Jak postępować w przypadku ataku alergii?

Spis treści:

• Czym jest reakcja alergiczna?
• Objawy reakcji alergicznej
• Typy reakcji alergicznej
  • Reakcja alergiczna typu I
  • Reakcja alergiczna typu II
  • Reakcja alergiczna typu III
  • Reakcja alergiczna typu IV

  Reakcja alergiczna jest odpowiedzią układu odpornościowego na działanie konkretnego alergenu. W wyniku reakcji uczuleniowej w organizmie wytwarzają się substancje białkowe, a jednocześnie dochodzi do pobudzenia limfocytów T. W konsekwencji cały ten proces wywołuje stan zapalny.

  Stany zapalne i objawy reakcji alergicznych powstają w wyniku uwalniania w organizmie takich substancji, jak histamina, związane z układem immunologicznym leukotrieny, biorące udział w odpowiedzi odpornościowej cytokiny – i innych.

  Warto wiedzieć, że reakcja alergiczna może występować z różnym nasileniem i w różnych obrębach ciała:

  • reakcja alergiczna w obrębie jednego narządu – np. objawy uczulenia dotyczą tylko oczu lub uczulenie na twarzy,
  • reakcja alergiczna obejmująca cały układ – np. objawy uczulenia w przebiegu astmy dotyczą całego układu oddechowego.

  Dodatkowo alergiczne reakcje mogą występować tylko sezonowo (np. uczulenie na pyłki), całorocznie (uczulenie na roztocza), ujawniać się nagle – bez świadomości o ich istnieniu (np. reakcja alergiczna na tatuaż) czy po kontakcie z konkretnym alergenem (np. alergia na lateks).

  Szczególnie niebezpieczna jest silna reakcja alergiczna – ostry przebieg może obejmować m.in. wstrząs anafilaktyczny, czyli najsilniejszy typ reakcji uczuleniowej.

  Łagodna reakcja alergiczna - co robić?

  Zazwyczaj reakcje alergiczne są łagodne i dotyczą ograniczonej okolicy ciała. Jako obserwator lub pomocnik osoby chorej przede wszystkim odizoluj ją od źródła alergenu. Jeśli ma przy sobie leki przeciwalergiczne, jest to czas, by je zastosować. Przyjęcie leku przeciwhistaminowego pomoże zwalczać obrzęk i swędzenie oraz ułatwi oddychanie. Można też dodatkowo podać wapń na alergię w syropie. Leki na alergię bez recepty są dostępne m.in. w postaci maści, żelu, kropli czy sprayów do nosa.

  Reakcja alergiczna może też wiązać się z wystąpieniem duszności astmatycznej. W przypadku zaostrzenia astmy oskrzelowej, objawiającego się dusznością, świszczącym oddechem lub kaszlem, postępuj zgodnie z tą instrukcją:

  1. W miarę możliwości odizoluj poszkodowanego od alergenu.
  2. Następnie należy podać leki zgodnie z planem ustalonym przez lekarza. Podaje się na ogół krótko działający lek rozszerzający oskrzela.
  3. Wezwij pogotowie ratunkowe.
  4. Pomóż przyjąć choremu pozycję ułatwiającą oddychanie: siedzącą lub stojącą z oparciem rąk o stół lub parapet otwartego okna.
  5. Ważne jest umożliwienie dopływu świeżego powietrza.
  6. Postaraj się uspokoić poszkodowanego.
  7. Pozostań z chorym do czasu przyjazdu pogotowia.
  8. Obserwuj go, a w razie zatrzymania oddechu, przeprowadź resuscytację.
  

  Reakcja alergiczna – objawy

  Istotą reakcji alergicznej jest stan zapalny, powstający w wyniku pobudzenia układu immunologicznego. Objawy reakcji alergicznej miewają różny zasięg. W wielu przypadkach reakcja alergiczna rozwija się w narządzie, który ma bezpośredni kontakt z alergenem. Mówimy wówczas o reakcji alergicznej narządowo swoistej.

  W przypadku alergenów wziewnych (np. pyłki traw), objawy dotyczą głównie spojówek, błony śluzowej nosa oraz dróg oddechowych. Z kolei alergeny pokarmowe mogą wywoływać objawy pochodzące z przewodu pokarmowego (wzdęcia, biegunki).

  Musimy jednak pamiętać, że układ immunologiczny człowieka stanowi integralną całość. Pobudzenie określonej grupy komórek odpornościowych przez alergen może wywołać reakcję alergiczną, której skutki będą widoczne w pozornie odległym narządzie (przykładowo – wyprysk na skórze po zjedzeniu uczulającego pokarmu).

  Przykładem najcięższej, uogólnionej reakcji alergicznej, jest anafilaksja. W przebiegu anafilaksji, objawy alergii rozwijają się bardzo gwałtownie i dotyczą jednocześnie wielu narządów. Najpoważniejszą formą anafilaksji jest wstrząs anafilaktyczny, w którym dochodzi do nagłego spadku ciśnienia tętniczego krwi.

  Najskuteczniejszym sposobem leczenia wstrząsu anafilaktycznego jest natychmiastowe podanie domięśniowe adrenaliny. Osoby z tendencją do ciężkich reakcji alergicznych zwykle posiadają przy sobie dawkę tego leku. Częstość występowania schorzeń związanych z reakcjami alergicznymi systematycznie wzrasta.

  Objawy alergii najczęściej dotyczą trzech układów

  Objawy reakcji alergicznych w większości przypadków dotyczą trzech narządów (układów) w organizmie człowieka:

  • dróg oddechowych,
  • przewodu pokarmowego
  • oraz skóry.

  Uczulenie na alergeny obecne w powietrzu najczęściej wywołuje alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie spojówek lub astmę oskrzelową.

  Alergiczny nieżyt nosa objawia się:

  Reakcja alergiczna - co robić? Wstrząs anafilaktyczny

  Wstrząs anafilaktyczny jest terminem określającym bardzo szybkie i gwałtowne pojawienie się objawów, które mogą zagrażać życiu. Rozszerzenie naczyń powoduje spadek ciśnienia tętniczego, a przez to zmniejszenie ukrwienia narządów, w tym mózgu i serca. W zależności od stanu, pacjent może być blady lub czerwony, spocony lub suchy, splątany, zdenerwowany lub nieprzytomny.

  Pierwsza pomoc w przypadku wstrząsu anafilaktycznego polega na:

  1. W przypadku użądlenia, ostrożnym usunięciu żądła, z zachowaniem uwagi, aby nie wycisnąć jadu z pęcherzyka jadowego.
  2. Podaniu odpowiednich leków na reakcję alergiczną, które chory posiada (np. adrenalina ). Należy bezwzględnie zastosować adrenalinę w przypadku poważnych objawów alergii.
     Wskazaniem do podania adrenaliny są objawy z co najmniej dwóch układów, czyli np. pokrzywka i duszność, łzawienie, kichanie i wymioty, albo ciężkie objawy z jednego układu, np. obrzęk w obrębie głowy, który stanowi zagrożenie życia.
  3. Wezwaniu pogotowia.
  4. Ułożeniu poszkodowanego z nogami uniesionym delikatnie do góry, gdy czuje się osłabiony .
  5. Usunięciu wszelkich rzeczy, które mogą powodować ucisk, poluzowanie kołnierzyka, krawatu, zdjęcie naszyjnika itp.
  6. Przyłożeniu zimnego kompresu w miejscu użądlenia, jeśli było ono przyczyną reakcji alergicznej.
  7. Pozostaniu z poszkodowanym do czasu przyjazdu pogotowia.
  8. W razie potrzeby rozpoczęciu resuscytacji.

  Zadzwoń po pogotowie, jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do stanu pacjenta, jeśli stracił przytomność , nie może oddychać, ma narastający obrzęk okolicy twarzy. U poszkodowanego, który nie oddycha, należy zastosować masaż serca i sztuczne oddychanie w algorytmie 30:2.

  Reakcja alergiczna – czynniki wywołujące

  Czynniki wywołujące reakcję alergiczną nazywane są alergenami. Substancje wywołujące reakcję alergiczną mogą dostawać się do organizmu różnymi drogami. Na tej podstawie wyróżnia się:

  • alergeny wziewne,
  • pokarmowe,
  • a także kontaktowe.

  Alergeny wziewne

  Alergeny wziewne mogą wywoływać reakcje alergiczne sezonowe lub całoroczne. Do alergenów sezonowych należą przede wszystkim:

  • pyłki roślin (traw, drzew),
  • a także zarodniki grzybów.

  Alergeny wziewne całoroczne to m.in.:

  • występujące w środowisku domowym roztocza,
  • pleśnie
  • oraz alergeny zwierzęce (m.in. sierść kota).

  Alergeny pokarmowe

  Alergeny pokarmowe to ogromna grupa substancji, wywołujących niepożądane reakcje alergiczne po ich spożyciu. Najczęściej uczulające alergeny pokarmowe to:

  • białko mleka krowiego,
  • jaja,
  • orzeszki ziemne,
  • skorupiaki i owoce morza,
  • cytrusy,
  • soja
  • oraz białka zbóż.

  Alergeny kontaktowe

  Alergeny kontaktowe to grupa substancji odpowiedzialnych m.in. za alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Zmiany skórne powstają w miejscach bezpośredniego kontaktu tych substancji ze skórą. Najpowszechniejsze alergeny kontaktowe to:

  • lateks (obecny m.in. w rękawiczkach ochronnych),
  • chrom i nikiel (występują w biżuterii oraz częściach odzieży – paskach, guzikach),
  • a także liczne substancje wchodzące w skład kosmetyków.

  Osoby ze skłonnością do reakcji alergicznych kontaktowych powinny zawsze zwracać uwagę na skład produktów używanych do pielęgnacji skóry.

  Leki

  Osobną grupę substancji wywołujących reakcje alergiczne stanowią leki. Niepożądane reakcje alergiczne po zastosowaniu leków mogą mieć zarówno charakter lokalny (wysypka, duszność, biegunka), jak i uogólniony (anafilaksja).

  

  ---

  zrobic ataku