U nas zapłacisz kartą
Czy czyrak może zniknąć samoczynnie?
Leczenie czyraka
Jeśli zauważymy u siebie zmiany sugerujące wystąpienie czyraka - powinniśmy koniecznie odwiedzić dermatologa, szczególnie w przypadku, gdy potencjalny czyrak znajduje się na twarzy. Dermatolog zazwyczaj na podstawie wyglądu zmiany chorobowej może zdiagnozować czyraka. Czasami może się także wspomóc badaniem mikrobiologicznym wymazu, który został pobrany z chorobowo zmienionego miejsca na skórze.
Zaobserwowałeś niepokojącą zmianę na skórze i chcesz omówić ten problem z dermatologiem? Umów się na wizytę do specjalisty przez serwis LekarzeBezKolejki.pl. Wybieraj spośród tysięcy terminów w ramach NFZ lub gabinetach prywatnych.
W przypadku małej liczby czyraków najczęściej stosowane są maści z ichtiolem w składzie. Ichtiol jest substancją o ciemnobrunatnym kolorze i antyseptycznym, przeciwzapalnym oraz ściągającym działaniu. Warto także zastosować również preparat działający odkażająco. Częstą praktyką jest także nacinanie i usuwanie czopa martwiczego. Ponieważ czyrak to dolegliwość spowodowana przez bakterie, właściwą formą jej leczenia są antybiotyki, szczególnie w przypadku czyraka gromadnego. Zazwyczaj wykorzystuje się penicyliny i cefalosporyny doustnie. Ważne jest, aby nie wyciskać czy nacinać samemu zmiany chorobowej, nawet już po zakończeniu leczenia. Może to bowiem spowodować rozwój bakterii i zwiększyć ryzyko na ponowne wystąpienie czyraka.
Gdzie i u kogo występuje oraz jak wygląda czyrak?
Czyrak to zmiana, która może wystąpić w miejscach, gdzie dochodzi do tarcia skóry i ubrania lub 2óch spoconych powierzchni skóry (np. pod pachą, na szyi czy zewnętrznych powierzchniach ud). Jak wygląda czyrak? Ropień przybiera formę rosnącego guza, który po kilku dniach wypełnia się martwiczą, zapalną i rozpadającą się tkanką. Na powierzchni czyraka widoczne jest ropne okienko. Z czasem zmiana ta pęka samodzielnie (“dojrzewa”) i wydzielina zapalna wypływa z czyraka. Mimo, że jest to zmiana, która w dużej części przypadków znika samoistnie nie należy jej lekceważyć. Leki na czyraki łagodzą dokuczliwe objawy jak ból i obrzęk oraz ułatwiają szybszy drenaż ropnych zmian czy ograniczają rozprzestrzenianie się gronkowca w wyniku działania antyseptycznego. Gdzie na ciele występują czyraki? Wyżej wspomniane zostały okolice pachy, szyi czy ud. Szczególne znaczenie ma czyrak na twarzy i w przedsionku nosa. Umiejscowienie może sprzyjać wędrówce lub przeniesieniu bakterii do innych struktur organizmu, co może być groźne w skutkach.
Podsumowując — gdzie może wystąpić czyrak? Np.:
- na pupie (np. czyrak występujący między pośladkami), nodze, udzie i plecach,
- w uchu,
- pachwinie i w miejscu intymnym, a w przypadku kobiet czyrak na wardze sromowej,
- pod pachą, na plecach, na nodze i udzie,
- w obrębie głowy (np. w górnej części ust).
Czyraki to zmiany często pojawiające się w okresie dojrzewania (u nastolatków) i w wieku młodzieńczym. Problem czyraków dotyczy również dorosłych, w tym osób cierpiących na cukrzycę (hiperglikemia zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych nie tylko układu moczowego). Stany obniżonej odporności i/lub długotrwałe stosowanie sterydów może przyczynić się do większej wrażliwości na gronkowca złocistego. Oczywiście potencjalne przyczyny powstawania to również niewystarczająca dbałość w aspekcie higienicznym.
Czyrak - co to?
Pod nazwą czyrak funkcjonuje wywoływane przez bakterie zapalenie mieszka włosowego oraz otaczających go tkanek. Jednak w przeciwieństwie do standardowego zapalenia mieszka włosowego, w trakcie jego przebiegu tworzy się czop martwiczy i dochodzi do obumarcia i rozpadu tkanek, zlokalizowanych w okolicy mieszka włosowego. Czyrak gromadny jest natomiast zjawiskiem zlewania się licznych czyraków, umiejscowionych na zapalnym podłożu. Bakterią, która wywołuje tę przypadłość jest gronkowiec złocisty - Staphylococcus aureus. Przebieg całej choroby trwa kilka dni. Stan, w którym występują liczne czyraki, określa się jako czyraczność.
Czyrak jest dolegliwością, która może dotknąć wszystkich - zarówno dzieci, jak i dorosłych. Osoby z osłabionym układem immunologicznym, wrodzonymi niedoborami immunologicznymi czy nosiciele wirusa HIV są szczególnie narażone na częstsze występowanie czyraka. Organizm wówczas nie jest w stanie skutecznie bronić się przed zakażeniem. Dotyczy to także pacjentów stosujących przewlekle leki immunosupresyjne, m.in. glikokortykosteroidy, cyklofosfamid czy azatioprynę. Cukrzyca może powodować uszkodzenia tkanek lub zwiększenie podatności tkanek na infekcje, dlatego jest chorobą zwiększającą ryzyko wystąpienia czyraka. Pacjenci z chorobami nerek, atopowym zapaleniem skóry, a także nowotworami czy ogólnie wyniszczeni są również narażeni na wystapienie czyraka.
Diagnostyka czyraka
Jak rozpoznać czyraka? Pierwszy krok to oczywiście odwiedzenie gabinetu lekarza pierwszego kontaktu.
Podstawą diagnostyki czyraków jest wywiad lekarski, w trakcie którego lekarz ma szansę uzyskać od pacjenta wiele ważnych informacji. W tym przypadku warto, by chory wspomniał o zmianach skórnych zachodzących na przestrzeni kilku dni - krostki czyraka zmieniają się wraz z trwaniem choroby. Wywiad lekarski to także szansa na zapoznanie się z objawami, omówienie tego, czy podobne zmiany skórne pojawiają się pierwszy raz, sprawdzenie przyjmowanych przez pacjenta leków itp.
W ramach diagnostyki lekarz przeprowadza także badania fizykalne.
Sprawdź co oferujemy w ramach badań diagnostycznych na NFZ lub odwiedź jedną z placówek Jutro Medical
Po zapoznaniu się ze zmianami skórnymi lekarz może skierować chorego do wykonania dodatkowych badań. Nie tylko umożliwią one potwierdzenie diagnozy, ale również pomogą znaleźć jej przyczyny. Badania te to między innymi wykonanie wymazu ze zmiany skórnej, badanie pomagające ocenić odporność zmiany na antybiotyki, wymaz w kierunku wykrycia gronkowca złocistego, morfologia krwi.
Po upewnieniu się w diagnozie - lekarz zaproponuje leczenie adekwatne z indywidualną sytuacją chorego.
Leczenie i profilaktyka
Istnieje szereg działań profilaktycznych, które mogą uchronić przed czyrakiem lub pomogą zminimalizować ryzyko jego powstania.
Warto pamiętać, że jednym z czynników ryzyka czyraka jest nieodpowiednia higiena osobista. Dlatego chcąc uchronić się przed chorobą, należy pamiętać o częstym myciu dłoni, unikaniu dzielenia się przedmiotami osobistymi (w tym jedzeniem), częstym praniu pościeli.
Trzeba wiedzieć również to, że czyrak to choroba zakaźna. Oznacza to, że w pewnych określonych sytuacjach może zostać przeniesiona na osobę zdrową - w tym celu najczęściej musi dojść do kontaktu z wydzieliną. By uniknąć zetknięcia z ropną wydzieliną z czyraka, należy pamiętać przede wszystkim o tym, by unikać samodzielnego leczenia i prób wyciskania zmiany. Z jednej strony może zaszkodzić to samemu choremu, prowadząc do nadkażeń i powikłań, z drugiej - naraża na ryzyko zakażenia osoby postronne. Inne sposoby ograniczania szansy przeniesienia czyraka na osobę trzecią to między innymi unikanie podrażnień skóry czyraka, dbanie o odpowiednią higienę zmiany skórnej (odkażanie i przemywanie), regularna zmiana ubrań, wymiana pościeli, ręczników itp.
