U nas zapłacisz kartą
Wyprysk krzyżówka - Przewodnik po Chorobie Skóry
Choroby skórne w ciąży
U kobiet w ciąży często rozwijają się polimorficzne osutki ciężarnych. Jest to choroba objawiająca się swędzącymi grudkami lub pęcherzykami, które początkowo pojawiają się głównie w okolicy rozstępów. Powierzchnia skóry objęta zmianami jest zaczerwieniona, a rumieniowi może towarzyszyć niewielki obrzęk. Wśród innych, skórnych problemów zdrowotnych, typowych dla okresu ciąży znajdują się też atopowe wykwity ciążowe, wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych oraz pemfigoid ciężarnych. Ostatnia dermatoza to choroba autoimmunologiczna, która występuje bardzo rzadko. Rozwija się w III trymestrze ciąży lub krótko po porodzie. Kobiety ciężarne, zauważając nietypowe zmiany skórne powinny zgłosić się do lekarza.
Rodzajów dermatoz jest tak wiele, że nie sposób przedstawić ich wszystkich w jednym artykule. Część z nich jest niegroźna i ustępuje samoistnie, a inne znacząco obniżają komfort życia pacjenta i wymagają szybkiego wdrożenia leczenia. Niepokojące zmiany na skórze zawsze warto skonsultować z doświadczonym lekarzem. Niektóre dermatozy mogą przebiegać tak podobnie, że bez przeprowadzenia odpowiednich badań trudno jest je odróżnić. Prawidłowe rozpoznanie jest często niezbędne do rozpoczęcia skutecznego leczenia i poprawy jakości życia chorego.
- Grada A., Muddasani S., Fleischer A.B. Jr, Feldman S.R., Peck G.M. Trends in Office Visits for the Five Most Common Skin Diseases in the United States. J Clin Aesthet Dermatol. 2022 May, 15(5): E82-E86. PMID: 35642232, PMCID: PMC9122273
- Nicholson P.J. Zawodowe kontaktowe zapalenie skóry: znane wiadome i znane niewiadome.Dermatologia po Dyplomie 2011, 2 (4), 36-43
- Czarnecka-Operacz M., Sadowska-Przytocka A. Klasyczne zmiany skórne u noworodków jako trudny problem w codziennej praktyce klinicznej. Pediatria po Dyplomie 2017, 01
- Czarnecka-Operacz M., Gollnick H. Trudności diagnostyczne w leczeniu zmian skórnych u dzieci. Lekarz POZ 2018, 3, 211-225
Choroby skóry (dermatozy) – czym są?
Dermatoza, to inaczej choroba skóry lub jej przydatków - mieszków włosowych, gruczołów łojowych lub potowych. Skóra to największy narząd człowieka. Do jej głównych zadań należą: ochrona przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi, wnikaniem do organizmu chorobotwórczych drobnoustrojów, utratą wody, a także regulacja temperatury ciała i ochrona organizmu przed uszkodzeniami mechanicznymi. Skóra umożliwia też odczuwanie dotyku, bólu, ciepła i zimna.
Choroby skóry występują powszechnie. Najczęściej dotyczą naskórka i skóry właściwej, a rzadziej również tkanki podskórnej. Przy niektórych dermatozach dochodzi do zapalenia naczyń krwionośnych i limfatycznych. Schorzenia dermatologiczne dotykają średnio 1 na 3-4 osoby. Zmiany skórne nie zawsze są jednak wynikiem dermatozy. Czasami, są one objawem zupełnie innej choroby systemowej, np. przewlekłej niewydolności nerek czy niewydolności żylnej.
Co robić w razie wystąpienia objawów?
Natychmiast przerwij kontakt z substancją, którą podejrzewasz o wywołanie zmian – np. przemyj ręce po kontakcie z substancjami, które powodują objawy. W razie nasilonego świądu skóry możesz zażyć tabletkę leku przeciwhistaminowego (niektóre dostępne są bez recepty).
Wyprysk kontaktowy rozpoznaje się na podstawie charakterystycznego obrazu zmian skórnych oraz ustalenia związku pomiędzy ich pojawianiem się a np. pracą zawodową.
Wyprysk kontaktowy może przypominać wyprysk atopowy (atopowe zapalenie skóry) i inne mylone z nim choroby skóry. Najważniejszym badaniem w rozpoznaniu wyprysku kontaktowego są tzw. testy płatkowe. Polegają one na nałożeniu na skórę pleców małych krążków bibułek nasączonych różnymi substancjami wywołujących wyprysk kontaktowy (zawartymi w np. kosmetykach, gumie, metalach, lekach, tworzywach sztucznych). Pojawienie się pod ich wpływem zaczerwienienia, grudek czy pęcherzyków może oznaczać uczulenia na którą z tych substancji.
Wykwity wtórne
Nadżerka jest powierzchownym ubytkiem naskórka, który ustępuje bez pozostawienia blizny. Nadżerki tworzą się w miejscu wykwitów pierwotnych: pęcherzyków, pęcherzy, krost, sączących grudek.
Przeczos
Fot. 9. Przeczos
Przeczos linijny ubytek naskórka będący następstwem drapania. Odmiennie niż nadżerki, przeczosy występują w skórze niezmienionej na skutek mechanicznych urazów.
Pęknięcie, szczelina
Pęknięcie, szczelina jest płytkim linijnym ubytkiem skóry dotyczącym głównie naskórka. Występuje w okolicach, gdzie skóra narażona jest na napinanie i rozciąganie (okolica otworów naturalnych, brodawek sutkowych, dużych stawów). Czynnikami predysponującymi do pęknięć są: suchość skóry i jej wzmożone rogowacenie (rogowiec dłoni i stóp), obrzęk i stan zapalny (wyprzenia drożdżakowe, grzybica stóp międzypalcowa).
Rozpadlina
Rozpadlina różni się od pęknięcia głębszym usadowieniem, sięgającym do skóry właściwej. Zmiany te łatwiej ulegają wtórnemu zakażeniu, goją się z pozostawieniem blizny.
Łuska
Fot. 10. Łuska
Fot. 11. Strup
Fot. 12. Owrzodzenie
Łuska jest wykwitem powstającym w wyniku niepełnego oddzielania się powierzchownych, zrogowaciałych warstw naskórka.
Ze względu na wielkość łusek wyróżniamy: złuszczanie otrębiaste (łupież skóry owłosionej głowy, przyłuszczyca plackowata drobnoogniskowa, odra) i złuszczanie płatowe (erytrodermie, płonica, choroba Kawasakiego).
Strup
Strup – wykwit powstający na skutek zasychania na powierzchni skóry płynu surowiczego, ropnego lub surowiczo-krwawego z resztkami rozpadłych komórek, krwinek i bakterii. Następstwem strupów pokrywających nadżerki są przejściowe przebarwienia, natomiast pokrywających owrzodzenia – blizny.