U nas zapłacisz kartą
Czy łysienie może się zatrzymać?
Rodzaje łysienia
Każdy z rodzajów łysienia jest leczony inaczej, dlatego najważniejsze jest, aby ustalić, z jakiego powodu włosy wypadają. Najlepiej udać się do dermatologa, który przeprowadzi szczegółowy wywiad, pytając m.in. o ogólny stan zdrowia, przyjmowane leki czy przebyte operacje. Zapyta o stres, kobiety – o regularność miesiączek, ewentualne porody czy karmienie dziecka piersią. Lekarzowi musimy przekazać dokładne informacje na temat swojej diety, a także wszystkich dolegliwościach, z jakimi się zmagamy – nawet bezsenność czy przemęczenie. Jeśli wywiad okaże się niejednoznaczny, prawdopodobnie zostaniemy skierowani na badania krwi, aby wykluczyć wszelkie niedobory niezbędnych pierwiastków. Niekiedy zlecane są też badania hormonalne poziomu TSH, FT3 i FT4 – hormonów tarczycy.
Przejdźmy teraz to poszczególnych rodzajów łysienia, jakie wyróżniają specjaliści.
1. Łysienie androgenowe mężczyzn
Łysienie androgenowe mężczyzn objawia się stopniową utratą włosów od skroni. Pojawiają się zakola, które z upływem czasu pogłębiają się, Z czasem powstaje także zakole na środku głowy, pozostawiając włosy jedynie po bokach i z tyłu. Za tego rodzaju łysienie odpowiada pochodna testosteronu – DHT (dihydrotestosteron). Jeśli występuje ona w nadmiarze, mieszki włosowe zaczynają zanikać, ponieważ są bardzo wrażliwe na ten hormon. Dla łysienia androgenowego charakterystyczne jest niewypadanie włosów po bokach i z tyłu głowy, ponieważ mieszki włosowe w tych miejscach nie są wrażliwe na dihydrotestosteron. Jak przebiega leczenie? Zwykle stosuje się substancje, które hamują wysoką aktywność enzymu 5 α-reduktazy, który to jest odpowiedzialny za przekształcanie testosteronu do dihydrotestosteronu. Zawarte są m.in. w preparatach do stosowania od zewnątrz (bezpośrednio na skalp) – jak wyciągi z brzozy, pokrzywy, zielonej herbaty itd. Działanie hamujące produkcję alfa-reduktazy wykazują np. preaparaty Dermedic, Propecia czy Avodart.
2. Łysienie androgenowe u kobiet
Do łysienia androgenowego u kobiet występuje wtedy, gdy mają zbyt wiele męskich hormonów we krwi przy jednoczesnym zbyt niskim stężeniu hormonów żeńskich. Wówczas włosy wypadają w okolicy ciemieniowej oraz czołowe. W leczeniu androgenowego wypadania włosów u kobiet stosuje się leki o działaniu antyandrogenowym (np. spironolakton), które obniżają poziom androgenów (także testosteronu), przez co zmniejszają produkcję DHT. Jednak należy zauważyć, że według badań niewiele kobiet dotkniętych łysieniem cierpi rzeczywiście na zespoły nadmiernej produkcji androgenów (przykładowo zespół policyklicznych jajników). U kobiet choroby te nie są częste i zwykle poziom testosteronu czy siarczan dehydroepiandrosteronu (DHEAS) są w normie.
Przyczyny łysienia androgenowego
Badania wykazują że głównym czynnikiem powodującym łysienie androgenowe jest testosteron a jeszcze bardziej pochodna testosteronu – dihydrotestosteron (DHT). Są to męskie hormony – androgeny, które występują u mężczyzn ale również u kobiet.
Androgeny odgrywają ważną rolę w rozwoju seksualnym mężczyzn od urodzenia do dojrzewania. Regulują pracę gruczołów łojowych, wzrost apokrynowych włosów oraz libido. Wraz z wiekiem, androgeny stymulują wzrost włosów na twarzy, ale powstrzymują na skroniach i wierzchołku głowy, stan ten został nazwany „paradoksem androgennym”.
Hormony te w organizmie kontrolują one głównie funkcje układu rozrodczego zarówno u kobiet jak i u mężczyzn. Podstawowym hormonem z grupy androgenów jest testosteron. Produkowany on jest przez komórki Laydiga, ale może on pochodzić także z nadnerczy, chociaż w mniejszej ilości. Testosteron rozkładany jest przez enzym 5αreduktazę do 5α-dihydrotestosteronu (DHT). Ta forma hormonu wykazuje silniejsze działanie androgenne. Istnieją dwa różne typu enzymy 5αreduktazy jednak w mieszkach włosowych testosteron mediowany głównie przez typ II 5αreduktazy. Chociaż to nie skóra jest głównym źródłem syntezy androgenów, krążące w niej prohormony także wykazują zdolności androgenne. Mowa o DHEA i androstendionie, które w gruczołach potowych i brodawkach włosów mogą być transformowane do DHT i testosteronu. Mężczyźni z łysieniem androgenowym zazwyczaj mają wyższe stężenie 5α reduktazy. Najwyższe stężenie 5α reduktazy występuje na skórze głowy. Wspomniane hormony, jako androgeny o silnym działaniu, regulują procesy fizjologiczne, prawidłowo stymulują produkcję włosów terminalnych w różnych okolicach ciała ( okolice pachwin, broda), wywierają odmienny efekt na wzrost włosów w genetycznie predysponowanych miejscach takich jak okolice czoła i szczytu owłosionej skóry głowy. W okolicach łysiejących zwiększone jest stężenie DHT dlatego też hormon ten jest najbardziej istotnym androgenem w patogenezie AGA. Potwierdzają to badania na mężczyznach z wrodzonym niedoborem 5αreduktazy u których nie dochodzi do łysienia.
Przyjęto, że głównym miejscem działania androgenów w mieszku jest brodawka włosa. Komórki te mają małą ilość receptorów AR o wysokim powinowactwie. Receptory te odpowiedzialne są za wrażliwość komórek na androgeny. Na owłosionej skórze głowy wrażliwość na androgeny i i rozmieszczenie AR są ograniczone do konkretnych regionów. Na tej podstawie tłumaczy się zazwyczaj słaby efekt androgenny w okolicy potylicznej.
Przyczyny łysienia
Przyczyn nadmiernego łysienia jest bardzo dużo, a chorób, które objawiają się nadmiernym wypadaniem włosów co najmniej kilkaset. Poniżej przedstawiamy najczęściej występujące przyczyny łysienia.
- Choroby. Przyczynami mogą być m.in. niedobory witaminy D3, kwasu foliowego, niedoczynność lub nadczynność tarczycy, choroba Hashimoto, choroba Gravesa-Basedowa, anemia, choroby skóry głowy, infekcje zakaźne z wysoką gorączką (gorączka zaburza pracę mieszków włosowych).
- Czynniki środowiskowe. Stres, oparzenia słoneczne, odmrożenia, inwazyjne zabiegi fryzjerskie.
- Przyjmowanie leków. Niektóre leki (np. cytostatyki) obniżające odporność lub leki stosowane przy narkozie, mogą silnie ingerować w podział komórek w mieszku włosowym, doprowadzając do zatrzymania wzrostu włosów i przejściowego wypadania.
- Dieta. Włosy są podatne na niedobory białka, cynku, miedzi i ogólnie kalorii w codziennej diecie. Jeśli dieta odchudzająca jest zbyt restrykcyjna i nie spełnia norm z piramidy żywienia, może doprowadzić do nadmiernego wypadania włosów oraz zahamowania wzrostu istniejących. Szczególnie silnie wpływa niedobór białka – udowodniono, że po stosowaniu 2-tygodniowej diety bezbiałkowej, dochodzi do zmian zanikowych w mieszkach włosowych.