U nas zapłacisz kartą
Objawy fizyczne czerniaka - Poznaj sygnały, które warto rozpoznać
Czerniak a związek z innymi chorobami. Jaki przypadłości powodują wzrost ryzyka zachorowań?
Grupą osób narażonych na czerniaka są także pacjenci zmagający się z łuszczycą.
Naświetlanie metodą PUVA może być przyczyną rozwoju nowotworu.
Także pacjenci poddawani immunosupresji po przeszczepach szpiku, serca, wątroby są szczególnie narażeni na zachorowanie na czerniaka.
Immunosupresja powoduje obniżenie odporności i zaburzenie funkcji naprawczych układu immunologicznego.
Rozwój czerniaka może także wynikać z predyspozycji genetycznych, dlatego uważa się, że jest chorobą genetyczną.
Czerniak zdecydowanie częściej występuje u osób obciążonych genetycznie- gdy matka lub ojciec chorowali na ten rodzaj nowotworu.
Ryzyko zachorowania na czerniaka drastycznie wzrasta przy przypadłości skóry pergaminowej.
Skóra pergaminowa to zespół mutacji genetycznej, który powoduje brak mechanizmów naprawczych skóry.
Pacjenci ze skórą pergaminową muszą mieć stuprocentową fotoprotekcję, czyli całkowity brak słońca, ponieważ każda styczność z promieniami UV może powodować czerniaka!
Czerniak – diagnostyka i rozpoznanie
Podstawowym narzędziem diagnostycznym jest wywiad lekarski. Lekarz powinien wiedzieć się, gdzie znajdują się zmiany skórne, a także czy skóra pacjenta w dzieciństwie była oparzona.
Poparzenia w dzieciństwie zwiększają ryzyko zachorowania na czerniaka w dorosłym życiu.
Obecnie medycyna dysponuje dobrymi narzędziami diagnostycznymi, które pozwalają szybko rozpoznawać zmiany nowotworowe. Diagnostyka rozpoczyna się od dermoskopii, która umożliwia obejrzenie zmiany w dziesięciokrotnym powiększeniu. Jeśli istnieją wskazania do dalszej diagnostyki, wykonuje się wideodermoskopię, która pozwala z dużym prawdopodobieństwem określić, czy zmiana skórna to rzeczywiście czerniak.
Mikroskopia konfokalna w połączeniu z badaniem histopatologicznym może potwierdzić zachorowanie na czerniaka.
Jakie są sposoby leczenia czerniaka?
Podstawą skutecznego leczenia czerniaka jest wczesne rozpoznanie i radykalne usunięcie zmiany z odpowiednim marginesem bezpieczeństwa.
Zarówno ryzyko, jak i czas pojawienia się przerzutów czerniaka uzależnione są od grubości guza pierwotnego. Im szybciej wykryty i usunięty jest czerniak, tym większe są szanse na wyleczenie.
W przypadku potwierdzenia czerniaka w badaniu histopatologicznym po usunięciu zmiany następnym etapem postępowania jest biopsja tzw. węzła wartowniczego (jednego z okolicznych węzłów chłonnych wybranego z uwzględnieniem lokalizacji guza pierwotnego).
Odpowiednie i doszczętne leczenie operacyjne w przypadku czerniaka o zaawansowaniu miejscowym jest wystarczające i wymaga tylko obserwacji zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego.
- Immunoterapię i leczenie ukierunkowane molekularnie – to nowoczesne i najskuteczniejsze metody leczenia. Stosuje się leki, takie jak ipilimumab niwolumab (sam lub łącznie z ipilimumabem) i pembrolizumabem, wemurafenib, dabrafenib, trametynib, kobimetynib, enkorafenib, binimetynib.
- Wycięcie przerzutów odległych czerniaka lekarz rozważa w uzasadnionych przypadkach po analizie sytuacji pacjenta (m.in jeśli przerzuty dotyczą tylko jednego narządu i są nieliczne, pojawiły się po roku od leczenia czerniaka).
- Chemioterapia z użyciem jednego leku cytotoksycznego (np. dakarbazyny). Obecnie, po wprowadzeniu immunoterapii i leków ukierunkowanych molekularnie, to leczenie stosuje się rzadziej,
- Izolowana kończynowa chemioterapia perfuzyjna w hipertermii polega na podawaniu dużych dawek leku cytostatycznego do tętnicy kończyny odizolowanej od krążenia ogólnoustrojowego. Metoda ta jest stosowana u pacjentów, u których czerniak był zlokalizowany na kończynie i doszło do wznowy.
Czy czerniak może być jasny?
Tak, występuje też czerniak bezbarwnikowy (2%), czyli czerniak pozbawiony barwnika. Pierwszym objawem jest często niecharakterystyczna, powiększająca się, różowoczerwona grudka.
Czerniak gałki ocznej
Czerniak jest najczęstszym nowotworem złośliwym gałki ocznej u dorosłych, stanowiącym około 10% wszystkich przypadków czerniaka. Czerniak może występować w skórze powiek, spojówce oraz przedniej lub tylnej części błony naczyniowej oka. Rokowanie jest gorsze niż w przypadku czerniaka skóry.
Czerniak błon śluzowych
Czerniak błon śluzowych występuje najczęściej w obrębie jamy ustnej i górnych dróg oddechowych i przełyku (50%), sromu (20%) i okolicy narządów płciowych i odbytu (20%). Rokowanie jest złe. Leczenie polega na doszczętnym wycięciu, częściej niż w przypadku lokalizacji skórnej stosuje się uzupełniającą radioterapię, chemioterapię lub immunoterapię/leczenie ukierunkowane molekularnie.
