U nas zapłacisz kartą
Sure, here you go -htmlCopy codeObjawy ogólne czerniaka - Co powinieneś wiedzieć
Jakie są przyczyny czerniaka?
Przyczyny rozwoju czerniaka nadal pozostają niewyjaśnione. Znaczenie mają zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. Około 10% czerniaków występuje rodzinnie. Z tego powodu członkowie rodziny I stopnia pacjentów z czerniakiem powinni być pod stałą kontrolą dermatoskopową.
- obciążenie rodzinne – zwiększenie ryzyka od 3 razy (1 chory krewny 1. stopnia) do 70 razy (≥3 krewnych)
- zachorowanie w przeszłości
- na czerniaka (8-krotne zwiększenie ryzyka)
- inny nowotwór złośliwy skóry (3-krotne zwiększenie ryzyka)
- znamiona barwnikowe (tzw. pieprzyki: liczne (>50, przy >100 znamionach 11-krotne zwiększenie ryzyka), zmieniające wygląd, znamiona atypowe (11-krotne zwiększenie ryzyka)
- xeroderma pigmentosum
- jasna skóra, jasne lub rude włosy, niebieskie oczy, obecność piegów (2–3-krotne zwiększenie ryzyka)
- okresowe intensywne narażenie na promieniowanie UV (słońce, solaria)
- skłonność do oparzeń słonecznych
- ciężkie oparzenia słoneczne w dzieciństwie lub młodości (2–3-krotne zwiększenie ryzyka po ≥5 epizodach oparzeń)
- immunosupresja (np. u osób po przeszczepieniu narządu ryzyko zwiększone 3-krotnie).
Około 60% czerniaków rozwija się w skórze niezmienionej. Tylko mniej niż 40% rozwija się na podłożu wcześniej istniejącej zmiany, np. znamienia barwnikowego („pieprzyka”).
Profilaktyka czerniaka skóry
Jak w przypadku wielu innych chorób, bardzo ważną rolę odgrywa właściwa profilaktyka czerniaka skóry. W tym miejscu należy zwrócić uwagę przede wszystkim na ochronę skóry przed szkodliwym promieniowaniem UV. Szczególnie osoby bardziej narażone na wystąpienie nowotworów skóry, na przykład te o jasnej karnacji, powinny zadbać o stosowanie dobrej jakości kremów z wysokim filtrem UV oraz zakrywanie ciała w szczególnie słoneczne dni. Nie można także zapominać o nakryciu głowy. Wyjątkowo istotna jest ochrona przed słońcem dzieci, u których oparzenia słoneczne mogą skutkować późniejszym zachorowaniem na czerniaka. Bezwzględnie jednak każdy powinien regularnie obserwować znamiona na swojej skórze i od czasu do czasu wykonywać badanie dermatoskopem.
- Aktualności (33)
- Blog (20)
- Choroby dermatologiczne (3)
- Choroby endokrynologiczne (7)
- Choroby ginekologiczne (17)
- Choroby i dolegliwości (41)
- Choroby kardiologiczne (4)
- Choroby laryngologiczne (10)
- Choroby proktologiczne (1)
- Choroby urologiczne (16)
- Diagnostyka (15)
- O zabiegach (11)
- Problemy estetyczne (22)
- Profilaktyka (6)
DANE ADRESOWE
SCM Sp. z o.o.
Prywatny Szpital Specjalistyczny
ul. Grzegórzecka 67C/U6
„Wiślane Tarasy”
31-559 Kraków
NIP: 676-243-82-70
REGON: 121477688
KRS: 0000380526
ZAPRASZAMY DO KONTAKTU
Objawy czerniaka – jak wygląda czerniak
Fot. 1. Przykłady obrazu klinicznego czerniaka
- kształt asymetryczny, nieregularny
- nierówny rozkład barwy (ciemniejsze i jaśniejsze obszary w obrębie jednego znamienia)
- nierówne brzegi
- zmiany w grubości i powierzchni zmiany
- wielkość >6 mm
- swędzenie.
W postaci wczesnej czerniaka skóry zmiany są płaskie, niesymetryczne, o nieregularnych i poszarpanych granicach ze zdrową skórą, wielobarwne. W postaci zaawansowanej często są wypuklone ponad poziom skóry (można wyczuć dotykiem zgrubienie), w części przypadków mogą być owrzodziałe, a z ich powierzchni może sączyć się krwisto-surowiczy płyn (czynniki niekorzystnego rokowania).
Pierwszym objawem czerniaka może być powiększenie węzłów chłonnych w okolicy, w której rozwinął się nowotwór (np. w przypadku czerniaka odbytu lub czerniaka podpaznokciowego).
Czerniak skóry - przyczyny, czynniki ryzyka i sposoby zapobiegania
Czerniak powstaje w skutek mutacji komórek skóry, zwanych melanocytami. Wiadomo, że do rozwoju czerniaka przyczyniają się czynniki genetyczne i otoczeniowe. Najbardziej oczywistym czynnikiem ryzyka jest narażenie na promieniowanie ultrafioletowe. Dlatego też bardzo ważne jest, aby chronić swoją skórę przed słońcem, a także unikać nadmiernego palenia papierosów czy alkoholu. Inne czynniki ryzyka to:
- jasny kolor skóry, włosów i oczu,
- oparzenia słoneczne w dzieciństwie,
- duża liczba zmian barwnikowych na skórze,
- choroby układu immunologicznego,
- stosowanie leków hormonalnych,
- praca w miejscach, gdzie jest duże narażenie na promieniowanie UV.
Sposoby zapobiegania rozwojowi czerniaka to przede wszystkim:
- ograniczenie czasu w słońcu, w szczególności w godzinach 10-16,
- stosowanie kremów z filtrem UV o odpowiednim współczynniku,
- zakładanie opasek i kapeluszy chroniących skórę,
- regularne badanie skóry przez dermatologa w celu wykrycia nowych zmian.
Rokowania przy czerniaku – jaka jest długość życia z czerniakiem
Rokowanie zależy od lokalizacji ogniska pierwotnego, grubości nacieku i obecności owrzodzenia. Im większa i głębiej naciekająca zmiana, tym rokowanie jest gorsze, dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia. Ryzyko nawrotu miejscowego czerniaka skóry wynosi 3–15%, Odsetki 5-letnich przeżyć zależą od stopnia zaawansowania klinicznego i wynoszą: stopień I – 95%, II – 75%, III – 60%, IV – 20%.
Zobacz także
Jak dbać o skórę latem? Kremy z wysokim filtrem powinny stosować przede wszystkim: dzieci, osoby z jasną karnacją, pacjenci po zabiegach z zakresu medycyny estetycznej (tj. peelingi, dermabrazje), kobiety ze skłonnością do występowania przebarwień, osoby przyjmujące leki światłouczulające, pacjenci po przeszczepie narządów.
Nowotwory złośliwe skóry (raki skóry) Raki skóry (nowotwory złośliwe skóry) są dość częstymi nowotworami, mogą występować w każdym wieku. Najczęściej występuje rak podstawnokomórkowy skóry, który lokalizuje się głównie na twarzy i ma postać powoli rosnącego perełkowatego guzka. Bardzo rzadko daje przerzuty odlegle, ale może się rozrastać i niszczyć okoliczne tkanki, dlatego ważne jest jak najszybsze usunięcie go. Większość raków skóry leczy się przede wszystkim operacyjnie.
Zaburzenia barwnikowe Zaburzenia barwnikowe skóry to grupa chorób, w których dochodzi do zmiany zabarwienia skóry. Zmiany mogą dotyczyć zarówno niewielkiej powierzchni skóry, jak również zajmować skórę praktycznie całego ciała. Nie wszystkie przebarwienia są chorobą i wymagają leczenia, np. piegi stanowią cechę danej osoby i mogą mieć tendencję do zanikania w okresie jesienno-zimowym. Część zaburzeń może samoistnie ustąpić, np. ostuda, plama soczewicowata.
