Rak podstawnokomórkowy - Prognozy i leczenie
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?
Pacjentowi zaleca się wizyty kontrolne zgodnie z zaleceniami lekarza. Zwykle obejmują one kontrole w okresie po zabiegu operacyjnym, a następnie co 3 miesiące w ciągu pierwszego roku oraz co 6 miesięcy w ciągu kolejnych lat. Ważne jest samobadanie, czyli oglądanie samodzielnie skóry przez pacjenta i w razie zauważenia niepokojących zmian niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza.
Ze względu na fakt, że promieniowanie słoneczne jest najważniejszym czynnikiem sprzyjającym powstawaniu raka skóry, głównym celem profilaktyki jest ograniczenie ekspozycji na UV, które powinno polegać na stosowaniu preparatów z filtrami przeciwsłonecznymi, ubrań ochronnych, ograniczeniu czasu spędzanego na wolnym powietrzu w godzinach największego nasłonecznienia i przebywanie w cieniu. W ciągu ostatnich 30 lat odkryto wiele mechanizmów mających wpływ na powstawanie różnych nowotworów skóry. Odkrycia te przyczyniły się do stworzenia środków ochronnych i chemioprewencyjnych, które zwiększają możliwości zapobiegania nowotworom.
Chemioprewencja to dziedzina powstała w wyniku oddziaływania wiedzy odnoszącej się do: kancerogenezy (powstawania komórek nowotworowych), biologii komórki, badań przesiewowych w kierunku raka lub wczesnego jego wykrywania. Na podstawie badań wiadomo, że selen chroni przed wystąpieniem raka podstawnokomórkowego, a retinoidy przed rogowaceniem słonecznym. Coraz popularniejszą formą zapobiegania nowotworom skóry jest zażywanie polifenoli (zawartych np. w zielonej herbacie), które mają właściwości antyoksydacyjne.
Najważniejszym elementem profilaktyki raka skóry jest unikanie promieniowania UV i maksymalne skrócenie czasu ekspozycji skóry na bezpośrednie promieniowanie słoneczne. Stosowanie preparatów przeciwsłonecznych jako pierwszej linii obrony przeciwnowotworowej oparte jest na wynikach kontrolowanych badań przeprowadzonych u pacjentów z dużym ryzykiem rozwoju raka, które wykazały, że codzienne używanie produktów o szerokim spektrum ochrony zmniejszyło liczbę zmian typu rogowacenia słonecznego.
Predispozicije za razvitak bazocelularnog karcinoma
Nodularni bazocelularni karcinom
- Pigmentirani bazocelularni karcinom – izgleda poput tamnije, crno-smeđe kvržice koja ne prolazi i može izgledati kao melanom.
Pigmentirani bazocelularni karcinom nalik je melanomu
- Ulcerozni bazocelularni karcinom – kvržica sjajnog ili crvenkastog izgleda s ranicom u središtu koja ne zarasta te povremeno može krvariti.
Ulcerozni bazocelularni karcinom
- Superficijalni bazocelularni karcinomi – izgledaju kao tanke smeđecrvene pločice na koži. Ove promjene lako je pripisati suhoj koži, ekcemu, psorijazi ili aktiničnoj keratozi, ali ne reagiraju na nanošenje hidratantnih krema ili kortikosteroida. Pacijenti obično primijete ranicu koja nikako ne zarasta. Često se razvija na prsima ili leđima.
Površinski bazocelularni karcinom u nastanku
Uznapredovali površinski bazocelularni karcinom
- Sklerozirajući (ožiljkasti) bazocelularni karcinom – može izgledati poput starog ožiljka jer je svjetliji, lezije su ravne ili lagano uleknute i ne razlikuju se mnogo od okolne kože te ga je teže uočiti i dijagnosticirati.
Bazocelularni karcinom – predispozicije, dijagnoza i liječenje
Bazocelularni karcinom ili bazaliom je najčešći oblik raka kože, odnosno rak bazalnih stanica epidermisa (iznosi 90% svih tumora kože), srećom i najmanje opasan. On zahvaća donji dio najvišeg sloja kože – epidermisa.
Najčešći je tumor u ljudi bijele rase.
Bazocelularni karcinomi često rastu godinama ne izazivajući probleme (spori rast), ali ako se ne liječe, mogu rasti u dublje slojeve kože i okolno tkivo uništavajući ga (destruktivnost) što dovodi do estetske disfiguracije.
Vrlo rijetko može metastazirati (u manje od 0.1 % slučajeva) i to najčešće u limfne čvorove, pluća i kosti.
Leczenie raka podstawnokomórkowego skóry
Leczenie radykalne raka podstawnokomórkowego skóry polega na chirurgicznym usunięciu zmiany wraz z marginesem zdrowych tkanek. Doszczętność wycięcia stanowi czynnik rokowniczy. W przypadku braku doszczętności wznowa raka podstawnokomórkowego występuje u 25% pacjentów.
Jeśli zabieg chirurgiczny jest niemożliwy, eksperci zalecają rozważenie radioterapii. W przypadku niskiego ryzyka nawrotu dopuszczalne są metody leczenia miejscowego raka podstawnokomórkowy skóry takie jak: krioterapia, laseroterapia, elektrokoagulacja lub stosowanie 5-fluorouracylu.
W rzadkich przypadkach przerzutowych stosuje się chemioterapię opartą na cisplatynie.
W leczeniu zaawansowanego raka podstawnokomórkowego skóry stosuje się również terapię celowaną lekiem wismodegib. Działanie terapii celowanej polega na blokowaniu szlaku sygnałowego Hedgehog, czyli hamowaniu podziału komórek rakowych.
U nas zapłacisz kartą