U nas zapłacisz kartą
Choroba pasożytnicza skóry - Objawy, przyczyny i skuteczne metody leczenia
Jakie są sposoby leczenia świerzbu i wszawicy?
W przypadku zakażenia wszawicą lub świerzbem wystarczające jest zastosowanie leczenia preparatami do użytku zewnętrznego w postaci płynów, szamponów, kremów lub proszków.
Najczęściej jednorazowe zastosowanie jest już skuteczne. W przypadku świerzbu konieczne jest leczenie profilaktyczne wszystkich członków rodzinny i osób z najbliższego otoczenia. Należy pamiętać, że w przypadku wszawicy odzieżowej i świerzbu konieczna jest dezynfekcja ubrań oraz nieużywanie ich przez pewien okres. Wypranie bielizny i pościeli w temperaturze wyższej niż 50°C, a następnie przechowanie jej w plastikowym worku przez co najmniej 72 godziny jest wystarczające dla eliminacji świerzbowca. Natomiast w przypadku wszawicy odzieżowej skutecznym sposobem usunięcia larw i jaj jest wypranie odzieży i wysuszenie jej gorącym powietrzem.
Choroby pasożytnicze skóry (świerzb i wszawica)
Wszawica jest wywoływana przez wesz ludzką. W zależności od miejsca pasożytowania wszawicę dzielimy na głowową, odzieżową i łonową.
Wesz ludzka jest stawonogiem. Dorosłe osobniki, których wielkość może dochodzić do 4,7 mm poruszają się za pomocą trzech par odnóży zakończonych pojedynczym pazurem. Wyspecjalizowane aparaty ssąco-kłujące umożliwiają żywienie się krwią człowieka. Samica pasożyta składa około 100 jaj zwanych gnidami, które są mocowane specjalną wydzieliną u nasady włosa lub ubrania. W efekcie metody usunięcia jaj, takie jak wyczesywanie włosów lub mycie ich wodą i szamponami nie daje oczekiwanych rezultatów.
Wszawica rozprzestrzenia się przez kontakt fizyczny – bezpośrednio z zakażonym człowiekiem lub pośrednio przez przedmioty w jego otoczeniu. Wszawica głowowa i łonowa nie ma bezpośredniego związku ze złym stanem higienicznym. Wszawica głowowa występuje często epidemicznie u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Jest to związane z typowymi zachowaniami dla tej grupy wiekowej tj. gry zespołowe, wspólna zabawa i zajęcia. Zakażenie przez wesz łonową następuje najczęściej podczas stosunku płciowego. Natomiast wesz odzieżowa jest związana ze złymi warunkami sanitarnymi. Przytwierdza się do ubrania i bielizny, a na skórę człowieka przechodzi wyłącznie, by się pożywić. Wszy odzieżowe mogą przenosić inne choroby tj. dur plamisty lub riketsjozy.
Jakie są objawy?
Objawy wszawicy są związane z ukłuciem skóry przez pasożyta. Towarzyszy temu silny świąd. Ciągłe drapanie skóry prowadzi do powstawania sączących się nadżerek, które mogą się pokrywać strupem lub ulec wtórnej infekcji bakteryjnej. W przypadku wszawicy głowowej we włosach skóry głowy można dostrzec jaja wielkości główki od szpilki, przytwierdzone do nasady włosa. Dorosłe osobniki są trudniej dostrzegalne ze względu na fakt, że szybko się przemieszczają.
Wesz łonowa najczęściej bytuje w okolicy łonowej, chociaż może występować też na skórze krocza, ud, brzucha, a nawet na rzęsach czy brwiach. Natomiast zmiany skórne we wszawicy odzieżowej występują głównie w okolicy karku i grzbietu.
Gatunki świerzbowców u kotów
U kotów występują 3 wymienione powyżej gatunki świerzbowców. Pierwsze dwa gatunki bytują w naskórku i skórze właściwej. Natomiast najczęściej rozpoznawany Otodectes cynotis jest przyczyną zapalenia ucha zewnętrznego i jedynie wyjątkowo może być obecny na powierzchni skóry.
Najistotniejszym objawem inwazji jest zapalenie ucha o charakterze rumieniowo-woszczynowym. Choroba ta powoduje bardzo intensywny świąd okolicy małżowin usznych, który powodowany jest zarówno przez drażniące i toksyczne działanie pasożytów, jak i na skutek rozwojem specyficznej nadwrażliwości (reakcji alergicznej). Typowa jest obecność w przewodzie słuchowym zewnętrznym dużej ilość suchej, twardej woszczyny o ciemnobrunatnej barwie. Zawiera ona wydaliny pasożytów oraz ich jaja, larwy, nimfy i formy dorosłe. Jeżeli problem nie jest leczony, może dojść do rozwoju zakażeń bakteryjnych i ropnego zapalenia przewodu słuchowego. Jak nadmieniono wcześniej wyjątkowo pasożyt powoduje inwazje na powierzchni skóry, co prowadzi do objawów zbliżonych do prosówkowego zapalenia, a zmiany lokalizują się głównie na głowie zwierzęcia.
Rozpoznanie choroby jest względnie proste i stawiane jest na podstawie wykazania pasożyta, jego form rozwojowych lub jaj w woszczynie usznej. Woszczynę pobiera się z kanału słuchowego, a następnie przygotowuje się niebarwiony preparat mikroskopowy. W przypadku, gdy zmiany występują na skórze wykonywana jest zeskrobina powierzchowna lub test z taśmą samoprzylepną.
Jest wiele leków dostępnych do terapii otodectozy.. Przed podaniem leku miejscowo przewód słuchowy czyści się z zalegającej woszczyny. Leczenie systemowe nie wymaga podawania preparatu do chorego ucha, leki o takim mechanizmie działania eliminują pasożyta innymi drogami. Ich długość działania zależy od producenta. W przypadku niektórych z nich wystarczy jednorazowe podanie (skuteczność sięga 100%), ale należy to skonsultować z lekarzem prowadzącym i wykonać kontrolne badanie, żeby sprawdzić czy pasożyt zniknął czy konieczna będzie druga dawka.
Pasożyty odzzwierzęce – zagrożenie dla zdrowia prywatnego i publicznego
Choroba pasożytnicza, czyli obraz kliniczny inwazji, może przybierać różne formy, najczęściej w zależności od intensywności zarażenia. Na ogół, im więcej pasożytów rozwija się w organizmie żywiciela, tym poważniejsze są towarzyszące inwazji zmiany kliniczne, zarówno te przyżyciowe jak też pośmiertne. Warto jednak pamiętać, że są pasożyty, które ze względu na swój zawiły cykl rozwojowy przez długi czas mogą nie powodować uchwytnych klinicznie zmian zdrowia u zarażonego osobnika, człowieka lub zwierzęcia.
Stowarzyszenie ESCCAP w swoich wydawnictwach i działaniach edukacyjnych oraz poprzez upowszechnianie wiedzy o pasożytach i chorobach pasożytniczych stoi na straży ochrony zdrowia publicznego.
Partnerzy:
ESCCAP Polska
Al. Jerozolimskie 85 lok. 21
02-001 Warszawa
NIP: 701 027 74 74
Okiem eksperta: Jak rozpoznać chorobę pasożytniczą?
Parazytozy to choroby wywołane przez pasożyty, czyli organizmy żyjące kosztem żywiciela. Mogą one bytować zarówno na powierzchni ciała, jak i w jego wnętrzu, powodując niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia choroby. Szacuje się, że przez pasożyty umiera rocznie około 14 milionów ludzi na świecie (takie dane podaje WHO).
Pasożytami można zarazić się na wiele sposobów. Najczęściej podczas zagranicznych wycieczek, zwłaszcza do krajów tropikalnych, pijąc zanieczyszczoną wodę oraz jedząc niewiadomego pochodzenia żywność, zwłaszcza surową lub poddaną niestarannej obróbce. Gdy dodamy do tego brak higieny intymnej, czyli niedokładne mycie rąk, lub spożywanie nieumytych owoców i warzyw, możemy mieć pewność, że jesteśmy w grupie ryzyka.
Zarażenie pasożytami jest też możliwe podczas kontaktu z zarażoną osobą lub zwierzęciem, które nie zostało odrobaczone.
