U nas zapłacisz kartą
Zdjęcia i informacje o czerniaku skóry
Jak diagnozuje się czerniaka?
Całkowitą pewność, czy pieprzyk jest czerniakiem, czy nie, daje tylko badanie histopatologiczne wykonywane po wycięciu fragmentu lub całości znamienia. Do badania histopatologicznego często wysyła się próbki po usunięciu pieprzyka, aby sprawdzić, czy nie rozwijał się czerniak.
Każde znamię na skórze, które szybko rośnie, ma nieregularny kształt, krwawi, swędzi, jest zaczerwienione, ma niewyraźne brzegi i/lub średnicę powyżej 5 mm, powinno jak najszybciej zostać zbadane przez lekarza dermatologa lub chirurga onkologa. Specjalista podczas badania obejrzy zmianę dermatoskopem w dużym powiększeniu.
Przypomina to oglądanie znamienia pod lupą, ale jest dużo dokładniejsze. Badanie jest bezbolesne i nieinwazyjne, trwa kilkanaście sekund.
Osoby z dużą ilością zmian na skórze powinny regularnie poddawać się mapowaniu skóry – podczas takiego badania lekarz ogląda wszystkie pieprzyki i porównuje je z wcześniejszym zapisem (monitoruje). Dzięki temu wie, która zmiana rośnie i się zmienia.
Jeśli specjalista uzna, że jakaś zmiana jest podejrzana, skieruje nas na jej wycięcie. Usunięcie znamienia trwa kilka minut i odbywa się w znieczuleniu miejscowym. Po wycięciu pieprzyka zakładane są szwy, które zdejmuje się po kilkunastu dniach. Samo znamię zaś jest odsyłane do badania histopatologicznego, w którym sprawdza się, czy nie miało cech nowotworu złośliwego.
Tutaj ważna kwestia: jeśli znamię w badaniu histopatologicznym okazało się być znamieniem atypowym (o podwyższonym ryzyku rozwoju czerniaka), jest to wyraźny sygnał dla pacjenta, by zwiększyć swoją czujność i pozostać pod stałą kontrolą lekarską (badanie dermatoskopem/mapowanie przynajmniej raz do roku!).
Pamiętajmy, że rokowanie w czerniaku zależy w głównej mierze od tego, jak szybko go zdiagnozujemy. Wcześnie wykryty nowotwór skóry jest w pełni wyleczalny.
W profilaktyce tego nowotworu najważniejsza jest natomiast ochrona skóry . Pomogą w tym kremy z wysokim filtrem UV.
Groźne pieprzyki, czyli jakie zmiany powinny zaniepokoić?
Do oceny objawów czerniaka służy algorytm ABCDE:
- A – asymmetry, czyli asymetria (podejrzana zmiana barwnikowa jest asymetryczna, może wylewać się w jakąś stronę),
- B – border, czyli brzeg (czerniak jest znamieniem o nieregularnych, niewyraźnych brzegach, zbudowane ze zgrubień),
- C – colour, czyli kolor (naszą uwagę powinny zwrócić znamiona: niebieskie, czarne, czerwone, ciemnobrązowe, szczególnie te o czarno zabarwionym punktowym ognisku oraz takie, które utraciły barwnik),
- D – diameter, czyli średnica (czerniak ma najczęściej rozmiary powyżej 5 mm),
- E – elevation/evolution, czyli uwypuklenie lub ewolucja (uważajmy na znamiona, które ulegają jakimś przemianom, np. znamię wyrasta ponad naskórek).
fot. Polki.pl
Trzeba zaznaczyć, że system ABCDE nie pozwala zazwyczaj wykryć wczesnego etapu czerniaka. Zdarza się, że znamię nie spełnia powyższych kryteriów, a mimo to jest czerniakiem. Statystyki podają, że nawet ponad 50% znamion o charakterze nowotworowym nie odpowiada klasycznemu wyglądowi czerniaka. Aby go wykluczyć, powinniśmy poddać się badaniu dermatoskopem u lekarza.
Mimo wszystko warto zapamiętać, że najważniejsze objawy czerniaka to:
- zaczerwienienie,
- szybkie rośnięcie,
- asymetria,
- niewyraźne, poszarpane brzegi znamienia,
- krwawienie,
- niejednolity kolor,
- średnica powyżej 6 mm,
- owrzodzenie,
- świąd,
- obwódka wokół znamienia.
Warto dodać, że czerniakowi, chociaż rzadko, mogą towarzyszyć zespoły paraneoplastyczne.
Leczenie czerniaka skóry
Zdiagnozowanie czerniaka w miejscowym stadium zaawansowania daje nawet 90% szans na przeżycie 5 lat od momentu postawienia diagnozy. Prawdopodobieństwo to spada do jedynie 5%, jeżeli choroba rozpoznana zostanie na etapie uogólnienia. Podstawą diagnostyki jest tak zwana biopsja wycinająca, stanowiąca jednocześnie element leczenia. Polega ona na wycięciu całej zmiany skórnej i przekazaniu tak pozyskanego materiału do badania histopatologicznego. Zmiana zawsze usuwana jest z tzw. marginesem 1–2 mm . Oznacza to, że oprócz widzianego przez nas czerniaka wycinamy znajdującą się wokół część skóry makroskopowo niezmienionej.
Planowanie terapii w nowotworach skóry (czerniaku skóry) jest dość proste, skupiamy się na tym, aby pozbyć się tych jej obszarów, które są wadliwe i zaatakowane przez chorobę. Najłatwiej osiągnąć ten cel stosując wycięcie chirurgiczne, stanowi ono podstawę leczenia. Jeżeli istnieje podejrzenie lub ryzyko przerzutów do węzłów chłonnych, wycinamy i je. Jeśli komórki czerniaka mogły dotrzeć do odległych narządów, czyli proces ma charakter uogólniony/rozsiany to niestety sprawa się komplikuje. Czasami takie odległe ogniska możemy rzeczywiście wyciąć, jednak częściej dodatkowo będzie trzeba zastosować chemioterapię, immunoterapię lub radioterapię.