U nas zapłacisz kartą
Objawy fizyczne czerniaka - Poznaj sygnały, które warto rozpoznać
Co robić w razie wystąpienia objawów?
W razie wystąpienia niepokojących zmian należy się zgłosić do dermatologa lub onkologa.
Fot. 2. Dermatoskop (dermoskop)
Fot. 3. Dermatoskop ze światłem spolaryzowanym
Dermatoskop (dermoskop) stanowi obecnie podstawowe narzędzie pracy dermatologa we wczesnej diagnostyce czerniaka. W wybranych ośrodkach specjalizujących się w rozpoznaniu czerniaka wykorzystuje się do tego celu wideodermatoskopy. Badanie dermatoskopowe pozwala na wykluczenie takich zmian niemelanocytowych, jak brodawki łojotokowe, barwnikowy rak podstawnokomórkowy oraz zmiany pochodzenia naczyniowego.
Szczegółowy wywiad lekarski zebrany od pacjenta pod kątem czynników ryzyka czerniaka jest doskonałym uzupełnieniem badania dermatoskopowego.
Dermatoskopia cyfrowa odgrywa istotną rolę w monitorowaniu pacjentów z licznymi znamionami, w zespole znamion dysplastycznych oraz osobników z rodzinnym wywiadem w kierunku czerniaka, która daje możliwość oceny znamion w czasie pod względem wielkości, brzegów, rozkładu barwnika i symetrii lub asymetrii.
Wśród nowych metod diagnostycznych znamion wyróżnia się laserową skanującą mikroskopię konfokalną, która zapewnia mikroskopową rozdzielczość i pozwala na prawie histologiczną ocenę zmian skórnych in vivo, ponadto ocenia kształt komórek barwnikowych, układ gniazd komórek znamionowych oraz morfologię brodawek skórnych. Jest to bezkrwawa, prawie histologiczna metoda diagnostyczna znamion dysplastycznych, czerniaków i ich nietypowych odmian, takich jak czerniak bezbarwnikowy, które klinicznie przybierają bardzo podstępny wygląd.
Czerniak skóry – dlaczego powstaje?
Przyczyn powstawania czerniaka skóry jest wiele i są one dość zróżnicowane. W tej części artykułu wymieniamy najczęstsze czynniki ryzyka zachorowania na tę odmianę raka skóry, choć trzeba podkreślić, że ich wystąpienie nie musi koniecznie oznaczać powstania nowotworu.
Do najważniejszych przyczyn powstawania czerniaka należy częsta ekspozycja na promieniowanie UV. Dotyczy to zarówno naturalnego promieniowania pochodzącego ze słońca, jak i promieni UV używanych na przykład w solariach. W tym miejscu warto też dodać, że nawet jednorazowe poważne oparzenia słoneczne, na przykład w dzieciństwie, mogą zwiększać ryzyko zachorowania.
Bardziej narażone na ten rodzaj raka skóry są z pewnością osoby o jasnej karnacji, ze skłonnością do oparzeń słonecznych, a także pacjenci w starszym wieku, zwłaszcza kobiety. Warto też zwrócić uwagę na znamiona występujące na skórze. Większe ryzyko zachorowania na czerniaka obserwuje się u osób ze znamionami wrodzonymi, mnogimi oraz atypowymi.
Nie bez znaczenia są także czynniki genetyczne. Jeśli w rodzinie wystąpiło wcześniej 5-10% przypadków zachorowań na czerniaka, mówimy o dodatnim wywiadzie rodzinnym, a tym samym zwiększonym ryzyku.
7 objawów czerniaka. Jak rozpoznać groźną zmianę na skórze?
Czerniaka łatwo zlekceważyć. Zwykły pieprzyk, mała ranka, ciemniejsze przebarwienie na skórze - nic wielkiego! Udawanie, że dziwnej zmiany na skórze wcale nie ma to błąd, bo czerniak to nowotwór złośliwy, który rośnie szybko i często daje przerzuty. Sprawdź, na co zwrócić uwagę oglądając ciało. Jakie są charakterystyczne objawy czerniaka?
Czerniak to nowotwór złośliwy skóry wywodzący się z komórek barwnikowych, czyli melanocytów. To nowotwór groźny, który często daje przerzuty.
Skóra jest najczęstszą lokalizacją czerniaka, ale ten nowotwór może rozwijać się też w innych miejscach, na przykład w gałce ocznej.
Każdego roku wykrywa się w Polsce ok. 3000 nowych przypadków czerniaka. Na całym świecie notuje się rocznie nawet 160 tys. przypadków tej choroby.
Najistotniejszym czynnikiem rozwoju czerniaka jest ekspozycja na światło słoneczne (głównie opalanie), a także poparzenia skóry. Zaledwie 10 proc. wszystkich czerniaków występuje rodzinnie.
Czerniak może rozwinąć się na podłożu już istniejącego znamienia barwnikowego, ale może też powstać jako ''nowa zmiana''.
Objawy czerniaka. Na co zwrócić uwagę?
Wyróżnia się kilka najbardziej charakterystycznych objawów czerniaka, których pojawienie się powinno skłonić do pilnej konsultacji z lekarzem.
Charakterystyczne objawy wczesnego czerniaka (według systemu Glasgow):
- obecność stanu zapalnego: owrzodzenie (otwarta rana),
- zaburzenia czucia: przeczulica, świąd zmiany skórnej,
- zaczerwienienie lub zmiana koloru zmiany skórnej,
- krwawienie, sączenie ze zmiany skórnej,
- zmiana kształtu zmiany skórnej,
- wzrost, powiększanie się zmiany skórnej,
- średnica powyżej 7 mm.
Objawy według systemu ABCD:
- A jak asymetria: czerniak jest asymetryczny względem każdej osi w odróżnieniu od łagodnych zmian, które zwykle są okrągłe lub owalne, a także prezentuje obraz nieregularny, złożony z wyniosłości określanych mianem wysp,
- B jak brzegi nierówne i postrzępione,
- C jak kolor (z ang. color) różnorodny (od jasnobrązowego po czarny, stalowy) z nierównomiernym rozkładem barwnika,
- D to średnica (z ang. diameter) − średnica większa niż 5 mm lub (dynamics) dynamika zmian morfologicznych w guzie.
Czasami w ramach systemu ABCD uwzględniany jest dodatkowy objaw: E (elevation) − uwypuklenie powierzchni ponad poziom otaczającego zmianę naskórka. Jednak nie każdy czerniak tworzy zgrubienia.
