U nas zapłacisz kartą
Czerniak na brzuchu - Przyczyny, Objawy i Sposoby Leczenia
Stadia rozwoju czerniaka
Czerniak ma kilka stadiów rozwoju, nowotwór może być usytuowany miejscowo, może również dawać przerzuty do węzłów chłonnych oraz przerzuty odległe. Około 75% pacjentów ma wykrywalną jedynie zmianę na skórze, u 20 % diagnozowane są przerzuty do węzłów chłonnych, a u pozostałej grupy przerzuty odległe. Liczby te mogą się oczywiście zmieniać, gdyż u części chorych, u których wykrywana jest początkowo zmiana skórna mogą po pewnym czasie pojawić się przerzuty.
W nowotworze usytuowanym miejscowo podstawą diagnostyki jest obejrzenie zmiany okiem lekarza i dermatoskopem, czyli urządzeniem, które pozwala lekarzom na powiększenie zmiany o 20 razy i obejrzenie jej w specjalnym świetle. Jeżeli po tym badaniu zmiana wydaje się podejrzana zostaje ona usunięta wraz z małym marginesem i poddana szczegółowemu sprawdzeniu. Po rozpoznaniu czerniaka w zależności od jego parametrów leczenie chirurgiczne może polegać na poszerzeniu marginesu nawet o 2 cm i/lub wykonaniu biopsji węzła wartowniczego. Zabieg ten polega na podaniu kontrastu izotopowego w okolicę blizny po wyciętym nowotworze i pobraniu odpowiedniego węzła wartowniczego do badania. Dzięki temu lekarze są w stanie wykryć komórki czerniaka wielkości poniżej 0,1 mm.
Czerniak – profilaktyka. Jak się przed nim uchronić?
Kremy ochronne z filtrem UV
Pierwotna profilaktyka czerniaka polega na ochronie skóry przed promieniami UV, także tymi, które pochodzą z innych źródeł niż słońce, np. z solarium.
Właściwe zabezpieczenie skóry przed ekspozycją słoneczną obejmuje zarówno odpowiedni ubiór (w krajach o wysokim stopniu nasłonecznienia są to gęsto tkane tkaniny), jak również rozsądnie dobrane kosmetyki z wysokim filtrem UV.
Dobierając taki kosmetyk (zazwyczaj krem czy emulsję), warto znać nie tylko oznaczenie liczby faktora, jaka się na nim znajduje, ale dobrze też wiedzieć, do czego się ona odnosi.
Na przykład kosmetyk z filtrem SPF 15 oznacza, że osoba, która nim się posmaruje, może przebywać 15 razy dłużej na słońcu niż wtedy, gdyby była wystawiona na promienie słoneczne bez kremu.
O tym, ile czasu można eksponować ciało na promienie słoneczne bez używania specjalnego kosmetyku, decyduje nasz fototyp.
- Fototyp I – to osoby o jasnej skórze, które często mają piegi, włosy rude lub blond, a oczy koloru niebieskiego lub zielonego. Mogą bez kremu z filtrem pozostawać na słońcu przez 10 minut, bez ryzyka poparzenia.
- Fototyp II – jasna skóra, czasem piegi, włosy kolor blond lub brązowego, oczy niebieskie, zielone, rzadko kiedy piwne. Osoby o tym fenotypie mogą przebywać bezpiecznie na słońcu przez 15 minut.
- Fototyp III – śniada skóra, brak piegów, włosy ciemny blond lub brązowe. Dopuszczalny czas przebywania na słońcu bez kremu z filtrem to około 20 minut.
- Fototyp IV – lekko śniada skóra, brak piegów, włosy czarne lub ciemnobrązowe, oczy ciemne. Te osoby mogą eksponować się na słońce bez kosmetyków z filtrem przez 30 minut.
O czym należy pamiętać przy smarowaniu się kremem z filtrem?
Nakładanie kremu z filtrem trzeba ponawiać po każdym zmoczeniu w wodzie i po upływie czasu jego działania.
Co robić w razie wystąpienia objawów?
W razie wystąpienia niepokojących zmian należy się zgłosić do dermatologa lub onkologa.
Fot. 2. Dermatoskop (dermoskop)
Fot. 3. Dermatoskop ze światłem spolaryzowanym
Dermatoskop (dermoskop) stanowi obecnie podstawowe narzędzie pracy dermatologa we wczesnej diagnostyce czerniaka. W wybranych ośrodkach specjalizujących się w rozpoznaniu czerniaka wykorzystuje się do tego celu wideodermatoskopy. Badanie dermatoskopowe pozwala na wykluczenie takich zmian niemelanocytowych, jak brodawki łojotokowe, barwnikowy rak podstawnokomórkowy oraz zmiany pochodzenia naczyniowego.
Szczegółowy wywiad lekarski zebrany od pacjenta pod kątem czynników ryzyka czerniaka jest doskonałym uzupełnieniem badania dermatoskopowego.
Dermatoskopia cyfrowa odgrywa istotną rolę w monitorowaniu pacjentów z licznymi znamionami, w zespole znamion dysplastycznych oraz osobników z rodzinnym wywiadem w kierunku czerniaka, która daje możliwość oceny znamion w czasie pod względem wielkości, brzegów, rozkładu barwnika i symetrii lub asymetrii.
Wśród nowych metod diagnostycznych znamion wyróżnia się laserową skanującą mikroskopię konfokalną, która zapewnia mikroskopową rozdzielczość i pozwala na prawie histologiczną ocenę zmian skórnych in vivo, ponadto ocenia kształt komórek barwnikowych, układ gniazd komórek znamionowych oraz morfologię brodawek skórnych. Jest to bezkrwawa, prawie histologiczna metoda diagnostyczna znamion dysplastycznych, czerniaków i ich nietypowych odmian, takich jak czerniak bezbarwnikowy, które klinicznie przybierają bardzo podstępny wygląd.