U nas zapłacisz kartą
Zdjęcia Choroby Bowena - Objawy, Diagnoza i Metody Leczenia
Przyczyny raka prącia
Bezpośrednie przyczyny raka prącia nie są dobrze znane, wyróżnia się natomiast czynniki ryzyka, które predestynują do zapadnięcia na tę chorobę. W największym stopniu na ten rodzaj nowotworu są narażeni mężczyźni, którzy nie dbają właściwie o higienę miejsc intymnych, z powodu zarówno zwykłych zaniechań, jak też ograniczeń anatomicznych.
Zauważa się, że szczególnie duży odsetek zachorowań notowany jest u panów ze stulejką, a więc nieprawidłowym zwężeniem napletka, uniemożliwiającym jego swobodne zsuwanie z żołędzi. Defekt ten nie tylko komplikuje współżycie seksualne, ale też utrudnia dokładne mycie miejsc zlokalizowanych pod napletkiem, wskutek czego gromadzą się tam zabrudzenia, osady złuszczonego naskórka, resztki ejakulatu i moczu, bakterie i wirusy.
Inne czynniki ryzyka, to:
- zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (typ HPV 16),
- zakażenie ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV),
- przewlekłe stany zapalne miejsc intymnych,
- wczesny wiek inicjacji seksualnej,
- duża liczba partnerek seksualnych,
- palenie papierosów.
W jakim wieku można zachorować na raka prącia? W szczególności dotyka on mężczyzn między 50 a 70 rokiem życia, ale w ostatnich latach notuje się coraz więcej przypadków w młodszych grupach wiekowych. Współcześnie już co czwarty chory ma mniej niż 50 lat.
Wspomnieć należy, że chorobę w pełnej, złośliwej postaci często poprzedzają zmiany przednowotworowe, takie jak:
- erytroplazja Queyrata (rogowacenie czerwone) - rak przedinwazyjny błon śluzowych samej żołędzi,
- choroba Bowena - inna z odmian raka przedinwazyjnego ograniczająca się do błony podstawnej naskórka,
- grudkowatość bowenoidalna (bowenoid papulosis) - rzadka choroba błon śluzowych narządów rozrodczych objawiająca się zmianami grudkowymi.
Jak wygląda rak prącia?
Rak prącia jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z komórek skóry i błon śluzowych penisa, zwykle zlokalizowanym na żołędzi lub napletku. Występuje rzadko. W krajach zachodnich stanowi 0,4-0,6 procent wszystkich męskich chorób onkologicznych, a szacowana zapadalność wynosi 1/100 000 osób. W Polsce rocznie jest diagnozowany u około 200 osób rocznie, a przeciętnie 100 pacjentów z jego powodu umiera (wszystkie dane: B. Itrych i inni/M. Hrab i inni).
Najczęstszą postacią histopatologiczną schorzenia jest rak płaskonabłonkowy, zwany też kolczystokomórkowym - jest on rozpoznawany w 90-95 procentach przypadków (dane: j.w.). Rozwija się z komórek nabłonka występujących na pograniczu skóry i błon śluzowych.
Zdecydowanie rzadziej rozpoznawany jest rak podstawnokomórkowy, który wywodzi się z nierogowaciejących komórek warstwy podstawnej naskórka. Sporadycznie zdarzają się też inne nowotwory złośliwe tej części ciała, a więc czerniaki i mięsaki, przy czym należy zaznaczyć, że są to raki. Rakami nie są też nowotwory prącia niezłośliwe oraz zmiany dermatologiczne występujące w tym miejscu ciała, takie jak rogowacenie białe (leukoplakia), liszaj twardzinowy, zanikowy i płaski.
Warto w tym miejscu przypomnieć ogólną zasadę: choć w potocznej mowie pojęcia te są używane zamiennie, w rzeczywistości nie każdy nowotwór to rak. Natomiast każdy rak jest nowotworem.
Tak jak wszystkie inne złośliwe schorzenia onkologiczne, rak penisa rozwija się stopniowo i może dawać przerzuty. Dlatego też w praktyce klinicznej oraz literaturze naukowej opisuje się stadia jego zaawansowania z wykorzystaniem standardowej klasyfikacji TNM.
Oceniane są trzy główne parametry, a więc wielkość i umiejscowienie guza (T), ilość i wielkość przerzutów do okolicznych węzłów chłonnych (N) oraz występowanie przerzutów do tkanek i narządów odległych (M).
W międzynarodowej klasyfikacji chorób i zaburzeń ICD-10 opisywany jest ogólnie nowotwór złośliwy prącia (kod C60) oraz kilka jego postaci wyróżnionych ze względu na lokalizację (napletek - C60.0, żołądź - C60.1, trzon C.60.2, a także zmiany przekraczające granice - C60.8). W nowszej wersji tego zestawienia, czyli ICD-11, schorzenia tego typu mają kod 2C81.
Choroba Bowena- co to jest rak „ca in situ”?
Rośnie liczba pacjentów z rakiem skóry. Poza niektórymi innymi czynnikami, które przyczyniają się do zachorowania, ekspozycja na promieniowanie UV i zbyt długie przebywanie na słońcu bez zabezpieczenia skóry odzieżą ochronną i filtrami, stanowi częstą przyczynę rozwoju nowotworu.
Zdarza się, że rak przybiera formę „ostrzegawczą”, jest potencjalnie przedinwazyjny, tj nie powoduje głębokich nacieków czy przerzutów, ale nieleczony może przeistoczyć się w inwazyjnego raka skóry. Choroba Bowena to właśnie taka przedinwazyjna forma raka, w której zmiany chorobowe obejmują jedną tkankę skóry i jej nie przekraczają. „In situ” oznacza „w miejscu” i wskazuje na cechę nowotworu związaną z lokalizacją – rak ogranicza się do swojego pierwotnego ogniska, czyli do błony podstawnej naszego naskórka.
Gdy dotknie nas choroba Bowena, na naszej skórze wykształca się przedinwazyjny rak kolczystokomórkowy. Dobra wiadomość jest taka, że schorzenie rozwija przez długi okres (więc jest spory przedział czasu, aby odpowiednio zareagować) , a jego ryzyko przekształcenia się w formę inwazyjną jest niewielkie i wynosi około 3%. Ale nawet objawy inwazyjnego raka kolczystokomórkowego są nierzadko przez pacjentów ignorowane albo przypisywane innym, niegroźnym schorzeniom, a chorzy zgłaszają się do lekarza, kiedy choroba jest już zaawansowana. To bardzo niekorzystnie wpływa na rokowania. O ile wczesny rak kolczystokomórkowy jest całkowicie wyleczalny, o tyle w momencie przerzutów rokowanie spada do 50%-70%.
Jak zatem przerwać to błędne koło przeoczania objawów? Co powinno nas zaniepokoić? Jak nie dopuścić do rozwoju inwazyjnego raka, jeśli rozwinęła się na naszej skórze choroba Bowena?
Rozpoznanie choroby Bowena
Na podstawie wyglądu ogniska chorobowego lekarz dermatolog stawia podejrzenie kliniczne i zleca wykonanie badania histopatologicznego zmiany. Jedyną metodą, która pozwala na rozpoznanie choroby Bowena jest biopsja zmiany skórnej, która polega na całościowym, lub częściowym jej wycięciu metodą chirurgiczną. Następnie materiał wysyła się do laboratorium patomorfologii, gdzie preparat jest dokładnie oceniany przez specjalistę. Badanie pod mikroskopem wykazuje charakterystyczne cechy choroby Bowena, tj. transformację normalnych komórek naskórka w komórki nowotworowe o typowym wyglądzie przy jednoczesnym braku zajęcia głębszych warstw skóry.
Istnieje kilka metod leczenia choroby Bowena:
- Chemioterapia lokalna – polega na stosowaniu 5%-owej maści 5-fluorouracylowej lub Imikwimodu. 5-fluorouracyl to lek przeciwnowotworowy, Imikwimod z kolei to związek chemiczny należący do kategorii tzw. immunomodulatorów, czyli substancji zmieniających odpowiedź układu odpornościowego. W tym przypadku substancja ta stymuluje system odpornościowy organizmu do zwalczania komórek nowotworowych,
- Terapia fotodynamiczna (zwana inaczej fotochemioterapią) z użyciem psoralenów – polega na połączeniu stosowania światła ultrafioletowego z tzw. fotouczulaczami- substancjami, które zwiększają wrażliwość skóry na szkodliwe działanie promieni nadfioletowych,
- Łyżeczkowanie – zabieg polegający na mechanicznym usunięciu zmiany chorobowej przy pomocy narzędzia chirurgicznego zwanego ‘łyżeczką’,
- Usunięcie chirurgiczne,
- Kauteryzacja – zabieg polegający na termicznym ‘zniszczeniu’ zmiany chorobowej,
- Krioterapia – polega na zaaplikowaniu w miejsce ogniska bardzo niskich temperatur przy pomocy specjalnego urządzenia. Do tego celu używa się zazwyczaj ciekłego azotu o temperaturze ok. -176 stopni C,
- Laseroterapia – usunięcie zmiany chorobowej przy pomocy ukierunkowanej i skoncentrowanej wiązki światła.
Choroba Bowena– leczenie
Jest wiele metod stosowanych w leczeniu choroby Bowena. Wybór będzie zależał od m.in. umiejscowienia zmiany czy jej rozległości. Wachlarz jest szeroki – od farmakoterapii po chirurgiczne wycięcie nowotworu.
Możliwe jest stosowanie kremu na skórę zawierającego 5% fluorouracyl albo imikwimod (chemioterapia lokalna) . Zastosowanie znajduje również krioterapia (wymrażanie zmian rakowych) lub usunięcie zmian laserem (waporyzacja laserowa). Zmiany chorobowe można również naświetlać stosując radioterapię i metody fotodynamiczne.
Do chirurgicznych metod należy wycięcie guza albo łyżeczkowanie. Przy zmianach umieszczonych na genitaliach stosuje się dedykowaną technikę chirurgiczną, tak zwaną metodę Mohsa. Polega ona na kontrolowanym wycinaniu zmiany. Każdy usunięty fragment poddaje się ocenie histopatologicznej aż do momentu uzyskania marginesu zdrowej tkanki.
