U nas zapłacisz kartą
Czy blizna u dziecka zniknie? Piękno gojenia i trwałość pamięci skóry
Rodzaje blizn u dzieci
Istnieją różne rodzaje blizn u dzieci. Jeśli uraz był mały, a proces gojenia przebiega właściwie, konsekwencją są prawidłowe blizny - mało widoczne, miękkie, płaskie, z czasem blednące, wykazujące tendencję do samoistnego zanikania.
W sytuacji, gdy zachodzi nadprodukcja kolagenu, efektem są patologiczne blizny przerostowe lub bliznowce (keloidy). Jedne i drugie są twarde, ciemne, wyniesione ponad powierzchnię skóry, niekiedy zmniejszające mobilność i powodujące ból (zwłaszcza jeśli znajdują się w pobliżu stawów).
Te pierwsze są ograniczone swoim zasięgiem do obszaru zranienia, drugie zajmują też zdrowe tkanki wokół. Blizny przerostowe i keloidy tworzą się zwykle w miejscu poważnych i rozległych obrażeń, w tym po:
- dużych urazach ciętych,
- oparzeniach,
- operacjach,
- założonych szwach.
Do tego typu nieprawidłowości może dochodzić z powodu różnych zaburzeń i predyspozycji genetycznych, ale też często stanowi to konsekwencję tego, w jaki sposób funkcjonuje ludzki organizm. W pierwszych latach życia produkcja kolagenu jest wyższa, niż u osób starszych. Przyczyną bywa też niewłaściwa pielęgnacja.
Oprócz tego wyróżnia się jeszcze blizny atroficzne, które są wklęsłe i stanowią konsekwencję mechanizmów odwrotnych do wyżej opisanych. W tym przypadku produkcja kolagenu jest niewystarczająca. W praktyce najczęściej powstają one po:
- ospie wietrznej,
- trądziku,
- ukąszeniach komarów i innych owadów.
Etapy gojenia blizny. Jak powstaje blizna?
Tworzenie blizny jest naturalnym procesem gojenia się ciała. Uszkodzoną skórę zastępuje tkanka łączna. Gojenie się rany przebiega w 4 fazach.
- Faza zapalna rozpoczyna się już w chwili zranienia. W ciągu 24–48 godzin dochodzi do przekrwienia tkanki i zwiększenia przepuszczalności naczyń włosowatych. Rana wypełnia się skrzepem krwi, który jest biologicznym opatrunkiem – chroni ranę przed odwodnieniem i drobnoustrojami chorobotwórczymi. Na brzegach rany gromadzi się włóknik, który jest rusztowaniem dla powstającego na ranie strupa.
- Ograniczona faza zapalna to etap, w którym rana się oczyszcza. Napływają do niej komórki żerne (makrofagi), które usuwają te obumarłe. Do rany wnikają naczynia krwionośne, na co organizm potrzebuje ok. 7 dni.
- Faza gojenia to czas, w którym fibroblasty, czyli komórki tkanki łącznej, intensywnie wytwarzają kolagen podtrzymujący powstającą bliznę. Komórki tkanki łącznej mnożą się, a nad nimi powstaje nabłonek. Dochodzi do równowagi między ilością kolagenu produkowanego przez organizm a tego, który jest rozkładany i usuwany. Warto wiedzieć, że na prawidłowy proces gojenia wpływa prawidłowe oczyszczenie i dezynfekcja rany. A prawidłowy proces gojenia ogranicza ryzyko widocznej blizny.
- Faza przebudowy blizny zazwyczaj trwa od kilku miesięcy do nawet ponad roku.
Blizna. Jak powstają blizny i jak im zapobiec?
Co to jest blizna? Blizna jest śladem po uszkodzeniu skóry. Większość blizn, które tworzą się po niewielkich i płytkich zranieniach, z czasem znika bez śladu. Ale są też takie blizny, które wymagają leczenia. Jak powstają blizny i jak można im zapobiec? Dlaczego blizny swędzą i czy można je opalać? Czy na bliźnie rosną włosy? Dermatolog rozwiewa wszelkie wątpliwości.
Spis treści
- Co decyduje o tym, jak wygląda blizna?
- Jak zapobiec bliznom?
- Etapy gojenia blizny. Jak powstaje blizna?
- Blizna - jak pielęgnować blizny?
- Jak przyspieszyć gojenie się blizny?
- Blizny - najczęściej zadawane pytania
Blizna to ślad po zranieniu skóry. Na niektóre blizny nie zwracamy uwagi, bo są niewielkie i mało widoczne. Bywają również także blizny, które stanowią problem nie tylko estetyczny, ale przede wszystkim zdrowotny.
Najmniej widoczne są zazwyczaj blizny po operacjach. Kłopotów przysparzają zaś blizny rozległe, nieprawidłowe – twarde, zgrubiałe, wykraczające nawet poza obszar zranienia.
Mogą powodować przykurcze, wywoływać ból i silny świąd. Na szczęście są różne środki i metody leczenia tego rodzaju blizn – im wcześniej się je zastosuje, tym ślady po zranieniu będą mniej widoczne.
Usuwanie blizn u dzieci. Czy warto to robić?
Rozwiązaniem ostatecznym jest usuwanie blizn u dzieci - laserowe lub z użyciem skalpela. Stosowane są różne metody, w tym miejscowa plastyka ograniczona do samych blizn oraz szersze interwencje polegające na wycinaniu fragmentów skóry oraz wykonywaniu niewielkich przeszczepów.
Usługi tego typu oferuje wiele gabinetów medycyny estetycznej. Należy jednak pamiętać, że obecnie rekomenduje się tego typu działania jedynie w przypadkach skrajnych, przy urazach bardzo rozległych i bliznach wyjątkowo szpecących oraz nie poddających innym metodom leczenia, tudzież istotnie ograniczających mobilność (silne przykurcze).
Powodem jest nie tyle inwazyjność, co relatywnie niska skuteczność. W przypadku keloidów, laser czy skalpel usuwają wprawdzie nieprawidłowe tkanki, jednak istnieje bardzo duże ryzyko nawrotu, szacowane nawet na 80 procent (dane: G. Broniarczyk-Dyła).
Tym bardziej, że każda interwencja w obszarze skóry może dodatkowo pobudzać nieprawidłowe mechanizmy dotyczące aktywności fibroblastów i produkcji kolagenu.
Oczywiście zawsze też istnieje ryzyko innych powikłań, w tym zakażeń bakteryjnych czy uszkodzenia skóry w przypadku niewprawnego użycia lasera o zbyt dużej mocy.
Choć więc dla wielu rodziców i ich dzieci zabiegi tego typu mogą się wydawać atrakcyjnym rozwiązaniem, warto wcześniej skonsultować się z lekarzem. W wielu przypadkach lepszą opcją są żele i kremy, czy profesjonalna fizjoterapia blizn.
Jak przyspieszyć gojenie się blizn?
Jak już wspomnieliśmy, nie ma jednej, prawdziwej odpowiedzi na pytanie, jak długo goi się blizna. Skóra każdego człowieka jest inna, a na gojenie się ran może wpływać wiele wymienionych wyżej czynników, także czynniki genetyczne, o których nie było jeszcze mowy.
Na szczęście istnieją dobrze przebadane przez lekarzy metody na przyspieszenie gojenia się ran i procesu powstawania blizny. To jednocześnie sposoby na prawidłowy przebieg powstawania blizny, czyli na zmniejszenie ryzyka powstawania blizn przerostowych i keloidów.
Blizny przerostowe i bliznowce (keloidy) to efekt nieprawidłowego wzrostu włókien kolagenowych tworzących bliznę. Ich nadmierna produkcja charakterystyczna dla osób młodych, ale i tych, u których w rodzinie występowała taka tendencja (to właśnie wspomniane czynniki genetyczne), może prowadzić do niekontrolowanego rozrostu tkanek blizny. Blizny przerostowe i keloidy wyglądają jak narośl i mogą występować nawet poza jej obszar. Są ciemne, grube, nieestetyczne, dlatego stanowią problem nie tylko medyczny, ale i estetyczny.
Aby uniknąć blizn patologicznych, warto stosować preparaty na blizny. Te najpopularniejsze to żele silikonowe i plastry silikonowe. Silikon to substancja, która w leczeniu blizn jest stosowana od kilkudziesięciu już lat. Silikon działa na bliznę na dwa sposoby: nawilża ją, a także reguluje produkcję kolagenu. Ponieważ silikon przepuszcza tlen, blizna jest nie tylko odpowiednio nawodniona, ale i dotleniona, co sprzyja regeneracji tkanek. Nawilżenie i podniesie temperatury ciała pod warstwą silikonu jest sygnałem dla fibroblastów, aby zmniejszyły produkcję włókien kolagenowych (co zmniejsza ryzyko blizn przerostowych). Dzięki temu blizna zmniejsza się, staje się mniej wypukła i jaśniejsza.
Silikon na blizny występuje w dwóch postaciach – w formie żelu silikonowego i plastrów silikonowych (np. Sutricon). Oba preparaty są skuteczne w przyspieszeniu powstawania prawidłowej blizny. Żele są zwykle stosowane na małe blizny lub te położone w trudno dostępnych miejscach. Doskonale sprawdzają się też do masowania blizn, np., po oparzeniach – taka terapia blizny zmniejsza jej rozmiary i zapobiega przykurczom, zmniejsza też ryzyko powstania bliznowców i blizn przerostowych. Plastry silikonowe mogą być natomiast stosowane na blizny pooperacyjne i inne, które zajmują większe partie ciała. Co istotne, nie tylko kontrolują proces powstawania świeżej blizny, ale i pomagają w zmniejszaniu widoczności starych blizn.
