Zdjęcia różnych rodzajów różyczki skórnej
Co robić w przypadku wystąpienia objawów róży?
Przy podejrzeniu róży należy zgłosić się do lekarza rodzinnego, celem ustalenia dalszego postępowania. W zależności od stanu ogólnego pacjenta i chorób współistniejących lekarz może zadecydować o włączeniu leczenia w warunkach domowych lub skierować pacjenta do leczenia szpitalnego.
Zazwyczaj do ustalenia rozpoznania i włączenia leczenia wystarczają zgłaszane przez pacjenta dolegliwości oraz nieprawidłowości stwierdzane w badaniu fizykalnym. Lekarz może posiłkować się badaniami laboratoryjnymi: morfologią krwi, w której można zaobserwować leukocytozę, w rozmazie krwi przeważają neutrofile, podwyższone wartości CRP, podwyższone miano antystreptolizyny O (ASO). W niektórych wypadkach wskazane jest wykonanie USG kończyn dolnych metodą Dopplera w celu wykluczenia zakrzepicy żył kończyn dolnych.
Róża – czynniki ryzyka
Choroby uszkadzające skórę mogą prowadzić do róży. Typowym przykładem jest obrzęk limfatyczny po operacji piersi. W raku piersi, oprócz guza, przecina się lub usuwa również ważne naczynia limfatyczne, które normalnie drenują tkankę. Ułatwia to bakteriom penetrację skóry i wywoływanie stanu zapalnego. Obrzęk sprzyja zatem rozwojowi róży. Przyczyną obrzęku lub płynu w tkance mogą być:
- niewydolność serca,
- uszkodzenie nerek,
- żylaki,
- obrzęk limfatyczny,
- niedożywienie,
- zaburzenia krążenia.
Stany skórne, które upośledzają jej funkcję ochronną, są również czynnikami ryzyka dla wystąpienia róży, a należą do nich:
- grzybica skóry,
- sucha, popękana skóra,
- atopowe zapalenie skóry,
- drobne urazy skóry lub łożyska paznokcia.
Nawet jeśli bakterie mogą wniknąć w górną warstwę skóry, układ odpornościowy często jest w stanie szybko je wyeliminować i umożliwić wygojenie zmiany skórnej. Dlatego bardzo ważny jest prawidłowo funkcjonujący układ odpornościowy i niezakłócony dopływ krwi do skóry i znajdującej się pod nią tkanki. Niektóre choroby lub terapie zakłócają dopływ krwi lub osłabiają układ odpornościowy, tak że w takich przypadkach bakterie mogą bez przeszkód rozprzestrzeniać się w tkankach. Należą do nich na przykład:
- Cukrzyca,
- chemioterapia w przypadku raka,
- arterioskleroza,
- uzależnienie od alkoholu,
- HIV/AIDS.
W szczególności dzieci i osoby starsze są narażone na zachorowanie na różę. Z jednej strony z powodu mniej wydajnego układu odpornościowego, z drugiej strony, ponieważ łatwiej i częściej uszkadzają barierę ochronną skóry.
Mogą wystąpić także następujące postacie róży:
róża krwotoczna - do charakterystycznych objawów róży dochodzą objawy krwotoczne,
róża pęcherzowa - wskutek gromadzenia się płynu wysiękowego dochodzi do oddzielenia naskórka i tworzenia się pęcherzy,
Skąd się bierze Róża? Czynniki ryzyka i rozprzestrzenianie się infekcji
Róża jest spowodowana przez bakterie, które dostają się do skóry przez uszkodzoną bądź podrażnioną powierzchnię skóry. Istnieje kilka czynników ryzyka, które mogą zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia róża, takie jak:
- Uszkodzenia skóry - skaleczenia, otarcia, ukąszenia owadów, drobne skaleczenia wskutek golenia bądź oparzenia słoneczne zwiększają ryzyko infekcji różą.
- Uczulenie skóry - skóra wrażliwa lub skłonna do podrażnień ma większe ryzyko rozwinięcia róża.
- Czynniki chorobowe - osoby ze schwächonym układem odpornościowym lub innymi chorobami, takimi jak cukrzyca, mogą być bardziej podatne na róża.
Rozprzestrzenianie się infekcji róża może odbywać się poprzez kontakt z zainfekowaną osobą lub bezpośrednio za pośrednictwem drobnych uszkodzeń skóry.
Róża - leczenie ambulatoryjne i domowe
W leczeniu róży niezbędne jest zastosowanie antybiotykoterapii. W postaci łagodnej leczenie odbywa się w warunkach domowych antybiotykiem w formie doustnej. Natomiast w ciężkiej postaci zakażenia wskazana jest hospitalizacja i zastosowanie antybiotyków w formie dożylnej. Z reguły stosuje się antybiotyki z grupy penicylin lub ich pochodne. Poprawa po zastosowanym leczeniu zazwyczaj jest szybka, czasami już na drugi dzień dolegliwości stają się mniejsze. Jednak czasami na efekty leczenia należy poczekać ponad tydzień, dlatego bezwzględnie należy przestrzegać zaleceń lekarskich i nie przerywać na własną rękę antybiotykoterapii. Stosowanie antybiotyków trwa różnie długo. Jeżeli stan chorego leczonego w warunkach ambulatoryjnych ulegnie pogorszeniu, należy bezzwłocznie zgłosić się do lekarza, gdyż może być konieczna hospitalizacja.
W celu zmniejszenia objawów choroby stosuje się leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe: paracetamol lub niesteroidowe leki przeciwzapalne. W leczeniu wspomagającym miejscowo można stosować okłady chłodzące (np. z jałowego 0,9% roztworu NaCl), nie stosować opatrunków uciskowych, a w przypadku róży na kończynie – uniesienie kończyny w celu zmniejszenia obrzęku. Niekiedy lekarz może zalecić leki moczopędne w celu zmniejszenia obrzęków oraz leki poprawiające krążenie. Po leczeniu róży podaje się czasami profilaktycznie leki przeciwzakrzepowe.
Zastosowanie odpowiedniego antybiotyku zazwyczaj zapewnia całkowite wyleczenie róży. Choroba zazwyczaj nie pozostawia powikłań. Niepowikłana i właściwie leczona róża kończy się wyzdrowieniem w ciągu 1–2 tyg. Czasem obserwuje się łuszczenie oraz miejscowe przebarwienia skóry. W przypadku róży na kończynie dolnej czasem utrzymuje się przewlekły obrzęk. Niemniej jednak, w przypadku ciężkiego przebiegu choroby może być konieczne leczenie w warunkach szpitalnych.
W przypadku róży, po przebyciu choroby, organizm nie uodparnia się na ponowne zachorowanie. Skłonności do nawrotów są na tyle charakterystyczne, że rumień zazwyczaj pojawia się dokładnie w tych samych miejscach, co przy poprzednich zachorowaniach. Obecność toksyn paciorkowców prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia układu chłonnego, dlatego leczenie róży nawrotowej może wymagać nawet kilkumiesięcznej kuracji.
Róża - powikłania
- obrzęki naczyniowe, które mogą doprowadzić do słoniowacizny, czyli nasilonego obrzęku kończyn na skutek utrudnionego odpływu chłonki (limfy)
- zakrzepowe zapalenie żył głębokich (zakrzepica)
- ropowica (zapalenie ropne tkanki skórnej)
- zlepy rogówkowe
- zapalenie zatoki jamistej
- sepsa
Przeczytaj też:
U nas zapłacisz kartą