U nas zapłacisz kartą
Przyczyny czerniaka skóry - Wnikliwy przegląd czynników ryzyka i czynników wpływających
Profilaktyka i wczesna diagnostyka raka skóry
Profilaktyka i wczesna diagnostyka są niezbędne przy każdym typie nowotworu. Aby uniknąć raka skóry, każdy z nas musi przestrzegać kilku prostych zasad podczas wykonywania codziennych czynności. Należy zminimalizować narażenie na bezpośrednie działanie promieni słonecznych (promieni UV) lub zastosować odpowiednią ochronę przeciwsłoneczną. Należy również unikać korzystania z solarium i innych urządzeń do opalania. Wykryty na czas i odpowiednio leczony czerniak jest uleczalny, a Pacjent może kontynuować normalne życie.
Oto kilka przydatnych i praktycznych wskazówek, jak łatwo zapobiegać rakowi skóry:
- Unikaj słońca w środku dnia, kiedy jest ono najsilniejsze,
- Zastosuj ochronę przeciwsłoneczną – co najmniej SPF 30,
- Noś ubrania fotoochronne,
- Używaj wysokiej jakości okularów przeciwsłonecznych z odpowiednimi filtrami ochronnymi – przeciwko UVA i UVB.
Czerniak skóry – dlaczego powstaje?
Przyczyn powstawania czerniaka skóry jest wiele i są one dość zróżnicowane. W tej części artykułu wymieniamy najczęstsze czynniki ryzyka zachorowania na tę odmianę raka skóry, choć trzeba podkreślić, że ich wystąpienie nie musi koniecznie oznaczać powstania nowotworu.
Do najważniejszych przyczyn powstawania czerniaka należy częsta ekspozycja na promieniowanie UV. Dotyczy to zarówno naturalnego promieniowania pochodzącego ze słońca, jak i promieni UV używanych na przykład w solariach. W tym miejscu warto też dodać, że nawet jednorazowe poważne oparzenia słoneczne, na przykład w dzieciństwie, mogą zwiększać ryzyko zachorowania.
Bardziej narażone na ten rodzaj raka skóry są z pewnością osoby o jasnej karnacji, ze skłonnością do oparzeń słonecznych, a także pacjenci w starszym wieku, zwłaszcza kobiety. Warto też zwrócić uwagę na znamiona występujące na skórze. Większe ryzyko zachorowania na czerniaka obserwuje się u osób ze znamionami wrodzonymi, mnogimi oraz atypowymi.
Nie bez znaczenia są także czynniki genetyczne. Jeśli w rodzinie wystąpiło wcześniej 5-10% przypadków zachorowań na czerniaka, mówimy o dodatnim wywiadzie rodzinnym, a tym samym zwiększonym ryzyku.
Czerniak - jak wygląda, jakie są objawy czerniaka i jak się go leczy
Czerniak jest nowotworem złośliwym, który wywodzi się z komórek barwnikowych. Może występować w skórze, ale także innych lokalizacjach, np. na błonach śluzowych lub w gałce ocznej. Im szybciej zostanie postawiona diagnoza i rozpoczęte leczenie, tym szanse na wyleczenie są większe.
Czerniak jest nowotworem złośliwym wywodzącym się z komórek barwnikowych. Najczęstszą lokalizacją czerniaka jest skóra, ale może on powstawać także w obrębie błon śluzowych i w innych lokalizacjach (np. gałka oczna).
Czerniak stanowi 5–7% wszystkich nowotworów skóry. W Polsce w 2018 r. odnotowano 1736 zachorowań u mężczyzn oraz 1962 nowe przypadki u kobiet (współczynniki zachorowalności odpowiednio 9,3/100 000 i 9,9/100 000). Współczynniki umieralności wynosiły 3,4/100 000 u kobiet i 3,4/100 000 u mężczyzn (zgony – odpowiednio – 665 i 797). Zachorowalność jest największa w Australii (28,9/100 000 mężczyzn i 25,3/100 000 kobiet). W Polsce zachorowalność i umieralność na czerniaka rosną (odpowiednio 10% i 8% rocznie).
Czy czerniak może być jasny?
Tak, występuje też czerniak bezbarwnikowy (2%), czyli czerniak pozbawiony barwnika. Pierwszym objawem jest często niecharakterystyczna, powiększająca się, różowoczerwona grudka.
Czerniak gałki ocznej
Czerniak jest najczęstszym nowotworem złośliwym gałki ocznej u dorosłych, stanowiącym około 10% wszystkich przypadków czerniaka. Czerniak może występować w skórze powiek, spojówce oraz przedniej lub tylnej części błony naczyniowej oka. Rokowanie jest gorsze niż w przypadku czerniaka skóry.
Czerniak błon śluzowych
Czerniak błon śluzowych występuje najczęściej w obrębie jamy ustnej i górnych dróg oddechowych i przełyku (50%), sromu (20%) i okolicy narządów płciowych i odbytu (20%). Rokowanie jest złe. Leczenie polega na doszczętnym wycięciu, częściej niż w przypadku lokalizacji skórnej stosuje się uzupełniającą radioterapię, chemioterapię lub immunoterapię/leczenie ukierunkowane molekularnie.
Jak wygląda leczenie czerniaka?
Czerniak we wczesnym stadium można często leczyć jedynie za pomocą interwencji chirurgicznej. Przebieg zabiegu zależy od kilku czynników, w tym wieku i ogólnego stanu zdrowia Pacjenta. Wielkość i lokalizacja guza determinują również rodzaj operacji.
Niestety, większość czerniaków jest wykrywana dopiero w zaawansowanym stadium. W takim przypadku Pacjentowi może zostać przepisana któraś z poniższych terapii lub ich kombinacja:
- Radioterapia – wykorzystuje promienie o wysokiej energii do niszczenia komórek rakowych,
- Chemioterapia – leczenie farmakologiczne, w którym wykorzystuje się chemikalia do niszczenia komórek nowotworowych. Może być podawana Pacjentowi w postaci tabletek lub iniekcji dożylnej. Istnieją przypadki, w których stosuje się go miejscowo na zmianę skórną,
- Terapia celowana – Pacjent otrzymuje ją w postaci leków doustnych lub dożylnych. Leki te atakują tylko komórki nowotworowe i powstrzymują ich wzrost i rozprzestrzenianie się,
- Immunoterapia – lek, który wykorzystuje układ odpornościowy do atakowania komórek nowotworowych i zwalczania ich. Leki immunologiczne zatrzymują lub spowalniają wzrost i rozprzestrzenianie się komórek nowotworowych.
Proszę wziąć pod uwagę, że wszystkie wymienione w powyższym punkcie terapie i metody leczenia choroby mają charakter jedynie informacyjny. Mają one na celu opisanie obecnych opcji leczenia., dostępnych dla Pacjentów. Dlatego przed zastosowaniem jakichkolwiek leków skonsultuj się z Lekarzem.