goją się bez powikłań), rany złożone (rany, którym towarzyszy uszkodzenie głębiej położonych struktur np. ścięgien i/lub struktur kostno-stawowych) oraz rany powikłane (w przypadku których współwystępuje zakażenie przyranne, ropień lub ropowica). Z uwagi na ryzyko zakażenia wyróżniamy rany o małym oraz dużym ryzyku zakażenia. Ponadto wyróżniamy rany ostre, które goją się w ciągu 2-7 dni oraz rany przewlekłe, których gojenie trwa dłużej niż 7-14 dni pomimo zachowania zasad higieny [1-3].