U nas zapłacisz kartą
Blizna po zadrapaniu paznokciem - Jak zapobiegać i leczyć?
Blizna. Jak powstają blizny i jak im zapobiec?
Co to jest blizna? Blizna jest śladem po uszkodzeniu skóry. Większość blizn, które tworzą się po niewielkich i płytkich zranieniach, z czasem znika bez śladu. Ale są też takie blizny, które wymagają leczenia. Jak powstają blizny i jak można im zapobiec? Dlaczego blizny swędzą i czy można je opalać? Czy na bliźnie rosną włosy? Dermatolog rozwiewa wszelkie wątpliwości.
Spis treści
- Co decyduje o tym, jak wygląda blizna?
- Jak zapobiec bliznom?
- Etapy gojenia blizny. Jak powstaje blizna?
- Blizna - jak pielęgnować blizny?
- Jak przyspieszyć gojenie się blizny?
- Blizny - najczęściej zadawane pytania
Blizna to ślad po zranieniu skóry. Na niektóre blizny nie zwracamy uwagi, bo są niewielkie i mało widoczne. Bywają również także blizny, które stanowią problem nie tylko estetyczny, ale przede wszystkim zdrowotny.
Najmniej widoczne są zazwyczaj blizny po operacjach. Kłopotów przysparzają zaś blizny rozległe, nieprawidłowe – twarde, zgrubiałe, wykraczające nawet poza obszar zranienia.
Mogą powodować przykurcze, wywoływać ból i silny świąd. Na szczęście są różne środki i metody leczenia tego rodzaju blizn – im wcześniej się je zastosuje, tym ślady po zranieniu będą mniej widoczne.
Jak przebiega gojenie się blizn?
W jaki sposób dochodzi do gojenia się blizny? Uszkodzenie skóry prowadzi do serii skomplikowanych procesów naprawczych, których zadaniem jest odbudowa skóry i przywrócenie jej fizjologicznych właściwości. Ubytek powstały po przerwaniu anatomicznej ciągłości skóry, zostaje zastąpiony unaczynioną tkanką ziarninującą, z dużą ilością włókien kolagenowych. Po pewnym czasie uszkodzona skóra ulega bliznowaceniu i zostaje zastąpiona tkanką łączną włóknistą, co właśnie wpływa na jej odmienny wygląd.
Proces powstawania blizny na twarzy i ciele to również częściowy proces gojenia się rany, który można podzielić na następujące etapy:
- hemostaza - faza krzepnięcia krwii
- faza stanu zapalnego,
- faza proliferacyjna - wzrost nowej tkanki,
- faza dojrzewania - w której dochodzi do przebudowy kolagenu .
Co decyduje o tym, jak wygląda blizna?
Na to, jak wygląda blizna, wpływ ma wiele czynników.
- Ważne są: rodzaj urazu (zranienie, oparzenie, cięcie chirurgiczne), miejsce na ciele, gdzie skóra została uszkodzona, i indywidualne cechy organizmu, czyli skłonności do tzw. bliznowacenia.
- Każda blizna jest na początku mniej lub bardziej różowa, z czasem blednie, by ostatecznie przybrać perłową barwę. Nigdy jednak nie uzyskuje naturalnego koloru skóry. Dzieje się tak, ponieważ w tkankach blizny nie ma pigmentu nadającego jej właściwy dla danej osoby koloryt.
- Blizny skórne są pozbawione tzw. przydatków skóry, czyli gruczołów łojowych i mieszków włosowych.
- Najmniej widoczne są zazwyczaj blizny po operacjach, czyli po przecięciu skóry skalpelem, wzdłuż prostych linii, często zgodnych z naturalnymi bruzdami lub fałdami skóry.
- Blizny rozległe zwane płaszczyznowymi są bardziej widoczne. Ich powierzchnia jest zwykle nierówna, skóra często przyjmuje różowy, czerwony, a nawet sinawy odcień. To zwykle blizny po zmiażdżeniach lub oparzeniach. Im wcześniej zaczniemy prawidłowo dbać o bliznę, tym mniej będzie ona widoczna.
Blizna - jak pielęgnować blizny?
Jak dbać o bliznę i co stosować na bliznę? Decyduje o tym rodzaj blizny powstałej w miejscu zranienia.
Blizny zwykłe
Blizny zwykłe początkowo są zgrubiałe, twarde, o sinoczerwonym zabarwieniu, swędzące. Z czasem miękną, stają się jaśniejsze, ustępuje też swędzenie.
Co robić: Jeśli blizna jest niewielka i w mało widocznym miejscu, można ją zostawić w spokoju. Te większe lub widoczne po całkowitym zasklepieniu się rany warto smarować maścią na blizny albo żelem i delikatnie masować kolistym ruchem.
Blizny przerosłe
Blizny przerosłe tworzą się, gdy naturalny proces gojenia rany został zakłócony. Mogą rozszerzać się poza miejsce zranienia i często są mało elastyczne.
Co robić: Skórę należy chronić przed napinaniem czy rozciąganiem. Aby blizna się nie powiększała, warto ją smarować maścią cebulową lub zakleić specjalnym plastrem silikonowym na blizny.
Blizny zanikowe
Blizny zanikowe tworzą się po ospie wietrznej i trądziku młodzieńczym. Przypominają malutkie dołeczki. Powstają, gdy podczas gojenia się rany organizm nie wytwarza wystarczającej ilości włókien tkanki łącznej.
Co robić: Krostek nie można wyciskać i nie wolno zrywać strupków. Aby zlikwidować świąd, krostki można smarować maścią cynkową. Jeśli po trądziku pozostaną widoczne blizny, warto wykonać zabieg mikrodermabrazji.
Bliznowiec (keloid)
Bliznowiec, zwane inaczej keloidem, tworzy się już po zagojeniu rany. Ma kształt wybrzuszeń i zwykle bywa większy niż obszar uszkodzonej skóry. Jest twardy, często mocno różowy i bolesny przy dotknięciu. Powstaje u osób, których organizm ma skłonność do nadmiernej produkcji kolagenu.
Co robić: Bliznowiec można ostrzykiwać sterydami (zastrzyk robi się bezpośrednio w bliznę), leczyć uciskiem, stosować specjalne plastry silikonowe czy usunąć operacyjnie (istnieje jednak ryzyko, że bliznowiec znów powstanie).
Blizny - najczęściej zadawane pytania
Poniżej przedstawiamy najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi, jakich udzieliła dermatolog lek. Barbara Dziewulska w Grupie LUX MED.
Jak długo blizna jest czerwona? Kiedy blizna blednie?
Blizna powstaje w miejscu ubytku skóry sięgającym poniżej warstwy rozrodczej naskórka, stąd wypełnienie ubytku następuje przez tkankę łączną komórki oraz włókna. Gdy w pobliżu jest nerw, może występować bolesność blizny. Początkowo blizna może być intensywnie czerwona, a następnie przechodzi przez różne etapy gojenia, co zazwyczaj trwa kilka miesięcy. Czas, jaki potrzebny jest do zmiany koloru blizny na jasny, zależy od wielu czynników, takich jak:
- rodzaj blizny,
- genetyka danej osoby,
- skuteczność procesu gojenia.
Ostateczny wygląd blizny może się stabilizować po około roku.
Dlaczego blizny swędzą?
Swędzenie blizn jest zazwyczaj związane z procesem gojenia i odbudowy kolagenu. To naturalna reakcja organizmu na uszkodzenie skóry. W przypadku intensywnego swędzenia lub trwającego długo warto skonsultować się z lekarzem, ponieważ może to wskazywać na reakcję alergiczną, infekcję lub inne problemy z procesem gojenia.
Czy można zrobić tatuaż na bliźnie?
Wykonywanie tatuażu na bliźnie jest możliwe, jednak zaleca się poczekanie, aż blizna całkowicie się zagoi. Przed decyzją o tatuażu warto skonsultować się zarówno z dermatologiem, który oceni stan skóry, jak i z tatuażystą, który może doradzić, czy skóra jest odpowiednio zagojona i gotowa na tatuaż. W niektórych przypadkach konieczne może być odczekanie kilku miesięcy lub nawet roku.
Czy blizny można opalać?
Opalanie blizn może prowadzić do trudniejszego procesu gojenia, a także zwiększyć ryzyko przebarwień skóry. Zaleca się ostrożność, szczególnie na początkowym etapie, gdy blizna jest jeszcze czerwona. Stosowanie wysokich filtrów przeciwsłonecznych na obszarze blizny pomoże zminimalizować ryzyko niepożądanych efektów.
