Jak postępować w przypadku ataku alergii?

W przypadku użądlenia

Nie lekceważ żadnego owada, który fruwa blisko. Chodzi tu zarówno o szerszenie, osy i pszczoły, jak też meszki - małe, ale dotkliwie gryzące. Niebezpieczne, szczególnie dla małych dzieci, może być ugryzienie nawet jednego skrzydlatego agresora. Dlatego w razie wystąpienia bardzo silnego obrzęku, podwyższenia temperatury, niezwłocznie udaj się do lekarza. Konieczne jest bowiem jak najszybsze podanie (w zastrzykach) adrenaliny lub hydrokortyzonu. Oba leki przynoszą ulgę, czasem nawet ratują życie.

Czasem zdarzają się sytuacje, że skądinąd zdrowej osobie nagle w jakimś miejscu zaczyna lecieć z nosa wodnisty katar, ze spuchniętych oczu łzy i w ogóle nie bardzo nadaje się ona do życia. Zapewne jest to reakcja organizmu na coś, co mu w danej okolicy nie odpowiada. Co? Może drzewo, kwiaty, farba na ścianach, lakier mebli, pot sąsiada. Możliwości jest bardzo wiele. Jeżeli nie masz w zanadrzu leków odczulających, warto zacząć przyjmować wapno. Gdy po upływie doby reakcje organizmu nie wrócą do normy - szybka wizyta u lekarza jest niezbędna.

Spis treści:

• Czym jest reakcja alergiczna?
• Objawy reakcji alergicznej
• Typy reakcji alergicznej
  • Reakcja alergiczna typu I
  • Reakcja alergiczna typu II
  • Reakcja alergiczna typu III
  • Reakcja alergiczna typu IV

  Reakcja alergiczna jest odpowiedzią układu odpornościowego na działanie konkretnego alergenu. W wyniku reakcji uczuleniowej w organizmie wytwarzają się substancje białkowe, a jednocześnie dochodzi do pobudzenia limfocytów T. W konsekwencji cały ten proces wywołuje stan zapalny.

  Stany zapalne i objawy reakcji alergicznych powstają w wyniku uwalniania w organizmie takich substancji, jak histamina, związane z układem immunologicznym leukotrieny, biorące udział w odpowiedzi odpornościowej cytokiny – i innych.

  Warto wiedzieć, że reakcja alergiczna może występować z różnym nasileniem i w różnych obrębach ciała:

  • reakcja alergiczna w obrębie jednego narządu – np. objawy uczulenia dotyczą tylko oczu lub uczulenie na twarzy,
  • reakcja alergiczna obejmująca cały układ – np. objawy uczulenia w przebiegu astmy dotyczą całego układu oddechowego.

  Dodatkowo alergiczne reakcje mogą występować tylko sezonowo (np. uczulenie na pyłki), całorocznie (uczulenie na roztocza), ujawniać się nagle – bez świadomości o ich istnieniu (np. reakcja alergiczna na tatuaż) czy po kontakcie z konkretnym alergenem (np. alergia na lateks).

  Szczególnie niebezpieczna jest silna reakcja alergiczna – ostry przebieg może obejmować m.in. wstrząs anafilaktyczny, czyli najsilniejszy typ reakcji uczuleniowej.

  

  Typy reakcji alergicznej

  Podział reakcji na typy sięga lat 60. ubiegłego stulecia, wg klasyfikacji Gella-Coombsa są to 4 rodzaje reakcji alergicznych:

  Reakcja alergiczna typu I

  To tzw. reakcja natychmiastowa, występująca najczęściej i wywołująca najczęstsze objawy i choroby alergiczne (np. astma oskrzelowa, alergiczny nieżyt nosa). Mechanizmem jest tu reakcja przeciwciał klasy IgE na dany alergen.

  Reakcja alergiczna typu II

  To tzw. reakcja cytotoksyczna, mechanizm polega na reakcji przeciwciał klas IgM i IgG oraz antygenu na błonie komórkowej. Przykłady takich reakcji to m.in. niedokrwistość hemolityczna, choroba hemolityczna noworodka.

  Reakcja alergiczna typu III

  Ten typ reakcji to tzw. reakcja kompleksów immunologicznych (to kompleks antygen-przeciwciało – wiązanie antygenu z jego swoistym przeciwciałem). Przykłady to: Zjawisko Arthusa, zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych.

  Reakcja alergiczna typu IV

  To reakcja opóźniona (inaczej nazywana reakcją komórkową). Cechą charakterystyczną są objawy reakcji alergicznej występujące po ok. 72 godzinach od kontaktu z alergenem. Przykładem jest wyprysk kontaktowy alergiczny (inaczej kontaktowe alergiczne zapalenie skóry).

  Co może być alergenem i w wyniku czego występują reakcje? Często występujące rodzaje reakcji alergicznych:

  • na ukąszenie pluskwy,
  • na leki,
  • na ugryzienie komara,
  • po kleszczu,
  • na antybiotyki,
  • na krem do twarzy,
  • na mleko,
  • na kota,
  • po szczepieniu,
  • na słońce,
  • na pyłki,
  • na orzechy,
  • na kwas hialuronowy,
  • na czosnek,
  • na gluten,
  • na suplementy i witaminy.

  Gdy wystąpi wstrząs anafilaktyczny

  W ekstremalnych sytuacjach kontakt organizmu z alergenem wywołuje wstrząs anafilaktyczny. Alergenami często są jady owadów, niektóre pokarmy (np. jaja, owoce morza, orzechy, kasztany jadalne, orientalne przyprawy), leki (najczęściej preparaty penicylinowe). Objawy wstrząsu mogą pojawić się już po kilku sekundach, niekiedy narastają stopniowo i pojawiają się po kilku godzinach. Im gwałtowniejsza jest reakcja organizmu, tym większe zagrożenie zdrowia i życia. Wstrząs anafilaktyczny objawia się drętwieniem twarzy i podniebienia, świądem dłoni, stóp, nosa. Równocześnie pojawiają się poważne trudności z oddychaniem (obrzęk krtani), zaburzona jest praca serca, niekiedy dochodzi do utraty świadomości i drgawek. Ratunkiem jest błyskawiczne podanie leku przeciwwstrząsowego - adrenaliny - jedynego ratującego życie. Wstrząsu praktycznie nie można przewidzieć, może bowiem dotknąć osobę, która nie wie, że ma alergię.

  Dla "niepoprawnych" uczuleniowców najlepszymi miejscami są wysokie góry i pustynia.

  

  Łagodna reakcja alergiczna - co robić?

  Zazwyczaj reakcje alergiczne są łagodne i dotyczą ograniczonej okolicy ciała. Jako obserwator lub pomocnik osoby chorej przede wszystkim odizoluj ją od źródła alergenu. Jeśli ma przy sobie leki przeciwalergiczne, jest to czas, by je zastosować. Przyjęcie leku przeciwhistaminowego pomoże zwalczać obrzęk i swędzenie oraz ułatwi oddychanie. Można też dodatkowo podać wapń na alergię w syropie. Leki na alergię bez recepty są dostępne m.in. w postaci maści, żelu, kropli czy sprayów do nosa.

  Reakcja alergiczna może też wiązać się z wystąpieniem duszności astmatycznej. W przypadku zaostrzenia astmy oskrzelowej, objawiającego się dusznością, świszczącym oddechem lub kaszlem, postępuj zgodnie z tą instrukcją:

  1. W miarę możliwości odizoluj poszkodowanego od alergenu.
  2. Następnie należy podać leki zgodnie z planem ustalonym przez lekarza. Podaje się na ogół krótko działający lek rozszerzający oskrzela.
  3. Wezwij pogotowie ratunkowe.
  4. Pomóż przyjąć choremu pozycję ułatwiającą oddychanie: siedzącą lub stojącą z oparciem rąk o stół lub parapet otwartego okna.
  5. Ważne jest umożliwienie dopływu świeżego powietrza.
  6. Postaraj się uspokoić poszkodowanego.
  7. Pozostań z chorym do czasu przyjazdu pogotowia.
  8. Obserwuj go, a w razie zatrzymania oddechu, przeprowadź resuscytację.
  

  ---

  zrobic ataku