U nas zapłacisz kartą
Czy blizna u dziecka zniknie? Piękno gojenia i trwałość pamięci skóry
Od rany do blizny – jak powstaje blizna?
Zacznijmy od wyjaśnienia, na czym polega i jak długo trwa sam proces zrastania się rany po urazie czy operacji. Przebiega on etapami. Pierwszy z nich pojawia się natychmiast po rozerwaniu ciągłości skóry i ma charakterystyczne, dobrze znane każdemu objawy – rana zaczyna krwawić, ale krew szybko zostaje zatamowana dzięki pojawieniu się skrzepu – to efekt działania składników krwi (m.in. płytek i fibroblastów).
Kolejny etap objawia się stanem zapalnym, który jest niezbędny do rozpoczęcia procesu gojenia się rany. Wzrasta temperatura ciała w miejscu zranienia, pojawia się zaczerwienie. Do rany docierają komórki odpornościowe, odpowiedzialne za hamowanie ewentualnych infekcji, oraz komórki naprawcze. Pojawia się wysięk, czyli wydzielina, której zadaniem jest stworzenie odpowiedniego środowiska do gojenia się rany. Zapewnia ona odpowiednie nawilżenie, przemieszczanie się komórek naprawczych i substancji odżywczych do rany. Faza ta (zwana również wysiękową) trwa od 4 do 7 dni.
Kolejna faza gojenia to faza proliferacyjna, która trwa ok. 21 dni, ale czasem dłużej, nawet 6 tygodni. W tym czasie dochodzi do połączenia się skóry i zamknięcia rany przez rychłozrost (połączenie się brzegów skóry) lub ziarninowanie (odtworzenie braków w warstwach skóry i naskórka).
Faza ta charakteryzuje się aktywnością fibroblastów, które są odpowiedzialne za uzupełnienie uszkodzonych lub utraconych tkanek. W tej fazie powstają włókna kolagenowe tworzące nowe tkanki łączne i naczynia krwionośne. Włókna te tworzą również bliznę, czyli wypukłą tkankę powstałą w miejscu zagojonej się rany.
Po kilku tygodniach od zagojenia się rany i pojawienia się blizny następuje ostatni etap gojenia. To faza przebudowy, która dotyczy blizny. To najdłuższa faza, która może trwać nawet kilka lat, ale też jedyna, na której przebieg mamy wpływ. To właśnie na etapie przebudowy blizny warto dbać o to, aby stawała się coraz mniej widoczna.
Blizny prawidłowe i blizny patologiczne
Czym tak właściwie jest blizna prawidłowa? Ten rodzaj blizny cechuje się brakiem tendencji do rozrastania poza miejsce zranienia – nie jest zajmowana zdrowa skóra. Blizny prawidłowe są stosunkowo cienkie i niezbyt widoczne.
Z kolei do blizn nieprawidłowych zaliczamy blizny atroficzne oraz blizny powstające na skutek nadmiernego odkładania się pewnego białka – kolagenu. Blizny atroficzne cechuje się zmniejszoną ilością kolagenu i są typowe dla schorzeń takich, jak trądzik pospolity, toczeń krążkowy czy ospa wietrzna. Są to potocznie mówiąc blizny “wklęsłe”. Bliznami zanikowymi są również znane nam rozstępy.
Natomiast do blizn powstających na skutek nadmiernego odkładania się kolagenu należą blizny przerosłe (hipertroficzne) i keloidy, czyli inaczej bliznowce. Problem ten dotyczy około 1,5-4,5% populacji i wynika z wzmożonej, nieprawidłowej reakcji tkanki łącznej na uraz. Lokalizacje, w których najczęściej pojawiają się blizny o tym charakterze to:
- klatka piersiowa,
- górna część twarzy,
- stopy i dłonie,
- a także okolice narządów płciowych.
Czym różni się blizna przerosła od keloidu? Blizna przerosła cechuje się tym, że nie przekracza brzegów rany, z kolei keloid przekracza granice rany i ma tendencję do naciekania okolicznych tkanek. Bliznowce zawierają w sobie grubsze, dłuższe i bardziej pofałdowane włókna kolagenu, w porównaniu z innymi typami blizn. Keloidy mogą z czasem się powiększać i mogą im towarzyszyć dolegliwości takie jak swędzenie i ból.
Jak powstają blizny u dzieci? Czy mogą samoistnie zniknąć?
Blizny u dzieci są niechcianą pamiątką po różnego typu urazach mechanicznych oraz oparzeniach termicznych i chemicznych, na które maluchy są narażone w czasie zabawy i innych aktywności w domu, przedszkolu czy szkole.
Czasem też stanowią konsekwencję zabiegów operacyjnych. Mogą również powstawać w miejscach objętych trądzikiem oraz po infekcjach manifestujących się skórnymi wykwitami, jak choćby ospa wietrzna.
Jak powstają blizny? Tworzą się one w procesie gojenia ran. Po kilku dniach od urazu, komórki tkanki łącznej zaczynają wytwarzać kolagen, który uzupełnia ubytek w skórze. Powstają też nowe naczynia krwionośne, zapewniające ukrwienie.
Na tle prawidłowej skóry blizny wyróżniają się barwą, strukturą, twardością. Często stanowią poważny defekt estetyczny, zwłaszcza jeśli są rozległe, patologiczne i ulokowane w eksponowanych miejscach, takich jak twarz czy dłonie.
Niezwykle ważne jest w takiej sytuacji pytanie, czy blizna u dziecka zniknie? Skóra u dzieci regeneruje się szybciej, jednak odpowiedź jest w tej kwestii bardzo złożona.
W praktyce wiele zależy m.in. od charakteru urazu oraz rodzaju blizny. W przypadku powierzchownych ran ślady po nich z reguły zanikają. Przy większych urazach mogą zostać na całe życie.
Ogromną rolę odgrywa przy tym pielęgnacja ran i tworzących się blizn. Jeśli jest ona prawidłowa, ryzyko pozostania dużych i rzucających się w oczy pamiątek zdecydowanie maleje.
Blizna - jak pielęgnować blizny?
Jak dbać o bliznę i co stosować na bliznę? Decyduje o tym rodzaj blizny powstałej w miejscu zranienia.
Blizny zwykłe
Blizny zwykłe początkowo są zgrubiałe, twarde, o sinoczerwonym zabarwieniu, swędzące. Z czasem miękną, stają się jaśniejsze, ustępuje też swędzenie.
Co robić: Jeśli blizna jest niewielka i w mało widocznym miejscu, można ją zostawić w spokoju. Te większe lub widoczne po całkowitym zasklepieniu się rany warto smarować maścią na blizny albo żelem i delikatnie masować kolistym ruchem.
Blizny przerosłe
Blizny przerosłe tworzą się, gdy naturalny proces gojenia rany został zakłócony. Mogą rozszerzać się poza miejsce zranienia i często są mało elastyczne.
Co robić: Skórę należy chronić przed napinaniem czy rozciąganiem. Aby blizna się nie powiększała, warto ją smarować maścią cebulową lub zakleić specjalnym plastrem silikonowym na blizny.
Blizny zanikowe
Blizny zanikowe tworzą się po ospie wietrznej i trądziku młodzieńczym. Przypominają malutkie dołeczki. Powstają, gdy podczas gojenia się rany organizm nie wytwarza wystarczającej ilości włókien tkanki łącznej.
Co robić: Krostek nie można wyciskać i nie wolno zrywać strupków. Aby zlikwidować świąd, krostki można smarować maścią cynkową. Jeśli po trądziku pozostaną widoczne blizny, warto wykonać zabieg mikrodermabrazji.
Bliznowiec (keloid)
Bliznowiec, zwane inaczej keloidem, tworzy się już po zagojeniu rany. Ma kształt wybrzuszeń i zwykle bywa większy niż obszar uszkodzonej skóry. Jest twardy, często mocno różowy i bolesny przy dotknięciu. Powstaje u osób, których organizm ma skłonność do nadmiernej produkcji kolagenu.
Co robić: Bliznowiec można ostrzykiwać sterydami (zastrzyk robi się bezpośrednio w bliznę), leczyć uciskiem, stosować specjalne plastry silikonowe czy usunąć operacyjnie (istnieje jednak ryzyko, że bliznowiec znów powstanie).
