U nas zapłacisz kartą
Nowotwór łagodny skóry - Objawy, Diagnoza i Leczenie
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?
Pacjentowi zaleca się wizyty kontrolne zgodnie z zaleceniami lekarza. Zwykle obejmują one kontrole w okresie po zabiegu operacyjnym, a następnie co 3 miesiące w ciągu pierwszego roku oraz co 6 miesięcy w ciągu kolejnych lat. Ważne jest samobadanie, czyli oglądanie samodzielnie skóry przez pacjenta i w razie zauważenia niepokojących zmian niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza.
Ze względu na fakt, że promieniowanie słoneczne jest najważniejszym czynnikiem sprzyjającym powstawaniu raka skóry, głównym celem profilaktyki jest ograniczenie ekspozycji na UV, które powinno polegać na stosowaniu preparatów z filtrami przeciwsłonecznymi, ubrań ochronnych, ograniczeniu czasu spędzanego na wolnym powietrzu w godzinach największego nasłonecznienia i przebywanie w cieniu. W ciągu ostatnich 30 lat odkryto wiele mechanizmów mających wpływ na powstawanie różnych nowotworów skóry. Odkrycia te przyczyniły się do stworzenia środków ochronnych i chemioprewencyjnych, które zwiększają możliwości zapobiegania nowotworom.
Chemioprewencja to dziedzina powstała w wyniku oddziaływania wiedzy odnoszącej się do: kancerogenezy (powstawania komórek nowotworowych), biologii komórki, badań przesiewowych w kierunku raka lub wczesnego jego wykrywania. Na podstawie badań wiadomo, że selen chroni przed wystąpieniem raka podstawnokomórkowego, a retinoidy przed rogowaceniem słonecznym. Coraz popularniejszą formą zapobiegania nowotworom skóry jest zażywanie polifenoli (zawartych np. w zielonej herbacie), które mają właściwości antyoksydacyjne.
Najważniejszym elementem profilaktyki raka skóry jest unikanie promieniowania UV i maksymalne skrócenie czasu ekspozycji skóry na bezpośrednie promieniowanie słoneczne. Stosowanie preparatów przeciwsłonecznych jako pierwszej linii obrony przeciwnowotworowej oparte jest na wynikach kontrolowanych badań przeprowadzonych u pacjentów z dużym ryzykiem rozwoju raka, które wykazały, że codzienne używanie produktów o szerokim spektrum ochrony zmniejszyło liczbę zmian typu rogowacenia słonecznego.
Jak wygląda rak skóry kolczystokomórkowy?
Rak kolczystokomórkowy skóry znajduje się na drugim miejscu listy często diagnozowanych nowotworów skóry. Jest niebarwnikowym nowotworem złośliwym, który może rozwinąć się w każdym miejscu na skórze. W przypadku raka kolczystokomórkowego mamy do czynienia ze zmianą, która powstaje na skutek m.in. promieniowania UV, a także ma związek z zakażeniem wirusem HPV, które dotyczy sporego odsetka globalnej populacji, zwiększając także ryzyko rozwoju m.in. raka szyjki macicy.
Rak kolczystokomórkowy ma postać niegojącego się owrzodzenia, które z niewiadomych przyczyn pojawia się na zdrowej wcześniej skórze lub brodawki. W przypadku zmian wrzodziejących charakterystyczne jest pojawienie się szerokiego nacieku, które otacza zmianę oraz strupa.
Raka trudno rozpoznać jedynie na podstawie opisu zmiany chorobowej, bo wiele powszechnych i niegroźnych dermatoz daje podobne objawy. W przypadku zmian skórnych powinniśmy zwrócić uwagę na miejsce ich powstawania, a także czas gojenia się zmiany. Rak skóry najczęściej rozwija się na skórze, która nie jest chroniona ubraniem przed działaniem promieniowania UV, a także innych czynników drażniących. Może rozwinąć się na podłożu istniejącej zmiany, a także w miejscu, które jest systematycznie uciskane lub w inny sposób drażnione np. odzieżą. Komórki nowotworowe mogą namnażać się w różnym tempie, dlatego ważne jest systematyczne obserwowanie i badania niepokojących zmian na skórze w postaci zgrubień, guzków, pieprzyków, brodawek, narośli itp.
Rak skóry - objawy
Podstawowym objawem, który świadczy o możliwym rozwoju nowotworu są widoczne zmiany na skórze. Jak rozpoznać czy zmiana ma niepokojący charakter? Najlepiej udać się do dermatologa, który to oceni (diagnostyka z wykorzystaniem dermatoskopu). Zastosowanie znajduje również słynny test ABCDE.
Rak podstawnokomórkowy zwykle pojawia się na tych częściach ciała, które są wystawiane na słońce. Ma postać niezapalnego guzka, który otoczony jest perełkowatym wałem. Rozwija się miejscowo, powoli i nie ma tendencji do tworzenia przerzutów odległych.
Rak kolczystokomórkowy to drobne grudki, łuszczące się i pokryte strupem. Może on się pojawić w każdym miejscu na skórze, także na błonach śluzowych. Ma wygląd wrzodziejącej i długo niegojącej się rany lub brodawkowatej zmiany.
Czerniak zwykle występuje jako nowa zmiana na skórze, ale może przekształcić się także ze zmiany istniejącej wcześniej. Charakteryzuje się nieregularnym kształtem i brzegami, jest asymetryczny. Może krwawić i swędzieć. Nowotwór ten występuje na całej skórze – np. czerniak pod paznokciem jest także możliwy.
Nowotwory skóry – co warto wiedzieć?
Liczne rodzaje raka skóry, który jest nowotworem pierwotnym oraz nacieków nowotworowych w obrębie skóry w postaci np. wysypek utrudniają samodzielne rozpoznanie zmian. Warto kierować się zasadą, że każda zmiana na skórze i błonach śluzowych, która nie znika samoistnie w okresie 2-3 tygodni, powinna zostać skonsultowana z lekarzem. Rak skóry w początkowym stadium nie boli, co jest dodatkowym zagrożeniem, bo brak odczuwanego dyskomfortu powoduje, że rezygnujemy z wizyty u lekarza.
Czerniak skóry wywodzi się z komórek barwnikowych skóry, czyli melanocytów. Często odznacza się barwą od zdrowej skóry, jednak na czerniaka może wskazywać również np. odbarwienie pieprzyka. Czerniak skóry rozwija się m.in. pod wpływem promieniowania słonecznego, które działa na skórę, powodując jej uszkodzenia oraz powstawanie wolnych rodników tlenowych.
Do zmian w obrębie komórek barwnikowych skóry często prowadzą poparzenia słoneczne, na które narażamy się, niewłaściwie korzystając z pięknej pogody. Słońce, choć jest niezbędne np. do wytwarzania witaminy D3, to może nam poważnie zaszkodzić. Promieniowanie słoneczne oraz korzystanie z solarium znacząco zwiększają ryzyko rozwoju czerniaka skóry, który w wielu przypadkach jest przyczyną przedwczesnego zgonu, bo wielu chorych zgłasza się do lekarza zbyt późno, gdy choroba doprowadzi do powstawania przerzutów, które wpływają na pogorszenie się ogólnego samopoczucia.
Czerniak skóry to bardzo groźny nowotwór złośliwy, który diagnozowany jest coraz częściej. Ma to związek z działaniem czynników mutagennych, do których zaliczamy przede wszystkim promieniowanie UV. W przypadku tego nowotworu bardzo duże znaczenie ma zdiagnozowanie zmiany na wczesnym etapie choroby, co znacząco poprawia rokowania.
Czy to nowotwór złośliwy. Czerniaka możemy rozpoznać po:
- nieregularnym kształcie zmiany,
- poszarpanych brzegach zmiany,
- zmianie koloru lub kształtu,
- wypukłym brzegu zmiany,
- wycieku wydzieliny z pieprzyka lub innej zmiany,
- dużej średnicy zmiany na skórze.
