Objawy fizyczne czerniaka - Poznaj sygnały, które warto rozpoznać

Objawy czerniaka. Na co zwrócić uwagę?

Wyróżnia się kilka najbardziej charakterystycznych objawów czerniaka, których pojawienie się powinno skłonić do pilnej konsultacji z lekarzem.

Charakterystyczne objawy wczesnego czerniaka (według systemu Glasgow):

  1. obecność stanu zapalnego: owrzodzenie (otwarta rana),
  2. zaburzenia czucia: przeczulica, świąd zmiany skórnej,
  3. zaczerwienienie lub zmiana koloru zmiany skórnej,
  4. krwawienie, sączenie ze zmiany skórnej,
  5. zmiana kształtu zmiany skórnej,
  6. wzrost, powiększanie się zmiany skórnej,
  7. średnica powyżej 7 mm.

Objawy według systemu ABCD:

  • A jak asymetria: czerniak jest asymetryczny względem każdej osi w odróżnieniu od łagodnych zmian, które zwykle są okrągłe lub owalne, a także prezentuje obraz nieregularny, złożony z wyniosłości określanych mianem wysp,
  • B jak brzegi nierówne i postrzępione,
  • C jak kolor (z ang. color) różnorodny (od jasnobrązowego po czarny, stalowy) z nierównomiernym rozkładem barwnika,
  • D to średnica (z ang. diameter) − średnica większa niż 5 mm lub (dynamics) dynamika zmian morfologicznych w guzie.

Czasami w ramach systemu ABCD uwzględniany jest dodatkowy objaw: E (elevation) − uwypuklenie powierzchni ponad poziom otaczającego zmianę naskórka. Jednak nie każdy czerniak tworzy zgrubienia.

Leczenie czerniaka.

Każda zmiana nowotworowa musi zostać wycięta, a biopsja umożliwia ocenę grubości i głębokości naciekania czerniaka.

Zmiany nowotworowe usuwa się wraz z marginesem tkanek niezmienionych.

Po wycięciu histopatolog ocenia rodzaj czerniaka, od czego zależy dalsze leczenie.

Jeśli czerniak jest w zaawansowanym stadium, oprócz wycięcia zmiany bada się również węzeł wartowniczy.

W zależności od lokalizacji czerniaka niekiedy bada się również naczynia limfatyczne w celu wykrycia ewentualnych przerzutów.

Jeśli badanie wykaże obecność komórek nowotworowych w węźle, pacjent zostaje zakwalifikowany do rozszerzonej terapii. Należy wykonać szereg badań: morfologię, próby wątrobowe, aktywność dehydrogenazy mleczanowej, rentgen klatki w dwóch projekcjach, USG jamy brzusznej oraz węzłów chłonnych, a nawet tomografię.

Praca dermatologa kończy się w momencie skierowania pacjenta na badanie węzła wartowniczego.

Dalszy etap leczenia uzupełniającego przebiega pod kontrolą onkologów i chirurgów onkologów.

Do podstawowych metod leczenia należy także immunoterapia związana z zastosowaniem blokady punktów kontrolnych układu immunologicznego, a także radioterapia i chemioterapia.

Czy czerniak może być jasny?

Tak, występuje też czerniak bezbarwnikowy (2%), czyli czerniak pozbawiony barwnika. Pierwszym objawem jest często niecharakterystyczna, powiększająca się, różowoczerwona grudka.

Czerniak gałki ocznej

Czerniak jest najczęstszym nowotworem złośliwym gałki ocznej u dorosłych, stanowiącym około 10% wszystkich przypadków czerniaka. Czerniak może występować w skórze powiek, spojówce oraz przedniej lub tylnej części błony naczyniowej oka. Rokowanie jest gorsze niż w przypadku czerniaka skóry.

Czerniak błon śluzowych

Czerniak błon śluzowych występuje najczęściej w obrębie jamy ustnej i górnych dróg oddechowych i przełyku (50%), sromu (20%) i okolicy narządów płciowych i odbytu (20%). Rokowanie jest złe. Leczenie polega na doszczętnym wycięciu, częściej niż w przypadku lokalizacji skórnej stosuje się uzupełniającą radioterapię, chemioterapię lub immunoterapię/leczenie ukierunkowane molekularnie.

Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na czerniaka

  • nadmierna ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe, szczególnie w okresie dziecięcym,
  • poparzenia słoneczne,
  • znamiona atypowe,
  • jasna karnacja,
  • wiek powyżej 50. roku życia,
  • obniżona odporność chorego,
  • korzystanie z solarium i leczniczych promieniowań UVA,
  • predyspozycje genetyczne,
  • wcześniejsze nowotwory skóry,
  • przebyte przeszczepy narządów poddawanych immunosupresji.

Czerniak najczęściej dotyka ludzi powyżej 50. roku życia, jednak może pojawić się niemalże w każdym wieku.

Czerniak bardzo rzadko występuje wśród małych dzieci, zwykle są to przypadki pojedynczych znamion.

Rozpoznawalność czerniaka jest zdecydowanie większa u kobiet, które baczniej obserwują swoje ciało, jednak warto wiedzieć, że to mężczyźni częściej umierają z powodu nowotworu skóry!

Mięsak Kaposiego - jako nowotwór pochodzenia naczyniowego szerzący się w obrębie skóry objawia się obecnością niebolesnych, rosnących guzków lub zlewnych plam lub nacieczeń najczęściej w okolicach podudzia lub na stopach stanowią one tak zwaną postać zapalną charakterystyczną dla początku choroby skóry.

Czytaj dalej...

Pomimo tego , że najczęstszym punktem wyjścia czerniaka jest skóra 90 , może się on rozwinąć w innych lokalizacjach i niemal co 10-ty czerniak rozwija się pierwotnie w gałce ocznej oraz błonach śluzowych najczęściej jamy ustnej i narządów płciowych.

Czytaj dalej...

Podobnie jak rak podstawnokomórkowy pojawia się na skórze w miejscach, które są wystawione na działanie promieni słonecznych - skóra głowy, twarzy, szyi i ramion - ale może się pojawić również w miejscach chronionych przed słońcem.

Czytaj dalej...

Zmiany dotyczące znamion określane są jako ABCD, gdzie A oznacza asymetrię znamię z symetrycznego staje się niesymetryczne , B brzegi postrzępione brzegi znamienia , C kolor zmiany w kolorze znamienia , D rozmiar większe znamię.

Czytaj dalej...