Choroby skóry twarzy - przyczyny, objawy i leczenie

Czym jest spowodowany obrzęk w obrębie twarzy (opuchlizna twarzy)?

Obrzęk może być objawem wielu różnych chorób i stanów. Może dotyczyć całej twarzy lub jej poszczególnych okolic – np. powiek, warg. Obrzękowi mogą też towarzyszyć różne inne objawy – między innymi gorączka, bolesność przy dotyku, zaczerwienienie, duszność, bladość, przyspieszone tętno.

  • chorób ogólnoustrojowych – wtedy obrzęk nie ma cech zapalnych (nie występuje zaczerwienienie, nadmierne ocieplenie i bolesność oraz duża spoistość [twardość] przy dotyku) i nie występuje świąd, jego przyczynami może być zespół nerczycowy, ostre kłębuszkowe zapalenie nerek, obrzęk naczynioruchowy, niedoczynność tarczycy
  • urazu, najczęściej mechanicznego, czyli np. uderzenia, zwykle z zaczerwienieniem, zasinieniem lub obecnością krwiaka, może mu towarzyszyć rana skóry (zobacz: Urazy głowy)
  • alergii, wtedy towarzyszy mu objaw charakterystyczny – świąd
  • zapalenia (uszkodzenie komórek i tkanek oraz zwiększona przepuszczalność ścian naczyń w wyniku działania czynnika infekcyjnego). Reakcji zapalnej towarzyszą zaczerwienienie, obrzęk, wzrost temperatury i ból.
  • czyrak, głębokie zakażenie skóry i tkanki podskórnej rozwijające się jako powikłanie zapalenia mieszka włosowego, gruczołu potowego lub łojowego (okolicy wierzchołka lub przedsionka nosa i wargi górnej wymaga antybiotykoterapii domięśniowej lub dożylnej, ponieważ ze względu na połączenia anatomiczne naczyń może wywołać groźne dla życia powikłanie – zakrzepowe zapalenie zatoki jamistej)
  • powikłania zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych (zobacz: Ostre i przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych)
  • stany zapalne tkanek oczodołu, powiek i układu łzowego,
  • zapalenia ślinianek przyusznych, róża (erysipelas): paciorkowcowe zapalenie skóry i tkanki łącznej z zajęciem układu chłonnego
  • ropowica dna jamy ustnej (nazywana anginą Ludwiga) – zapalenie tkanek miękkich okolicy podjęzykowej i podżuchwowej najczęściej w następstwie zmian okołozębowych.

Nie panikuj

Wypryski na twarzy to częściej efekt błędów pielęgnacyjnych niż ciężkiej choroby, ale nieraz trudno to ustalić bez pogłębionej diagnostyki. Zastanów się nad zmianą kosmetyku,dietą, okolicznościami, które mogły do kłopotów doprowadzić. Sprawa wciąż nie jest jasna? Skonsultuj się z lekarzem, choćby pierwszego kontaktu. Możesz bez obaw korzystać z gotowych mapek (niektóre opracowali specjaliści medycyny), ale tylko wtedy, gdy zamierzasz przede wszystkim zachować zdrowy rozsądek. Mapki powinny zachęcać do podstawowych badań, choćby morfologii, badania ogólnego moczu, skontrolowania poziomu cukru we krwi i odwiedzenia lekarza, choćby ginekologa czy stomatologa.

  • Zmiany liszajopodobne, łupież na granicy z włosami - nietolerancje pokarmowe.
  • Między oczami - nieraz objaw pogorszenia funkcji wątroby i pęcherzyka żółciowego.
  • Zmiany zapalne, wypryski, przetłuszczanie - mogą oznaczać problemy z jelitami.

OCZY

  • Cienie - mogą sygnalizować po prostu zmęczenie, ale również alergii bądź nadciśnienie tętnicze.
  • Opuchlizna okolic oczu - czasem problemy z tarczycą lub układem moczowym, głównie nerkami.
  • Żółte grudki wokół oczu, o nieregularnym kształcie - podwyższony poziom cholesterolu i trójglicerydów.

POLICZKI

  • Wypryski, podrażnienia, zmiany podobne do trądziku różowatego - kłopoty z układem oddechowym, alergie, ewentualnie choroby żołądka lub pasożytnicze.
  • Nadmierne zaczerwienienia - objaw infekcji, ale też nadciśnienia, cukrzycy i problemów hormonalnych.
  • Zmiany w okolicy zatok mogą oznaczać ich stan zapalny. W przypadku zatok szczękowych problem stomatologiczny, w tym zaawansowaną próchnicę.
  • Przebarwienia (w różnych lokalizacjach) - zaburzenia hormonalne.

NOS

  • Rozszerzone naczynka krwionośne - schorzenia układu krążenia i płuc.
  • Krwawienia z nosa - nadciśnienie tętnicze, problemy naczyniowe, cukrzyca, choroby krwi.

Choroby bakteryjne skóry

Są to schorzenia skóry wywołane przez bakterie. Zaliczamy do nich piodermie wywołane przez paciorkowce, gronkowce lub inne Gram-ujemne bakterie oraz pozostałe bakteryjne choroby skóry, takie jak różyca, łupież rumieniowy, promienica czy borelioza. Do tej grupy chorób należy również gruźlica skóry, kiła, rzeżączka (zostały one opisane w osobnych rozdziałach).

Skóra ludzka jest największym narządem organizmu człowieka. Jej powierzchnia nie jest sterylna, lecz skolonizowana przez liczne drobnoustroje, które w prawidłowych warunkach nie powodują jej zakażeń. Ściśle przylegające do siebie komórki nabłonka skóry, kwaśne pH (5,4-5,9), względnie suche środowisko i naturalne substancje przeciwbakteryjne znajdujące się w skórze zapobiegają namnażaniu się patogennych bakterii odpowiedzialnych za zakażenia. Dlatego też stosunkowo rzadko dochodzi do chorób bakteryjnych w skórze. Jednak pewne warunki związane z utratą ciągłości naskórka (urazy), zaburzeniem jego funkcji ochronnej (stany zapalne skóry) lub związane z ogólnym spadkiem odporności (nowotwory, cukrzyca, AIDS) ułatwiają zajęcie skóry przez bakterie. Inaczej sprawa przedstawia się w przypadku boreliozy, ponieważ tu patogen wnika do organizmu człowieka w momencie ukąszenia przez kleszcza.

Choroby wirusowe skóry

Jest to grupa chorób skóry wywołana prze wirusy. Do najczęstszych chorób wirusowych zaliczamy opryszczkę zwykłą, brodawki wirusowe skórne i płciowe, półpasiec, ospę wietrzną oraz mięczaka zakaźnego.

Wirusy są cząstkami zbudowanymi z białek oraz kwasów nukleinowych czyli DNA lub RNA. Nie posiadają zdolności do samodzielnego rozmnażania się. W celu powielenia swojego materiału genetycznego wykorzystują komórki organizmu żywego, m.in. komórki skóry człowieka. Do zakażenia dochodzi najczęściej na drodze bezpośredniego kontaktu fizycznego, ale poszczególne typy wirusów mogą przenikać do organizmu człowieka na inne, swoiste sposoby.

Wirusy, wnikając i namnażając się w komórkach, wywołują różne reakcje w skórze, począwszy od pęcherzyków, a kończąc na guzach.

Poniżej wymieniono objawy kliniczne poszczególnych chorób wirusowych skóry i możliwości ich leczenia.

Patofizjonomika i mnogość objawów

Obrzęki, bladość, zaczerwienienia, zasinienia, plamy, przebarwienia, wypryski, krosty, przetłuszczenia i wysuszenia, zmiana rysów - lekarz z naszej skóry, zwłaszcza na twarzy, może wyczytać naprawdę sporo. Bywa, że pierwszym specjalistą, który sygnalizuje problem w odległym narządzie, jest alergolog czy dermatolog i kieruje do zupełnie innego medyka. Nic w tym dziwnego - skóra to ważny narząd, bezcenny płaszcz ochronny, a zarazem miernik naszego zdrowia. Trzeba jednak pamiętać, że żaden objaw chorobowy nie może być traktowany w oderwaniu od innych sygnałów, które wysyła organizm. Akromegalia, toczeń, choroba Cushinga to choroby, które lekarz podejrzewa niejednokrotnie na podstawie charakterystycznych zmian na twarzy. W przypadku pierwszej specyficznie „rośnie” czoło i żuchwa, druga objawia się plamami w kształcie motyla, a ostatnia zmianą rysów tak, że z profilu przestają być widoczne małżowiny uszne. To akurat choroby rzadkie. Tymczasem niemal za każdą zmianą na skórze może kryć się wiele różnych przyczyn. Te, od banalnych po bardzo poważne, najczęściej nie są do wykrycia wyłącznie na podstawie oglądania skóry. Dla lekarza będą jednak wskazówką, co warto wykluczyć.

Od paru lat w sieci krążą mapki, które mają obrazować, jaka zmiana świadczy o konkretnej chorobie. Lepiej traktować je z przymrużeniem oka, bo diagnozowanie nie jest tak prostym procesem. Wprawdzie często te chorobowe ściągi pokrywają się z tym, co mówią lekarze, ale nie uwzględniają tysięcy innych możliwości. Często się rumienisz? Możliwe, że masz nadciśnienie tętnicze, ale równie dobrze to może być cukrzyca, zespół rakowiaka, ale też skutek zamiłowania do ostrych potraw. Masz worki pod oczami,więc możesz mieć chore nerki? Rzeczywiście, ale równie dobrze takie zmiany mogą być skutkiem zarwania nocy. Przebarwienia na czole pojawiają się przy chorobie wątroby? Tak, ale wystarczy przesadzić ze słońcem, by zafundować sobie analogiczną zmianę kolorytu skóry.

Niedożywienie Brak odpowiednich witamin i minerałów, które wpływają na strukturę włosów osłabia je Niedotlenienie Brak dostatecznej ilości tlenu skraca okres żywotności włosów Wypadanie Niedożywienie i niedotlenienie skutkuje wypadaniem włosów.

Czytaj dalej...

Ważne jest również dostarczanie organizmowi odpowiedniej ilości cynku i witamin, w tym witaminy A, witaminy z grupy B takie jak biotyna, kwas foliowy , a także witaminy C i E, które są kluczowe dla zdrowia włosów,.

Czytaj dalej...

Ważna jednak jest także codzienna pielęgnacja przesuszonej i swędzącej skóry - zwykle zaleca się natłuszczanie jej i nawilżanie za pomocą kosmetyków z grupy emolientów emulsje do kąpieli, kremy, maści, lotiony.

Czytaj dalej...

Jeśli z wywiadu lekarskiego wynika, że wybroczyny mogły powstać na skutek zbyt intensywnego wysiłku fizycznego albo jesteśmy w stanie powiązać podbiegnięcia krwawe z konkretnym urazem czy zwiększonym ciśnieniem panującym w naczyniach kaszel, wymioty, płacz , powinny one samoistnie ustąpić po kilku dniach i nie wymagają leczenia.

Czytaj dalej...

Niewłaściwa pielęgnacja włosów do nadmiernego wypadania włosów oraz łysienia może doprowadzić stosowanie nieodpowiednich kosmetyków do pielęgnacji i stylizacji, częste farbowanie włosów, suszenie włosów gorącym powietrzem suszarki i częste używanie prostownicy.

Czytaj dalej...