U nas zapłacisz kartą
Czy ziarniak to nowotwór? Wszystko, co powinieneś wiedzieć o tym medycznym zagadnieniu
Co to jest ziarniak?
Ziarniak lub ziarniniak to nazwa skupiska komórek układu immunologicznego, które tworzą niewielkie guzki o podłożu zapalnym. Składają się one przede wszystkim z makrofagów i są otoczone tkanką łączną. W potocznym nazewnictwie funkcjonują dwie nazwy tych zmian – ziarniak i ziarniniak, jednak zgodna z medycznym nazewnictwem jest nazwa ziarniniak. Od wielu lat trwają badania nad przyczyną tej dolegliwości oraz czynnikami, które podejrzewane są o jej wywoływanie. Ziarniaki częściej diagnozowane są u osób młodych, zwłaszcza u mężczyzn.
Bardzo często ziarniak na skórze oraz w okolicy narządów wewnętrznych bywa kojarzony z nowotworem, co ma związek z jego wyglądem. Aby wykluczyć nowotworowe podłoże zmian skórnych oraz widocznych np. na zdjęciu RTG zmian w okolicy lub na narządach wewnętrznych, konieczne jest ich dokładne przebadanie. Ziarniak niegdyś mylnie brany był za skórny objaw gruźlicy, jednak obecnie choroba ta niemal nie występuje, a postęp medycyny pozwala na szybkie i skuteczne podjęcie kroków w kierunku wykrycia etiologii zmian o niejednoznacznym wyglądzie.
Wyróżniamy kilka rodzajów ziarniaków, a niektóre z nich mogą być zaraźliwe. Często zmiany te wskazują na występowanie w organizmie konkretnych problemów zdrowotnych. Są jednym ze wskazań do wykonania badań w kierunku sarkoidozy, kiły i choroby Leśniowskiego-Crohna.
Ziarniniak grzybiasty: leczenie
Metoda leczenia omawianego chłoniaka ściśle zależy od etapu choroby, na którym choroba została rozpoznana.
W początkowych stadiach ziarniniaka (okres wstępny i okres naciekowy) w terapii stosowane jest naświetlanie promieniowaniem ultrafioletowym UVA i UVB w specjalnie przygotowanych do tego lampach.
Czasem lekarz specjalista dermatolog może zdecydować o dołączeniu do fototerapii specjalistycznych leków.
Terapia PUVA (ang. Psoralen Ultra-Violet A) to metoda leczenia polegająca na stosowaniu promieniowania UVA wraz z doustnym podawaniem leków (Psoralen), które są fotouczulaczami, czyli uwrażliwiają skórę na działanie promieniowania.
Terapia RE-PUVA (ang. Retinoid PUVA) polega na dołączeniu do terapii PUVA dodatkowego leku, jakim są retinoidy, czyli kwasowe pochodne witaminy A.
W początkowych stadiach choroby stosować można także naświetlanie małymi dawkami promieniowania rentgenowskiego, a także dołączyć do terapii PUVA lek interferon alfa.
W zaawansowanym okresie ziarniniaka grzybiastego (okres guzowaty) leczeniem z wyboru jest stosowanie chemioterapii farmakologicznej. Najczęściej stosowanymi cytostatykami są cyklofosfamid, metotreksat, chlorambucil, cisplatyna, winkrystyna, winblastyna, a także bleomycyna.
Rodzaje ziarniaków
Ziarniaki to zmiany, które mogą występować wewnątrz i na zewnątrz organizmu oraz mieć różne podłoże. U dzieci oraz kobiet najczęściej diagnozowany jest ziarniak obrączkowaty. Kolejny rodzaj ziarniaka to ziarniak grzybiasty, który ma związek z infekcjami o podłożu bakteryjnym i wirusowym. Wyłącznie u mężczyzn występuje ziarniak nasienny, który zawsze związany jest z chorobami jąder. Ziarniak pachwinowy to zakaźna choroba, która przenoszona jest drogą płciową.
Ziarniaki to niewielkie gładkie guzki, które możemy zauważyć np. na dłoniach i stopach. Często tworzą skupiska, a zaawansowana postać choroby może doprowadzić do pokrycia nimi dużego obszaru skóry. Ziarniaki mogą przypominać swoim wyglądem niewielkie pęcherze. Czasami są koloru czerwonego i przybierają typową postać guza. Wówczas łatwo jest je podrażnić, co skutkuje zaostrzeniem się stanu zapalnego. Ziarniaki wewnątrz organizmu nie wywołują żadnych objawów. Wykrywane są przy okazji badań, które mają na celu zdiagnozowanie innych chorób.
Miejscem powstawania ziarniaków są bardzo często płuca. W tym przypadku ich znaczna liczba może doprowadzić do wystąpienia różnych objawów ze strony układu oddechowego, które mogą przypominać objawy raka płuc. Do objawów, które mogą wskazywać na ziarniaki wewnętrzne, zaliczamy także ból stawów i powiększenie węzłów chłonnych.