Czy chłoniak jest formą raka?
Chłoniak – nowotwór układu chłonnego
Nowotwory układu chłonnego to grupa niemal 100 chorób nowotworowych, które wywodzą się z różnych typów limfocytów, komórek dendrytycznych i histiocytów. Mogą one powstawać bezpośrednio w szpiku kostnym, skórze, węzłach chłonnych, kościach oraz w organach wchodzących w skład układu limfatycznego np. w śledzionie lub grasicy. Pod względem stopnia złośliwości, przebiegu, objawów i rokowań chłoniaki znacznie się od siebie różnią. Podział nowotworów układu chłonnego obejmuje chłoniaki nieziarnicze oraz ziarnicę złośliwą (chłoniak Hodgkina). Podział ten nie jest do końca zgodny z obecną klasyfikacją nowotworów opracowaną przez WHO. Prawidłowo powinno się różnicować chłoniaki względem ich przebiegu oraz komórek, z których się wywodzą. W najnowszej literaturze medycznej znajdziemy więc m.in. podział na chłoniaki o niepewnym rokowaniu, chłoniaki o wyjątkowo szybkim i agresywnym przebiegu oraz chłoniaki indolentne, które rozwijają się przez kilka lub kilkanaście lat.
Chłoniaki to nowotwory krwi obejmujący białe krwinki, czyli limfocyty. W wyniku działania różnych czynników zaczynają one nieprawidłowo dojrzewać, namnażać się i gromadzić np. w węzłach chłonnych. Nowotwory układu chłonnego stanowią około 2% wszystkich złośliwych chorób nowotworowych. Cechuje je różny przebieg, stopień złośliwości oraz rokowania w zależności od rodzaju nowotworu.
Chłoniak – nowotwór układu chłonnego
Układ chłonny, inaczej układ limfatyczny, narażony jest na niekorzystne oddziaływanie wielu czynników, które mogą prowadzić do patologicznych zmian w obrębie limfocytów. Choroby powstające z komórek układu chłonnego nazywamy chłoniakami.
Chłoniaki wywodzą się z limfocytów B lub limfocytów T, a także komórek NK, które sprawiają, że nasz układ odpornościowy może skutecznie walczyć z różnymi infekcjami. W przypadku prawidłowych podziałów komórkowych, mamy do czynienia z przebiegającym w uporządkowany sposób procesem, który warunkuje prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Patologiczne zmiany związane z podziałem komórek to czynnik powodujący rozwój nowotworów – w tym przypadku komórki nowotworowe dzielą się w chaotyczny, nieuporządkowany sposób. Rak węzłów chłonnych może powodować przerzuty do odległych narządów limfatycznych, a także naciekać szpik kostny i powodować przerzuty do narządów pozalimfatycznych. Związane z nim rokowania oraz sposób leczenia uzależnione są od rodzaju nowotworu układu chłonnego.
Rokowania przy chłoniaku
Rokowanie w chłoniaku Hodgkina jest dobre, a odsetek wyleczeń sięga 80 proc., Niemniej u 20–30 proc. pacjentów, którzy początkowo uzyskali odpowiedź na leczenie, dochodzi do nawrotu choroby.
Badanie histopatologiczne
Podstawą rozpoznania pozostaje ocena histopatologiczna węzła chłonnego lub innej nacieczonej tkanki. Charakterystyczne dla nowotworu Hodgkina jest stwierdzana w nacieku obecność komórek Reed-Sternberga oraz komórek Hodgkina. Biopsja aspiracyjna nie jest miarodajną metodą diagnostyczną ze względu na mały odsetek tych komórek znajdujących się w masie guza.
Badanie histopatologiczne pozwala ustalić typ HL, co ma znaczenie tak dla rokowania, jak i wyboru sposobu leczenia.
Badania laboratoryjne
Ocena rozmiaru choroby, a więc ilości, lokalizacji powiększonych węzłów, nacieków pozawęzłowych. Badanie, które temu służy, standardowo stosowane w diagnostyce HL to PET (pozytronowa tomografia emisyjna).
Ważne informacje:
- Bardzo duże znaczenie ma rozpoznanie choroby w najwcześniejszym stadium choroby, gdyż szanse całkowitego wyleczenia są wówczas znacznie większe.
- Jeśli wyczuwasz u siebie zmianę, która może być powiększonym węzłem chłonnym, koniecznie zgłoś się do lekarza.
- Powiększenie węzłów chłonnych utrzymujące się powyżej trzech tygodni wymaga konsultacji specjalistycznej oraz oceny w USG.
- Jedynym miarodajnym badaniem w przypadku podejrzenia choroby jest badanie histopatologiczne wyciętego w całości węzła bądź nacieczonej tkanki. Biopsja nie jest badaniem miarodajnym.
- Badaj przynajmniej raz w roku morfologię.
Czym różni się więc pojęcie „rak” od „nowotworu” czy „nowotworu złośliwego”?
Rak jest konkretnym rodzajem nowotworu złośliwego, który wywodzi się z tkanki nabłonkowej. Nie każdy więc nowotwór złośliwy jest rakiem Złośliwe nowotwory krwi nie są rakiem, ponieważ nie wywodzą się z nabłonków Skomplikowane? Dla ułatwienia zobacz, jak podział nowotworów wygląda w poniższej tabeli. Zwróć uwagę, że nowotwory są zróżnicowane m.in. pod względem charakteru (łagodny bądź złośliwy) oraz pochodzenia.
Rak i nowotwór to nie to samo. Każdy rak jest nowotworem złośliwym, ale nie każdy nowotwór złośliwy jest rakiem.
Rak może rozwinąć się wszędzie tam, gdzie znaleźć możemy nabłonki i skórę, a więc w przewodzie pokarmowym (np. rak przełyku, żołądka, jelita grubego, rak pęcherzyka żółciowego), narządach gruczołowych (np. rak tarczycy, rak trzustki, rak piersi, rak nadnerczy, rak prostaty), w układzie moczowo-płciowym (rak nerki, rak pęcherza moczowego, rak szyjki macicy).
Komórki nowotworowe mogą rozsiewać się kilkoma drogami. Często jeden rodzaj nowotworu może wykorzystywać wszystkie drogi rozsiewu, a czasami dominuje jedna.
Drogi rozsiewu komórek nowotworowych:
- przez układ krwionośny,
- przez układ limfatyczny,
- przez płyn mózgowo-rdzeniowy,
- przez jamę ciała.
Dowiedz się więcej o procesie rejestracji i wymaganiach wobec Dawców szpiku. Sprawdź, czy możesz zostać Dawcą i podarować komuś drugą szansę na życie!
Rokowania pacjentów z chłoniakiem
Rokowanie zależy od typu chłoniaka. W chłoniakach nieziarniczych powolnych choroba ma kilkunastoletni przebieg, jednak wyleczenia, czyli zupełne pozbycie się choroby, są sporadyczne. W chłoniakach agresywnych rozwój nowotworu udaje się powstrzymać u ponad 60% leczonych, a wyleczenie jest możliwe u 40–50%. W przypadku chłoniaka Hodgkina przy stosowaniu współczesnych strategii leczenia 80–90% chorych zostaje trwale wyleczonych.
Podsumowując, chłoniaki to dość częste nowotwory. Są spotykane w różnych grupach wiekowych. Ich przebieg może być powolny lub agresywny. Nowoczesne metody leczenia dają szanse na zatrzymanie postępu choroby oraz, co najważniejsze, w wielu przypadkach zapewniają całkowite wyleczenie.
1. Domagała W., Stachury i Domagały Patologia znaczy słowo o chorobie, Tom I, Wydanie trzecie, zmienione i poprawione, Kraków 2016
2. Meder Janusz. Chłoniak Hodgkina (HL). 3.
3. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.15.14. Dostęp: 28.06.2019.
Warzocha Krzysztof. Chłoniaki nie-Hodgkina (NHL, chłoniaki nieziarnicze).
4. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.15.13. Dostęp: 28.06.2019.
- zdrowego stylu życia,
- ciąża i połóg,
- zdrowy rozwój dziecka,
- sprawność, mobilność i suplementacja
- relaks, stres i psychologia,
- zapobieganie i leczenie raka.
Otrzymasz też dwa e-booki: "Pięć pytań do dietetyka" oraz "Pięć pytań do farmaceuty".
Rodzaje raka tarczycy: anaplastyczny, brodawkowaty, rdzeniasty oraz pęcherzykowy
Glejak – rodzaje, objawy, przyczyny i leczenie. Jak szybko rozwija się glejak? Powikłania po operacji glejaka
Co to jest ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)? Objawy, przyczyny i sposoby leczenia
Mnoga gruczolakowatość wewnątrzwydzielnicza. Objawy, przyczyny i sposoby leczenia
U nas zapłacisz kartą