Czy chłoniak jest formą raka?

Chłoniak – nowotwór układu chłonnego

Nowotwory układu chłonnego to grupa niemal 100 chorób nowotworowych, które wywodzą się z różnych typów limfocytów, komórek dendrytycznych i histiocytów. Mogą one powstawać bezpośrednio w szpiku kostnym, skórze, węzłach chłonnych, kościach oraz w organach wchodzących w skład układu limfatycznego np. w śledzionie lub grasicy. Pod względem stopnia złośliwości, przebiegu, objawów i rokowań chłoniaki znacznie się od siebie różnią. Podział nowotworów układu chłonnego obejmuje chłoniaki nieziarnicze oraz ziarnicę złośliwą (chłoniak Hodgkina). Podział ten nie jest do końca zgodny z obecną klasyfikacją nowotworów opracowaną przez WHO. Prawidłowo powinno się różnicować chłoniaki względem ich przebiegu oraz komórek, z których się wywodzą. W najnowszej literaturze medycznej znajdziemy więc m.in. podział na chłoniaki o niepewnym rokowaniu, chłoniaki o wyjątkowo szybkim i agresywnym przebiegu oraz chłoniaki indolentne, które rozwijają się przez kilka lub kilkanaście lat.

Chłoniaki to nowotwory krwi obejmujący białe krwinki, czyli limfocyty. W wyniku działania różnych czynników zaczynają one nieprawidłowo dojrzewać, namnażać się i gromadzić np. w węzłach chłonnych. Nowotwory układu chłonnego stanowią około 2% wszystkich złośliwych chorób nowotworowych. Cechuje je różny przebieg, stopień złośliwości oraz rokowania w zależności od rodzaju nowotworu.

Chłoniak – nowotwór układu chłonnego

Układ chłonny, inaczej układ limfatyczny, narażony jest na niekorzystne oddziaływanie wielu czynników, które mogą prowadzić do patologicznych zmian w obrębie limfocytów. Choroby powstające z komórek układu chłonnego nazywamy chłoniakami.

Chłoniaki wywodzą się z limfocytów B lub limfocytów T, a także komórek NK, które sprawiają, że nasz układ odpornościowy może skutecznie walczyć z różnymi infekcjami. W przypadku prawidłowych podziałów komórkowych, mamy do czynienia z przebiegającym w uporządkowany sposób procesem, który warunkuje prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Patologiczne zmiany związane z podziałem komórek to czynnik powodujący rozwój nowotworów – w tym przypadku komórki nowotworowe dzielą się w chaotyczny, nieuporządkowany sposób. Rak węzłów chłonnych może powodować przerzuty do odległych narządów limfatycznych, a także naciekać szpik kostny i powodować przerzuty do narządów pozalimfatycznych. Związane z nim rokowania oraz sposób leczenia uzależnione są od rodzaju nowotworu układu chłonnego.

Rokowania przy chłoniaku

Rokowanie w chłoniaku Hodgkina jest dobre, a odsetek wyleczeń sięga 80 proc., Niemniej u 20–30 proc. pacjentów, którzy początkowo uzyskali odpowiedź na leczenie, dochodzi do nawrotu choroby.

Badanie histopatologiczne

Podstawą rozpoznania pozostaje ocena histopatologiczna węzła chłonnego lub innej nacieczonej tkanki. Charakterystyczne dla nowotworu Hodgkina jest stwierdzana w nacieku obecność komórek Reed-Sternberga oraz komórek Hodgkina. Biopsja aspiracyjna nie jest miarodajną metodą diagnostyczną ze względu na mały odsetek tych komórek znajdujących się w masie guza.

Badanie histopatologiczne pozwala ustalić typ HL, co ma znaczenie tak dla rokowania, jak i wyboru sposobu leczenia.

Badania laboratoryjne

Ocena rozmiaru choroby, a więc ilości, lokalizacji powiększonych węzłów, nacieków pozawęzłowych. Badanie, które temu służy, standardowo stosowane w diagnostyce HL to PET (pozytronowa tomografia emisyjna).

Ważne informacje:

  • Bardzo duże znaczenie ma rozpoznanie choroby w najwcześniejszym stadium choroby, gdyż szanse całkowitego wyleczenia są wówczas znacznie większe.
  • Jeśli wyczuwasz u siebie zmianę, która może być powiększonym węzłem chłonnym, koniecznie zgłoś się do lekarza.
  • Powiększenie węzłów chłonnych utrzymujące się powyżej trzech tygodni wymaga konsultacji specjalistycznej oraz oceny w USG.
  • Jedynym miarodajnym badaniem w przypadku podejrzenia choroby jest badanie histopatologiczne wyciętego w całości węzła bądź nacieczonej tkanki. Biopsja nie jest badaniem miarodajnym.
  • Badaj przynajmniej raz w roku morfologię.

Czym różni się więc pojęcie „rak” od „nowotworu” czy „nowotworu złośliwego”?

Rak jest konkretnym rodzajem nowotworu złośliwego, który wywodzi się z tkanki nabłonkowej. Nie każdy więc nowotwór złośliwy jest rakiem Złośliwe nowotwory krwi nie są rakiem, ponieważ nie wywodzą się z nabłonków Skomplikowane? Dla ułatwienia zobacz, jak podział nowotworów wygląda w poniższej tabeli. Zwróć uwagę, że nowotwory są zróżnicowane m.in. pod względem charakteru (łagodny bądź złośliwy) oraz pochodzenia.

Rak i nowotwór to nie to samo. Każdy rak jest nowotworem złośliwym, ale nie każdy nowotwór złośliwy jest rakiem.

Rak może rozwinąć się wszędzie tam, gdzie znaleźć możemy nabłonki i skórę, a więc w przewodzie pokarmowym (np. rak przełyku, żołądka, jelita grubego, rak pęcherzyka żółciowego), narządach gruczołowych (np. rak tarczycy, rak trzustki, rak piersi, rak nadnerczy, rak prostaty), w układzie moczowo-płciowym (rak nerki, rak pęcherza moczowego, rak szyjki macicy).

Komórki nowotworowe mogą rozsiewać się kilkoma drogami. Często jeden rodzaj nowotworu może wykorzystywać wszystkie drogi rozsiewu, a czasami dominuje jedna.

Drogi rozsiewu komórek nowotworowych:

  • przez układ krwionośny,
  • przez układ limfatyczny,
  • przez płyn mózgowo-rdzeniowy,
  • przez jamę ciała.

Dowiedz się więcej o procesie rejestracji i wymaganiach wobec Dawców szpiku. Sprawdź, czy możesz zostać Dawcą i podarować komuś drugą szansę na życie!

Rokowania pacjentów z chłoniakiem

Rokowanie zależy od typu chłoniaka. W chłoniakach nieziarniczych powolnych choroba ma kilkunastoletni przebieg, jednak wyleczenia, czyli zupełne pozbycie się choroby, są sporadyczne. W chłoniakach agresywnych rozwój nowotworu udaje się powstrzymać u ponad 60% leczonych, a wyleczenie jest możliwe u 40–50%. W przypadku chłoniaka Hodgkina przy stosowaniu współczesnych strategii leczenia 80–90% chorych zostaje trwale wyleczonych.

Podsumowując, chłoniaki to dość częste nowotwory. Są spotykane w różnych grupach wiekowych. Ich przebieg może być powolny lub agresywny. Nowoczesne metody leczenia dają szanse na zatrzymanie postępu choroby oraz, co najważniejsze, w wielu przypadkach zapewniają całkowite wyleczenie.

1. Domagała W., Stachury i Domagały Patologia znaczy słowo o chorobie, Tom I, Wydanie trzecie, zmienione i poprawione, Kraków 2016
2. Meder Janusz. Chłoniak Hodgkina (HL). 3.
3. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.15.14. Dostęp: 28.06.2019.
Warzocha Krzysztof. Chłoniaki nie-Hodgkina (NHL, chłoniaki nieziarnicze).
4. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.15.13. Dostęp: 28.06.2019.

  • zdrowego stylu życia,
  • ciąża i połóg,
  • zdrowy rozwój dziecka,
  • sprawność, mobilność i suplementacja
  • relaks, stres i psychologia,
  • zapobieganie i leczenie raka.

Otrzymasz też dwa e-booki: "Pięć pytań do dietetyka" oraz "Pięć pytań do farmaceuty".

Rodzaje raka tarczycy: anaplastyczny, brodawkowaty, rdzeniasty oraz pęcherzykowy

Glejak – rodzaje, objawy, przyczyny i leczenie. Jak szybko rozwija się glejak? Powikłania po operacji glejaka

Co to jest ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)? Objawy, przyczyny i sposoby leczenia

Mnoga gruczolakowatość wewnątrzwydzielnicza. Objawy, przyczyny i sposoby leczenia


Naciek skóry limfocytami T występuje również w przebiegu innych przewlekłych procesów zapalnych, dlatego przy niezbyt nasilonych objawach klinicznych pierwotny chłoniak skóry T-komórkowy, może stanowić poważne problemy diagnostyczne.

Czytaj dalej...

Trzeba podkreślić, że oprócz funkcji barierowej oddzielanie wnętrza organizmu od środowiska zewnętrznego skóra spełnia szereg istotnych życiowo funkcji i absolutnie niemożliwe jest zachowanie zdrowia bez dobrego fizjologicznego funkcjonowania tego organu.

Czytaj dalej...

Zależnie od tego dzielimy je na agresywne, które mogą doprowadzić do śmierci chorego oczywiście jeśli się nie podejmie leczenia w ciągu kilku lub kilkunastu miesięcy oraz łagodne indolentne przebiegające powoli.

Czytaj dalej...

W przypadku chłoniaka T-komórkowego skóry w początkowych stadiach naciek chorobowy to mieszanina komórek zapalnych i nowotworowych, dlatego obraz często pozostaje niejednoznaczny ze względu na samą biologię choroby i wymaga powtarzania biopsji.

Czytaj dalej...