U nas zapłacisz kartą
Ból i Niepokój - Jak Radzić Sobie z Pryszczami w Delikatnych Miejscach
Jakie są przyczyny wulwodynii
- Zaburzenia równowagi hormonalnej
Zmiany hormonalne wynikające m.in. z przyjmowanych leków, karmienia piersią czy też menopauzy wpływają na zmniejszone libido i suchość pochwy. Efektem jest tkliwość sromu, która uniemożliwia m.in. odbycie satysfakcjonującego stosunku seksualnego. - Zbyt duże napięcie mięśni dna miednicy (mięśnie Kegla)
Mięśnie o zbyt wysokim tonusie stają się tkliwe i bolesne. Na zbyt duże napięcie mogą wpływać: przebyta trauma, wysoki poziom stresu, brak aktywności fizycznej, silny lęk oraz zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego. - Zwiększona ilość nocyceptorów w błonie śluzowej przedsionka pochwy
Nocyceptory są receptorami bólowymi. Mają za zadanie ostrzegać mózg przed uszkodzeniem tkanki. Przy zwiększonej ilości tych receptorów występuje reakcja obronna w postaci bólu na bodziec zupełnie niegroźny, np. dotyk bielizny lub siedzenie na siodełku rowerowym. - Czynniki genetyczne, nawracające infekcje intymne, urazy i alergie.
Powiązane produkty
Pryszcze podskórne: leczenie
Po pierwsze, pryszczy podskórnych nie można wyciskać! Zmiany te są osadzone na tyle głęboko, że pryszcz może rozlać się pod skórą. Wyjątkowo łatwo też o rozdrapanie pryszcza do krwi podczas naciskania go z każdej strony. Najprostszym sposobem na pryszcze podskórne jest maść ichtiolowa, czyli niedroga maść apteczna dostępna bez recepty, która wyciąga ropę z głęboko osadzonego pryszcza na zewnątrz. Należy ją stosować ostrożnie, ponieważ bardzo brudzi. Maść nakłada się na cystę i wokół niej i zmywa po około trzydziestu minutach. Dermatolodzy przepisują ją w połączeniu z antybiotykiem, jeśli pojawi się taka potrzeba.
Innym sprawdzonym sposobem na trądzik grudkowo-cystowy jest domowa kuracja retinoidami lub seria zabiegów kwasami w salonie kosmetycznym. Niektórym osobom pomaga również zmiana diety, ograniczenie słodkich napojów, słodyczy oraz tłustych potraw i mięsa. Niestety, na pryszcze powstałe ze stresu ciężko zaradzić inaczej jak zwiększoną dawką relaksu.
Niektóre pryszcze w newralgicznych miejscach łatwo pomylić z innymi zmianami skórnymi. Mogą to być:
- tłuszczaki, czyli łagodne nowotwory w postaci twardych guzków, które w przeciwieństwie do pryszczy nie mają zabarwienia i występują przede wszystkim na plecach oraz na barkach,
- włókniaki, czyli niegroźne twarde guzki lub zwisające zmiany skórne przypominające brodawki,
- kaszaki, czyli torbiele zastoinowe to zaczopowane ujścia gruczołów łojowych, które zwykle są mniejsze niż pryszcze podskórne, mają żółte zabarwienie i niewielką ciemną kropkę we wnętrzu.
Leczenie wulwodynii
Ze względu na trudności w ustaleniu przyczyny pojawienia się wulwodynii, a tym samym znaczne opóźnienie w postawieniu trafnej diagnozy, leczenie nie należy do prostych. Powinno być ono wprowadzone jak najszybciej ze względu na niekorzystny wpływ objawów na funkcjonowanie kobiety na płaszczyźnie społecznej, seksualnej oraz emocjonalnej. Obniżona jakość życia z tą dysfunkcją krocza, ciągły ból oraz dyskomfort powodują także przewlekły stres, dlatego warto poznać dostępne metody leczenia wulwodynii.
Plan terapeutyczny dobierany jest indywidualnie z wielu możliwych interwencji terapeutycznych. W najnowszych zaleceniach dotyczących leczenia zachowawczego wspomina się o środkach pielęgnacji oraz ochrony sromu, leczeniu farmakologicznym miejscowym, doustnym lub w formie iniekcji, medycynie komplementarnej oraz fizjoterapii uroginekologicznej. Jedną z możliwości leczenia jest wykonanie zabiegu operacyjnego – westybulektomii.
W leczeniu wulwodynii mogą być stosowane także leki przeciwdepresyjne, ponieważ walka z przewlekłym bólem neuropatycznym wpływa niewątpliwie na psychikę pacjenta, a dodatkowo mniejsze dawki działają analgetycznie (przeciwbólowo).
Ważne jest, aby przedstawić pacjentce wszystkie możliwości leczenia oraz zaznaczyć, że najlepsze efekty osiągnie dzięki terapii kompleksowej. Zespół multidyscyplinarny – składający się z lekarza specjalisty, fizjoterapeuty uroginekologicznego i seksuologa lub psychoterapeuty – może w sposób holistyczny zająć się problemem pacjentki.
Do jakiego lekarza z wulwodynia?
Z objawami wulwodynii najlepiej udać się do lekarza ginekologa, który na podstawie przeprowadzonego wywiadu oraz analizy wyników badań postawi rozpoznanie i zaproponuje odpowiednie leczenie.
Czy wulwodynię można wyleczyć?
W zależności od przyczyny wulwodynię można wyleczyć całkowicie bądź tylko kontrolować objawy, aby ułatwić normalne funkcjonowanie. Jeżeli ból jest spowodowany nadmiernym napięciem mięśni dna miednicy, po wdrożeniu fizjoterapii uroginekologicznej i psychoterapii pacjentka często odzyskuje możliwość satysfakcjonującego współżycia oraz odbycia niebolesnego badania ginekologicznego. W przypadku gdy ból wynika z uwarunkowań genetycznych, wyleczenie wulwodynii może okazać się niemożliwe i wtedy celem prowadzonej terapii będzie nie tyle wyleczenie, co kontrolowanie objawów pacjentki.
Postępowanie lecznicze
W ramach profilaktyki warto stosować do codziennej pielęgnacji specjalistyczne płyny do higieny intymnej. Środki do higieny intymnej powinny mieć odczyn zbliżony do pH pochwy. Najlepiej, aby zawierały też pożyteczne bakterie kwasu mlekowego, które odpowiadają za utrzymywanie odpowiedniego pH pochwy oraz mogą prowadzić do bezpośredniego niszczenia drobnoustrojów. Pałeczki kwasu mlekowego normalnie bytują w mikrośrodowisku pochwy, ale wiele sytuacji powoduje, że ich liczba spada a tym samym zwiększa się ryzyko podrażnień, otarć oraz infekcji. Dzieje się tak na przykład podczas stosowania antybiotykoterapii, w przypadku przyjmowania doustnej antykoncepcji hormonalnej, w okresie menopauzy oraz przy stosowaniu drażniących płynów do higieny intymnej. Ryzyko otarć okolic intymnych można zredukować ćwicząc w bieliźnie sportowej oraz nosząc luźną bieliznę wykonaną z bawełny. Niewskazane jest też noszenie stringów. Tego typu bielizna nie tylko predysponuje do otarć i uszkodzeń skóry i naskórka, ale też może ułatwiać przenoszenie bakterii z okolic odbytu do przedsionka pochwy [1-2]
W przypadku kobiet po menopauzie warto stosować dostępne na rynku produkty nawilżające, żele często wzbogacone o kwas hialuronowy. Można stosować je właściwie u każdej kobiety, gdyż z reguły nie wykazują żadnych objawów ubocznych. Zastosowane zwłaszcza przed współżyciem, skutecznie minimalizują ryzyko nieprzyjemnych otarć i podrażnień [1-2].
Można stosować także długoterminowo globulki zawierające kwas mlekowy i hialuronowy. Działają one nie tylko nawilżająco, ale dodatkowo regenerują uszkodzoną błonę śluzową, zmniejszając uczucie świądu, ściągnięcia i pieczenia. Są dostępne bez recepty [1-2].
Dr n.med. Oliwia Jakubowicz
specjalista dermatologii i wenerologii
Piśmiennictwo:
1. S. Jabłońska, S. Majewski. Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową. Warszawa 2005, PZWL.
2. W.H.C. Burgdorf, G. Plewig, H.H. Wolff, M. Landthaler. Braun-Falco Dermatologia. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2011.
3. T. Mroczkowski. Choroby przenoszone drogą płciową. Lublin 2006, Czelej.
Wulwodynia – fizjoterapia
Metody fizjoterapeutyczne w leczeniu wulwodynii różnią się w zależności od potrzeb pacjentki. Fizjoterapeuta na podstawie wywiadu i badania dobiera leczenie bólu odpowiednie dla danej osoby. Z metod fizjoterapeutycznych wyróżnia się terapię manualną skupiającą się zarówno na obszarze dna miednicy, jak i na okolicznych tkankach, trening mięśni dna miednicy, metody relaksacji, tj. ćwiczenia oddechowe i treningi autogenne, elektrostymulację mięśni dna miednicy oraz ćwiczenia rozluźniające i rozciągające napięte struktury. Dodatkowo w terapii można zastosować dilatory. Pacjentkę można też przeszkolić w zakresie autoterapii oraz zalecić wykonywanie ćwiczeń domowych.
Czy fizjoterapia bólu przewlekłego w wulwodynii jest ważna?
Fizjoterapia w wulwodynii stanowi nieodłączny element kompleksowej terapii. Pacjentka dzięki wizytom u fizjoterapeuty uroginekologicznego nabywa większej świadomości ciała, umiejętności radzenia sobie z bólem oraz poczucia sprawczości w całym procesie terapeutycznym.
Data publikacji: 12.01.2024
Data aktualizacji: 20.01.2024
Bibliografia
- Moyal-Barracco M, Lynch PJ. 2003 ISSVD terminology and classification of vulvodynia: a historical perspective. J Reprod Med. 2004 Oct,49(10):772-7.
- Burrows LJ, Goldstein AT. The treatment of vestibulodynia with topical estradiol and testosterone. Sex Med. 2013 Aug,1(1):30-3.
- Haefner HK, Collins ME, Davis GD, Edwards L, Foster DC, et al. The vulvodynia guideline. J Low Genit Tract Dis. 2005 Jan,9(1):40-51.
- Padoa A, Rosenbaum TY. Nadreaktywność dna miednicy. MedPharm Polska, 2023.
- Bręborowicz GH. Ginekologia. PZWL, 2022.
Inne publikacje autora
