U nas zapłacisz kartą
Wyprysk krzyżówka - Przewodnik po Chorobie Skóry
Choroby skóry (dermatozy) – czym są?
Dermatoza, to inaczej choroba skóry lub jej przydatków - mieszków włosowych, gruczołów łojowych lub potowych. Skóra to największy narząd człowieka. Do jej głównych zadań należą: ochrona przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi, wnikaniem do organizmu chorobotwórczych drobnoustrojów, utratą wody, a także regulacja temperatury ciała i ochrona organizmu przed uszkodzeniami mechanicznymi. Skóra umożliwia też odczuwanie dotyku, bólu, ciepła i zimna.
Choroby skóry występują powszechnie. Najczęściej dotyczą naskórka i skóry właściwej, a rzadziej również tkanki podskórnej. Przy niektórych dermatozach dochodzi do zapalenia naczyń krwionośnych i limfatycznych. Schorzenia dermatologiczne dotykają średnio 1 na 3-4 osoby. Zmiany skórne nie zawsze są jednak wynikiem dermatozy. Czasami, są one objawem zupełnie innej choroby systemowej, np. przewlekłej niewydolności nerek czy niewydolności żylnej.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy): przyczyny, objawy i leczenie
Kontaktowe zapalenie skóry (inaczej wyprysk kontaktowy) to miejscowa skórna reakcją nadwrażliwości w wyniku bezpośredniego kontaktu z określonymi substancjami chemicznymi lub drażniącymi. Wyprysk kontaktowy może mieć podłoże alergiczne, wynikać z podrażnienia, mieć związek z wykonywaną pracą (np. przewlekłym narażeniem dłoni na określoną substancję) lub ze światłem słonecznym. W leczeniu najważniejsze jest unikanie substancji powodujących wyprysk kontaktowy.
Wyprysk kontaktowy to choroba polegająca na tworzeniu się zmian skórnych pod wpływem kontaktu z alergenami kontaktowymi (są to często substancje chemiczne) u uczulonych na nie osób. Czasem potocznie mówi się na wyprysk kontaktowy „egzema”, co nie jest jednoznaczne z kontaktowym zapaleniem skóry, ponieważ słowo egzema oznacza wyprysk, czyli chorobę skóry o podłożu zapalnym niezwiązaną z zakażeniem, w której dochodzi do zapalenia jej wierzchnich warstw (naskórka i warstwy brodawkowatej skóry właściwej). Egzema nie jest więc nazwą konkretnej choroby, tylko określa rodzaj zmian skórnych, które występują w danej chorobie skóry.
- alergiczne – związane z odpowiedzią układu odpornościowego na alergeny,
- z podrażnienia – nie jest to prawdziwe uczulenie i takie zmiany mogą się pojawić u wszystkich osób, które mają kontakt, np. z silnymi substancjami używanymi w środkach czystości, farbami, lakierami, smarami, cementem,
- zawodowe – wywołane przez czynniki szkodliwe w miejscu pracy, w większości przypadków jest to kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) z podrażnienia,
- fotoalergiczne lub fototoksyczne – zapalenie skóry może być wywołane przez alergen lub substancję drażniącą powstającą dopiero po zadziałaniu światła słonecznego.
Diagnostyka chorób skóry
Do właściwego rozpoznania dermatozy niezbędne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu z pacjentem oraz dokładne obejrzenie zmian skórnych. Czasami pomocne lub wręcz konieczne są badania dodatkowe, które pomagają w wykryciu lub wykluczeniu danej jednostki chorobowej. Objawy chorób skóry są bardzo różnicowane. Atopowe zapalenie skóry przebiega z suchością, świądem i zaczerwienieniem skóry. Swędzące grudki mają różną lokalizację. Ogniska zapalne u osób dorosłych najczęściej występują w okolicy zgięć stawów, na twarzy i szyi. AZS podobnie jak ŁZS (łojotokowe zapalenie skóry) to choroba przewlekła, w przebiegu której występują naprzemiennie okresy zaostrzeń i wycofania się objawów. U pacjentów z ŁZS gruczoły łojowe są nadmiernie aktywne. Silny łojotok sprzyja namnażaniu się na powierzchni skóry grzybów. Dolegliwości charakterystyczne dla tej dermatozy to nasilone złuszczanie owłosionej skóry głowy, a także zlokalizowane w innych obszarach ciała czerwone, plackowate zmiany skórne z tendencją do łuszczenia się. Za łagodną postać łojotokowego zapalenia skóry uważany jest często łupież. Oprócz złuszczania komórek naskórka, pacjent może skarżyć się też na swędzenie oraz wypadanie włosów.
Pokrzywka fizykalna lub pokrzywka alergiczna przebiega z wystąpieniem dość charakterystycznych swędzących bąbli pokrzywkowych, które wystają nieco ponad powierzchnię skóry.
Zmiany chorobowe, które pojawiają się w wyniku infekcji wirusowej, bakteryjnej lub grzybiczej również są bardzo zróżnicowane. Wykwity mogą wystąpić na skórze lub błonach śluzowych. Zajmują różny obszar ciała i mają odmienną lokalizację.
W diagnostyce należy wziąć pod uwagę również obecność dodatkowych - nieskórnych objawów. Czasami zmiany dotyczą nie tylko skóry, ale również włosów i paznokci. Niektórym chorobom skóry towarzyszyć mogą takie dolegliwości jak nadmierna potliwość, osłabienie, gorączka i inne objawy grypopodobne.
Kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk kontaktowy) - objawy
Charakterystycznym objawem wyprysku kontaktowego jest silny świąd skóry, na powierzchni której tworzy się zaczerwienienie, łuszczące się grudki oraz pęcherzyki. Ważne jest to, że zmiany tworzą się w miejscu kontaktu z np. tkaniną czy tworzywem zawierającym uczulające chorego czynniki (np. pod paskiem czy biżuterią u chorego uczulonego na nikiel, na rękach u sprzątaczki używającej środków czyszczących, na policzkach w miejscu, na który nałożono kosmetyk, który uczulił chorego pod wpływem opalania). Czasem zmiany występują jednak na całej powierzchni ciała. Chorzy na KZS z podrażnienia mogą odczuwać parzący ból lub pieczenie, zwłaszcza w razie kontaktu z substancją silnie drażniącą.
Skóra staje się pogrubiała, bardzo sucha, łuszczy się, wyraźnie zaznaczają się jej naturalne bruzdy (np. na nadgarstkach skóra może przypominać korę drzewa), skóra na dłoniach podeszwach niekiedy pęka powodując ból.