U nas zapłacisz kartą
Objawy fizyczne czerniaka - Poznaj sygnały, które warto rozpoznać
Objawy czerniaka. Na co zwrócić uwagę?
Wyróżnia się kilka najbardziej charakterystycznych objawów czerniaka, których pojawienie się powinno skłonić do pilnej konsultacji z lekarzem.
Charakterystyczne objawy wczesnego czerniaka (według systemu Glasgow):
- obecność stanu zapalnego: owrzodzenie (otwarta rana),
- zaburzenia czucia: przeczulica, świąd zmiany skórnej,
- zaczerwienienie lub zmiana koloru zmiany skórnej,
- krwawienie, sączenie ze zmiany skórnej,
- zmiana kształtu zmiany skórnej,
- wzrost, powiększanie się zmiany skórnej,
- średnica powyżej 7 mm.
Objawy według systemu ABCD:
- A jak asymetria: czerniak jest asymetryczny względem każdej osi w odróżnieniu od łagodnych zmian, które zwykle są okrągłe lub owalne, a także prezentuje obraz nieregularny, złożony z wyniosłości określanych mianem wysp,
- B jak brzegi nierówne i postrzępione,
- C jak kolor (z ang. color) różnorodny (od jasnobrązowego po czarny, stalowy) z nierównomiernym rozkładem barwnika,
- D to średnica (z ang. diameter) − średnica większa niż 5 mm lub (dynamics) dynamika zmian morfologicznych w guzie.
Czasami w ramach systemu ABCD uwzględniany jest dodatkowy objaw: E (elevation) − uwypuklenie powierzchni ponad poziom otaczającego zmianę naskórka. Jednak nie każdy czerniak tworzy zgrubienia.
Co robić w razie wystąpienia objawów?
W razie wystąpienia niepokojących zmian należy się zgłosić do dermatologa lub onkologa.
Fot. 2. Dermatoskop (dermoskop)
Fot. 3. Dermatoskop ze światłem spolaryzowanym
Dermatoskop (dermoskop) stanowi obecnie podstawowe narzędzie pracy dermatologa we wczesnej diagnostyce czerniaka. W wybranych ośrodkach specjalizujących się w rozpoznaniu czerniaka wykorzystuje się do tego celu wideodermatoskopy. Badanie dermatoskopowe pozwala na wykluczenie takich zmian niemelanocytowych, jak brodawki łojotokowe, barwnikowy rak podstawnokomórkowy oraz zmiany pochodzenia naczyniowego.
Szczegółowy wywiad lekarski zebrany od pacjenta pod kątem czynników ryzyka czerniaka jest doskonałym uzupełnieniem badania dermatoskopowego.
Dermatoskopia cyfrowa odgrywa istotną rolę w monitorowaniu pacjentów z licznymi znamionami, w zespole znamion dysplastycznych oraz osobników z rodzinnym wywiadem w kierunku czerniaka, która daje możliwość oceny znamion w czasie pod względem wielkości, brzegów, rozkładu barwnika i symetrii lub asymetrii.
Wśród nowych metod diagnostycznych znamion wyróżnia się laserową skanującą mikroskopię konfokalną, która zapewnia mikroskopową rozdzielczość i pozwala na prawie histologiczną ocenę zmian skórnych in vivo, ponadto ocenia kształt komórek barwnikowych, układ gniazd komórek znamionowych oraz morfologię brodawek skórnych. Jest to bezkrwawa, prawie histologiczna metoda diagnostyczna znamion dysplastycznych, czerniaków i ich nietypowych odmian, takich jak czerniak bezbarwnikowy, które klinicznie przybierają bardzo podstępny wygląd.
Jakie są sposoby leczenia czerniaka?
Podstawą skutecznego leczenia czerniaka jest wczesne rozpoznanie i radykalne usunięcie zmiany z odpowiednim marginesem bezpieczeństwa.
Zarówno ryzyko, jak i czas pojawienia się przerzutów czerniaka uzależnione są od grubości guza pierwotnego. Im szybciej wykryty i usunięty jest czerniak, tym większe są szanse na wyleczenie.
W przypadku potwierdzenia czerniaka w badaniu histopatologicznym po usunięciu zmiany następnym etapem postępowania jest biopsja tzw. węzła wartowniczego (jednego z okolicznych węzłów chłonnych wybranego z uwzględnieniem lokalizacji guza pierwotnego).
Odpowiednie i doszczętne leczenie operacyjne w przypadku czerniaka o zaawansowaniu miejscowym jest wystarczające i wymaga tylko obserwacji zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego.
- Immunoterapię i leczenie ukierunkowane molekularnie – to nowoczesne i najskuteczniejsze metody leczenia. Stosuje się leki, takie jak ipilimumab niwolumab (sam lub łącznie z ipilimumabem) i pembrolizumabem, wemurafenib, dabrafenib, trametynib, kobimetynib, enkorafenib, binimetynib.
- Wycięcie przerzutów odległych czerniaka lekarz rozważa w uzasadnionych przypadkach po analizie sytuacji pacjenta (m.in jeśli przerzuty dotyczą tylko jednego narządu i są nieliczne, pojawiły się po roku od leczenia czerniaka).
- Chemioterapia z użyciem jednego leku cytotoksycznego (np. dakarbazyny). Obecnie, po wprowadzeniu immunoterapii i leków ukierunkowanych molekularnie, to leczenie stosuje się rzadziej,
- Izolowana kończynowa chemioterapia perfuzyjna w hipertermii polega na podawaniu dużych dawek leku cytostatycznego do tętnicy kończyny odizolowanej od krążenia ogólnoustrojowego. Metoda ta jest stosowana u pacjentów, u których czerniak był zlokalizowany na kończynie i doszło do wznowy.
Profilaktyka czerniaka skóry
Jak w przypadku wielu innych chorób, bardzo ważną rolę odgrywa właściwa profilaktyka czerniaka skóry. W tym miejscu należy zwrócić uwagę przede wszystkim na ochronę skóry przed szkodliwym promieniowaniem UV. Szczególnie osoby bardziej narażone na wystąpienie nowotworów skóry, na przykład te o jasnej karnacji, powinny zadbać o stosowanie dobrej jakości kremów z wysokim filtrem UV oraz zakrywanie ciała w szczególnie słoneczne dni. Nie można także zapominać o nakryciu głowy. Wyjątkowo istotna jest ochrona przed słońcem dzieci, u których oparzenia słoneczne mogą skutkować późniejszym zachorowaniem na czerniaka. Bezwzględnie jednak każdy powinien regularnie obserwować znamiona na swojej skórze i od czasu do czasu wykonywać badanie dermatoskopem.
- Aktualności (33)
- Blog (20)
- Choroby dermatologiczne (3)
- Choroby endokrynologiczne (7)
- Choroby ginekologiczne (17)
- Choroby i dolegliwości (41)
- Choroby kardiologiczne (4)
- Choroby laryngologiczne (10)
- Choroby proktologiczne (1)
- Choroby urologiczne (16)
- Diagnostyka (15)
- O zabiegach (11)
- Problemy estetyczne (22)
- Profilaktyka (6)
DANE ADRESOWE
SCM Sp. z o.o.
Prywatny Szpital Specjalistyczny
ul. Grzegórzecka 67C/U6
„Wiślane Tarasy”
31-559 Kraków
NIP: 676-243-82-70
REGON: 121477688
KRS: 0000380526
ZAPRASZAMY DO KONTAKTU
