U nas zapłacisz kartą
Nowotwór łagodny skóry - Objawy, Diagnoza i Leczenie
Rak skóry - objawy
Podstawowym objawem, który świadczy o możliwym rozwoju nowotworu są widoczne zmiany na skórze. Jak rozpoznać czy zmiana ma niepokojący charakter? Najlepiej udać się do dermatologa, który to oceni (diagnostyka z wykorzystaniem dermatoskopu). Zastosowanie znajduje również słynny test ABCDE.
Rak podstawnokomórkowy zwykle pojawia się na tych częściach ciała, które są wystawiane na słońce. Ma postać niezapalnego guzka, który otoczony jest perełkowatym wałem. Rozwija się miejscowo, powoli i nie ma tendencji do tworzenia przerzutów odległych.
Rak kolczystokomórkowy to drobne grudki, łuszczące się i pokryte strupem. Może on się pojawić w każdym miejscu na skórze, także na błonach śluzowych. Ma wygląd wrzodziejącej i długo niegojącej się rany lub brodawkowatej zmiany.
Czerniak zwykle występuje jako nowa zmiana na skórze, ale może przekształcić się także ze zmiany istniejącej wcześniej. Charakteryzuje się nieregularnym kształtem i brzegami, jest asymetryczny. Może krwawić i swędzieć. Nowotwór ten występuje na całej skórze – np. czerniak pod paznokciem jest także możliwy.
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?
Pacjentowi zaleca się wizyty kontrolne zgodnie z zaleceniami lekarza. Zwykle obejmują one kontrole w okresie po zabiegu operacyjnym, a następnie co 3 miesiące w ciągu pierwszego roku oraz co 6 miesięcy w ciągu kolejnych lat. Ważne jest samobadanie, czyli oglądanie samodzielnie skóry przez pacjenta i w razie zauważenia niepokojących zmian niezwłoczne zgłoszenie się do lekarza.
Ze względu na fakt, że promieniowanie słoneczne jest najważniejszym czynnikiem sprzyjającym powstawaniu raka skóry, głównym celem profilaktyki jest ograniczenie ekspozycji na UV, które powinno polegać na stosowaniu preparatów z filtrami przeciwsłonecznymi, ubrań ochronnych, ograniczeniu czasu spędzanego na wolnym powietrzu w godzinach największego nasłonecznienia i przebywanie w cieniu. W ciągu ostatnich 30 lat odkryto wiele mechanizmów mających wpływ na powstawanie różnych nowotworów skóry. Odkrycia te przyczyniły się do stworzenia środków ochronnych i chemioprewencyjnych, które zwiększają możliwości zapobiegania nowotworom.
Chemioprewencja to dziedzina powstała w wyniku oddziaływania wiedzy odnoszącej się do: kancerogenezy (powstawania komórek nowotworowych), biologii komórki, badań przesiewowych w kierunku raka lub wczesnego jego wykrywania. Na podstawie badań wiadomo, że selen chroni przed wystąpieniem raka podstawnokomórkowego, a retinoidy przed rogowaceniem słonecznym. Coraz popularniejszą formą zapobiegania nowotworom skóry jest zażywanie polifenoli (zawartych np. w zielonej herbacie), które mają właściwości antyoksydacyjne.
Najważniejszym elementem profilaktyki raka skóry jest unikanie promieniowania UV i maksymalne skrócenie czasu ekspozycji skóry na bezpośrednie promieniowanie słoneczne. Stosowanie preparatów przeciwsłonecznych jako pierwszej linii obrony przeciwnowotworowej oparte jest na wynikach kontrolowanych badań przeprowadzonych u pacjentów z dużym ryzykiem rozwoju raka, które wykazały, że codzienne używanie produktów o szerokim spektrum ochrony zmniejszyło liczbę zmian typu rogowacenia słonecznego.
Rak skóry – rokowanie
Rokowanie uzależnione jest od umiejscowienia, grubości, wielkości oraz stopnia zróżnicowania nowotworu. W przypadku raka podstawnokomórkowego wyleczenie jest możliwe w ponad 95% przypadków. Większość miejscowych nawrotów choroby można usunąć bez większych problemów. Chociaż zwykle ten typ nowotworu prawie nigdy nie ulega uogólnieniu (nie daje przerzutów), to należy zwrócić uwagę na fakt, że istnieje możliwość, choć niezwykle rzadko, agresywnego przebiegu tej choroby nawet z przerzutami.
W przypadku raka kolczystokomórkowego rozwijającego się na podłożu rogowacenia świetlnego w obrębie skóry narażonej na promieniowanie słoneczne rokowanie jest dobre. Najwyższy stopień złośliwości występuje w przypadku rozwoju raka kolczystokomórkowego na podłożu blizn, przewlekłych stanów zapalnych, w miejscach drażnionych. Przy zajęciu okolicznych węzłów chłonnych 5-letnie przeżycie notuje się u 20–25% pacjentów. Gorzej rokują również zmiany występujące na czerwieni wargowej, na prąciu lub sromie, chociaż za najgorszą lokalizację uważa się błonę śluzową jamy ustnej.
Nowotwory niezłośliwe tkanek miękkich
Do nowotworów tkanek miękkich należą wszystkie guzy, które rozwijają się z mięśni szkieletowych (np. widocznych na ramieniu) i gładkich (np. odpowiadających za pracę mechaniczną jelita), tkanki tłuszczowej, tkanki łącznej naczyń krwionośnych i limfatycznych naczyń chłonnych. Tradycyjnie w obrębie grupy nowotworów tkanek miękkich omawia się także guzy obwodowego układu nerwowego.
Wymienioną grupę nowotworów na podstawie obrazu mikroskopowego dzieli się w zależności od tego, jakie tkanki prawidłowe przypominają (np. tłuszczaki przypominają prawidłową tkankę tłuszczową). Istnieje jednak grupa nowotworów tkanek miękkich, których budowa mikroskopowa nie przypomina żadnej prawidłowej tkanki, ale posiadają one szczególne cechy pozwalające na ich wyodrębnienie jako niezależne jednostki chorobowe.
- guzy niezłośliwe, czyli takie, które nie odrastają po chirurgicznym wycięciu ani nie tworzą przerzutów odległych,
- guzy o granicznej złośliwości, które odrastają po chirurgicznym wycięciu, ale nie tworzą przerzutów odległych,
- nowotwory złośliwe, które odrastają po wycięciu, a ponadto tworzą przerzuty odległe.
| Wybrane niezłośliwe nowotwory tkanek miękkich | |
|---|---|
| Nowotwory tkanki tłuszczowej | tłuszczak |
| Nowotwory tkanki włóknistej | guzkowate zapalenie powięzi włókniak włókniak pochewek ścięgnistych |
| Nowotwory fibrohistiocytarne | guz olbrzymiokomórkowy pochewek ścięgnistych niezłośliwy guz włóknisto-histiocytarny |
| Nowotwory tkanki mięśniowej gładkiej | mięśniak tkanek miękkich |
| Nowotwory z mięśni poprzecznie prążkowanych | mięśniak prążkowanokomórkowy |
| Nowotwory naczyniowe | naczyniak |
| Nowotwory obwodowego układu nerwowego | nerwiak osłonki Schwanna nerwiakowłókniak |
| Nowotwory o nieustalonym różnicowaniu | acral fibromyxoma intramuscular myxoma |
| Opracowano na podstawie klasyfikacji WHO nowotworów tkanek miękkich z 2013 roku | |
