U nas zapłacisz kartą
Dlaczego na palcu pojawia się czerwona krostka?
Zmiany na ustach - dlaczego się pojawiają?
Nasze usta są niestety podatne na występowanie wszelkiego rodzaju zmian, gdyż pokrywa je bardzo cienka i delikatna błona śluzowa. Ta cienka bariera ochronna ust ma je chronić przed warunkami atmosferycznymi, takimi jak wiatr, mróz czy słońce, a tymczasem łatwo ją podrażnić lub przesuszyć. Usta odzwierciedlają też czasem stan naszego zdrowia - można z nich wyczytać niektóre choroby oraz niedobory witamin, zwłaszcza A i B2.
Białe krosty (grudki) na ustach
Jeśli na ustach masz małe jasne (czasem żółtawe lub czerwone) plamki, krosty (grudki) wielkości kilku milimetrów (zwykle ok. 5 mm), są to najprawdopodobniej plamki Fordyce’a.
Plamy Fordyce’a, nazywane też granulkami Fordyce’a, mogą mieć postać skupiska grudek. Zwykle są lepiej widoczne po naciągnięciu skóry. Plamki Fordyce'a są bezbolesne, nie swędzą i nie można się nimi zarazić. Skąd się biorą?
Plamki te powstają w wyniku gromadzenia się sebum w gruczołach łojowych. Są obecne w naszej skórze od urodzenia, ale wraz z wiekiem mogą się coraz bardziej powiększać i być bardziej widoczne.
Jak się okazuje, zmiany te są bardzo powszechne - występują u około 80% społeczeństwa. Nie trzeba ich leczyć, gdyż nie są niebezpieczne dla naszego zdrowia. Mogą jedynie stanowić problem estetyczny.
Jak im przeciwdziałać?
- zadbaj o nawilżenie skóry, pij regularnie niegazowaną wodę,
- ogranicz spożycie cukrów, soli i produktów przetworzonych,
- unikaj alkoholu i napojów gazowanych,
- rzuć palenie,
- zdrowo się odżywiaj - pamiętasz szczególnie o kwasach omega-3, witaminie A, D i witaminach z grupy B, które dobrze wpływają na naszą skórę,
- stosuj miejscowo kremy zawierające tretinoinę, która wspomaga złuszczanie się komórek blokujących ujścia mieszków włosowych,
- używaj płynów do cery trądzikowej na bazie nadtlenku benzylu i kwasu salicylowego.
Tłuszczowe grudki na dłoniach są znamionem choroby
Żółte grudki na dłoniach wypełnione tłuszczem wskazują na hipercholesterolemię rodzinną. To ciężka choroba wiążąca się m. in. ze zbyt wysokim poziomem frakcji LDL (tzw. złego cholesterolu). Jej konsekwencją są problemy z układem krążenia i większe ryzyko śmierci w wyniku chorób serca 21 .
Jeśli spałeś z ręką pod ciałem, a po przebudzeniu odkryłeś, że nie możesz nią ruszać - nie ma powodu do zmartwień: po prostu chwilowo odciąłeś w niej komunikację komórek nerwowych.
Natomiast drętwienie środkowego palca to objaw zespołu cieśni kanału nadgarstka - zwyrodnienia układu nerwowego, będącego wynikiem np. nieprawidłowej pozycji siedzącej (praca biurowa) 22 .
Inną możliwą przyczyną jest guz Pancoasta (rak oskrzela). Czasem daje on nacieki, które prowadzą do problemów z układem nerwowym i mogą objawiać się brakiem czucia w kończynach 23 .
Wykwity wtórne
Nadżerka jest powierzchownym ubytkiem naskórka, który ustępuje bez pozostawienia blizny. Nadżerki tworzą się w miejscu wykwitów pierwotnych: pęcherzyków, pęcherzy, krost, sączących grudek.
Przeczos
Fot. 9. Przeczos
Przeczos linijny ubytek naskórka będący następstwem drapania. Odmiennie niż nadżerki, przeczosy występują w skórze niezmienionej na skutek mechanicznych urazów.
Pęknięcie, szczelina
Pęknięcie, szczelina jest płytkim linijnym ubytkiem skóry dotyczącym głównie naskórka. Występuje w okolicach, gdzie skóra narażona jest na napinanie i rozciąganie (okolica otworów naturalnych, brodawek sutkowych, dużych stawów). Czynnikami predysponującymi do pęknięć są: suchość skóry i jej wzmożone rogowacenie (rogowiec dłoni i stóp), obrzęk i stan zapalny (wyprzenia drożdżakowe, grzybica stóp międzypalcowa).
Rozpadlina
Rozpadlina różni się od pęknięcia głębszym usadowieniem, sięgającym do skóry właściwej. Zmiany te łatwiej ulegają wtórnemu zakażeniu, goją się z pozostawieniem blizny.
Łuska
Fot. 10. Łuska
Fot. 11. Strup
Fot. 12. Owrzodzenie
Łuska jest wykwitem powstającym w wyniku niepełnego oddzielania się powierzchownych, zrogowaciałych warstw naskórka.
Ze względu na wielkość łusek wyróżniamy: złuszczanie otrębiaste (łupież skóry owłosionej głowy, przyłuszczyca plackowata drobnoogniskowa, odra) i złuszczanie płatowe (erytrodermie, płonica, choroba Kawasakiego).
Strup
Strup – wykwit powstający na skutek zasychania na powierzchni skóry płynu surowiczego, ropnego lub surowiczo-krwawego z resztkami rozpadłych komórek, krwinek i bakterii. Następstwem strupów pokrywających nadżerki są przejściowe przebarwienia, natomiast pokrywających owrzodzenia – blizny.
Co oznaczają czerwone kropki na ciele i czy zawsze sygnalizują chorobę?
Małe, czerwone kropki na ciele często stanowią jedynie defekt kosmetyczny, jednak w niektórych sytuacjach informują nas o rozwijającej się chorobie. Oto, co mogą oznaczać czerwone kropki na ciele:
- symptom choroby ogólnoustrojowej, jak np. cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroby wątroby,
oznaka chorób skóry, w tym m.in. łuszczycy lub AZS, - objawy alergii, np. na preparaty kosmetyczne, proszek do prania, słońce,
- oznaka stresu – u niektórych osób krwistoczerwone kropki pojawiają się jako efekt stresu. Kropki zlewają się w duże, czerwone plamy i znikają po wyciszeniu się pacjenta lub podaniu mu leków o działaniu uspokajającym,
- podrażnienie skóry, np. po depilacji za pomocą kremów i wosku lub po goleniu maszynką,
- naczyniaki starcze, czyli charakterystyczne czerwone kropki na ciele jak pieprzyki, których powstawanie jest zwykle uwarunkowane genetycznie,
białaczka, zwłaszcza jeśli czerwonym kropkom na ciele towarzyszą siniaki, związane z zaburzeniami procesu krzepnięcia krwi.
Jeżeli chodzi o czerwone kropki na ciele dziecka, to tu na szczególną uwagę zasługują czerwone pieprzyki oraz małej, czerwone kropki na ciele dziecka. Mogą one wskazywać m.in. na:
- szkarlatynę – czerwone kropki na brzuchu i klatce piersiowej pojawiają się wraz z takimi objawami jak gorączka, silny ból gardła oraz wymioty,
- różyczkę – na ciele dziecka widoczne są małe, czerwone kropki jak od ukłucia igłą, które mogą się ze sobą zlewać. Początkowo widać je za uszami, jednak później rozprzestrzeniają się na całe ciało,
- odrę – kropki na ciele są jasne i stopniowo przechodzą do ciemnoczerwonej barwy,
reakcję uczuleniową, np. na kosmetyk, - atopowe zapalenie skóry – czerwonym kropkom u dzieci i niemowląt może towarzyszyć wysypka (głównie na ramionach, przedramionach, nogach) oraz świąd.
Wykwity pierwotne
Plama
Fot. 1. Plamy (bielactwo nabyte), w centrum widoczna nadżerka pokryta strupem
Fot. 2. Plamy rumieniowe
Plama to zmiana zabarwienia skóry na ograniczonej powierzchni, leżąca w poziomie skóry, tj. niewyczuwalna przy dotyku. Plamy mogą mieć różną wielkość, kolor i lokalizację. Mogą też towarzyszyć im różne objawy – świąd, pieczenie, łuszczenie się skóry, nadmierne ucieplenie skóry w okolicy plamy. Jeśli plamy występują na całym ciele, mówimy o wysypce (lub osutce) i opisujemy jej cechy charakterystyczne, np. wysypka drobnoplamista (kiedy plamy są niewielkie). Plamy mogą się zlewać się w większe ogniska, a także ulegać ewolucji – zmiana skórna, która początkowo była np. grudką lub pęcherzem może się zmienić w plamę.
1. Plamy z zaburzeń ukrwienia
- plamy rumieniowe: małe, najczęściej liczne wykwity, mogące się zlewać i tworzyć zmiany o charakterze wielokolistym, obrączkowatym. Obserwuje się je często w przebiegu chorób zakaźnych (orda, różyczka, płonica) i w wysypkach (osutkach) polekowych
- rumienie są wykwitami większymi od plam rumieniowych. Mogą mieć charakter przelotny, czyli chwilowy, ustępujący bez leczenia – związane są ze zwiększonym przepływem krwi przez naczynia skórne (np. rumień emocjonalny, rumień wywołany przez związki naczyniorozszerzające) lub trwały – najczęściej w wyniku przekrwienia związanego ze stanem zapalnym, np.: odczyn fototoksyczny i fotoalergiczny, róża
- erytrodermia jest uogólnionym stanem zapalnym skóry. Skóra jest zaczerwieniona jednolicie na większej powierzchni, obrzęknięta z nadmiernym złuszczaniem naskórka. Częstymi objawami towarzyszącymi są świąd, niekiedy powiększenie węzłów chłonnych, podwyższona temperatura, dreszcze, złe samopoczucie.
