U nas zapłacisz kartą
Światła i cienie - Czyrak kontra pryszcz - różnice, podobieństwa i sposoby leczenia1 / 2
Rodzaje czyraków
W zdecydowanej większości przypadków guzek czyrakowy to pojedyncza zmiana, obejmująca zakresem swojego działania mieszek włosowy i okoliczną tkankę.
Od tej reguły istnieją jednak pewne wyjątki. Pierwszym z nich jest tak zwana czyraczność, czyli tendencja do występowania u chorego mnogich czyraków, występujących w tym samym czasie, w pewnym oddaleniu od siebie. Czyraczność to wyraźny sygnał, który pozwala z dużą dozą prawdopodobieństwa założyć to, że czyraki są jedynie objawem choroby, czyli na przykład cukrzycy, niewydolności nerek czy innych problemów z odpornością u pacjenta.
Obok czyraków mnogich występują także czyraki gromadne. Tym mianem określa się występowanie wielu zmian skórnych położonych blisko siebie, które łączą się w jedną zmianę zapalną. Czyrak gromadny, określany też czasem jako karbunkuł, najczęściej pojawia się w okolicach karku, szyi czy twarzy. Czyraki gromadne zdecydowanie rzadziej zlokalizowane są na pośladkach, łydkach czy udach.
Diagnostyka czyraka
Jak rozpoznać czyraka? Pierwszy krok to oczywiście odwiedzenie gabinetu lekarza pierwszego kontaktu.
Podstawą diagnostyki czyraków jest wywiad lekarski, w trakcie którego lekarz ma szansę uzyskać od pacjenta wiele ważnych informacji. W tym przypadku warto, by chory wspomniał o zmianach skórnych zachodzących na przestrzeni kilku dni - krostki czyraka zmieniają się wraz z trwaniem choroby. Wywiad lekarski to także szansa na zapoznanie się z objawami, omówienie tego, czy podobne zmiany skórne pojawiają się pierwszy raz, sprawdzenie przyjmowanych przez pacjenta leków itp.
W ramach diagnostyki lekarz przeprowadza także badania fizykalne.
Sprawdź co oferujemy w ramach badań diagnostycznych na NFZ lub odwiedź jedną z placówek Jutro Medical
Po zapoznaniu się ze zmianami skórnymi lekarz może skierować chorego do wykonania dodatkowych badań. Nie tylko umożliwią one potwierdzenie diagnozy, ale również pomogą znaleźć jej przyczyny. Badania te to między innymi wykonanie wymazu ze zmiany skórnej, badanie pomagające ocenić odporność zmiany na antybiotyki, wymaz w kierunku wykrycia gronkowca złocistego, morfologia krwi.
Po upewnieniu się w diagnozie - lekarz zaproponuje leczenie adekwatne z indywidualną sytuacją chorego.
Leczenie i profilaktyka
Istnieje szereg działań profilaktycznych, które mogą uchronić przed czyrakiem lub pomogą zminimalizować ryzyko jego powstania.
Warto pamiętać, że jednym z czynników ryzyka czyraka jest nieodpowiednia higiena osobista. Dlatego chcąc uchronić się przed chorobą, należy pamiętać o częstym myciu dłoni, unikaniu dzielenia się przedmiotami osobistymi (w tym jedzeniem), częstym praniu pościeli.
Trzeba wiedzieć również to, że czyrak to choroba zakaźna. Oznacza to, że w pewnych określonych sytuacjach może zostać przeniesiona na osobę zdrową - w tym celu najczęściej musi dojść do kontaktu z wydzieliną. By uniknąć zetknięcia z ropną wydzieliną z czyraka, należy pamiętać przede wszystkim o tym, by unikać samodzielnego leczenia i prób wyciskania zmiany. Z jednej strony może zaszkodzić to samemu choremu, prowadząc do nadkażeń i powikłań, z drugiej - naraża na ryzyko zakażenia osoby postronne. Inne sposoby ograniczania szansy przeniesienia czyraka na osobę trzecią to między innymi unikanie podrażnień skóry czyraka, dbanie o odpowiednią higienę zmiany skórnej (odkażanie i przemywanie), regularna zmiana ubrań, wymiana pościeli, ręczników itp.
Gdzie i u kogo występuje oraz jak wygląda czyrak?
Czyrak to zmiana, która może wystąpić w miejscach, gdzie dochodzi do tarcia skóry i ubrania lub 2óch spoconych powierzchni skóry (np. pod pachą, na szyi czy zewnętrznych powierzchniach ud). Jak wygląda czyrak? Ropień przybiera formę rosnącego guza, który po kilku dniach wypełnia się martwiczą, zapalną i rozpadającą się tkanką. Na powierzchni czyraka widoczne jest ropne okienko. Z czasem zmiana ta pęka samodzielnie (“dojrzewa”) i wydzielina zapalna wypływa z czyraka. Mimo, że jest to zmiana, która w dużej części przypadków znika samoistnie nie należy jej lekceważyć. Leki na czyraki łagodzą dokuczliwe objawy jak ból i obrzęk oraz ułatwiają szybszy drenaż ropnych zmian czy ograniczają rozprzestrzenianie się gronkowca w wyniku działania antyseptycznego. Gdzie na ciele występują czyraki? Wyżej wspomniane zostały okolice pachy, szyi czy ud. Szczególne znaczenie ma czyrak na twarzy i w przedsionku nosa. Umiejscowienie może sprzyjać wędrówce lub przeniesieniu bakterii do innych struktur organizmu, co może być groźne w skutkach.
Podsumowując — gdzie może wystąpić czyrak? Np.:
- na pupie (np. czyrak występujący między pośladkami), nodze, udzie i plecach,
- w uchu,
- pachwinie i w miejscu intymnym, a w przypadku kobiet czyrak na wardze sromowej,
- pod pachą, na plecach, na nodze i udzie,
- w obrębie głowy (np. w górnej części ust).
Czyraki to zmiany często pojawiające się w okresie dojrzewania (u nastolatków) i w wieku młodzieńczym. Problem czyraków dotyczy również dorosłych, w tym osób cierpiących na cukrzycę (hiperglikemia zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych nie tylko układu moczowego). Stany obniżonej odporności i/lub długotrwałe stosowanie sterydów może przyczynić się do większej wrażliwości na gronkowca złocistego. Oczywiście potencjalne przyczyny powstawania to również niewystarczająca dbałość w aspekcie higienicznym.