U nas zapłacisz kartą
Przykłady łagodnych nowotworów - Poznaj różnorodność i charakterystykę
Nowotwory złośliwe nerki
Rak nerki to najczęściej spotykany nowotwór złośliwy tego narządu. Rak nerki stanowi ok. 3% wszystkich nowotworów złośliwych rozpoznawanych u osób dorosłych. Najpowszechniej występujące objawy raka nerki to ból w okolicy lędźwiowej oraz obecność krwi w moczu. W bardziej zaawansowanych stadiach choroby może dołączyć do nich nagły spadek masy ciała, gorączka oraz znaczne osłabienie.
Część raków nerki (szczególnie o niskim stopniu zaawansowania) ma przebieg bezobjawowy – takie guzy mogą być wykryte zupełnie przypadkowo. Podstawową metodą leczenia raka nerki jest chirurgiczne usunięcie nowotworu wraz z odpowiednim marginesem zdrowych tkanek. W niektórych przypadkach zalecane jest stosowanie terapii uzupełniającej (immunoterapia, chemioterapia).
Rokowanie w raku nerki jest uzależnione od stopnia zaawansowania choroby w chwili postawienia rozpoznania. Istotne znaczenie ma również typ histologiczny guza. Charakterystyczną cechą raka nerki jest występowanie zespołów paraneoplastycznych, czyli objawów będących skutkiem rozwoju nowotworu w organizmie.
Przykłady zespołów paraneoplastycznych pojawiających się w przebiegu raka nerki to hiperkalcemia (wzrost stężenia wapnia we krwi), nadciśnienie tętnicze oraz anemia. Zespoły paraneoplastyczne mogą być pierwszym objawem raka nerki.
Nerczak płodowy, zwany również guzem Wilmsa lub nefroblastomą, to najczęstszy nowotwór złośliwy nerek spotykany w populacji dziecięcej. Nerczak płodowy najczęściej dotyka dzieci pomiędzy drugim a piątym rokiem życia.
Pierwszym objawem nerczaka płodowego zazwyczaj jest obecność guza wyczuwalnego w jamie brzusznej. W leczeniu nerczaka płodowego stosuje się chemioterapię oraz zabieg operacyjny (w wybranych przypadkach w połączeniu z radioterapią).
Wyniki leczenia w większości nerczaków płodowych są bardzo dobre: jego wyleczalność określa się na 90%. Wczesne wykrycie nowotworu oraz szybkie wdrożenie leczenia zwiększa szanse na skuteczność prowadzonej terapii.
Podział nowotworów
Nowotwory można podzielić na łagodne (niezłośliwe) i złośliwe (tę grupę często potocznie określa się mianem „raków”, choć z medycznego punktu widzenia nie jest to prawidłowe, zostanie to wyjaśnione później).
Nowotwory łagodne występują znacznie częściej niż złośliwe. Swoją budową i wyglądem tworzących go komórek nowotwór może być mniej lub bardziej podobny do prawidłowej tkanki, z której się wywodzi. Nazywamy to zróżnicowaniem nowotworu – można przyjąć, że im bardziej jest on podobny do tkanek prawidłowych, tym mniej jest złośliwy. Nowotwory łagodne cechują się bardzo dużym stopniem zróżnicowania.
Nowotwory złośliwe – podział w zależności od pochodzenia
- nowotwory złośliwe pochodzenia nabłonkowego (a więc rozwijające się z komórek nabłonka) nazywa się rakami (carcinoma)
- nowotwory wywodzące się z komórek mezenchymalnych to mięsaki (sarcoma), a
- nowotwory tkanki limfatycznej i układu krwiotwórczego to chłoniaki (lymphoma) i
- białaczki (leucemia).
Istnieją jeszcze nowotwory wywodzące się z pierwotnej komórki płciowej, zwykle rozwijają się one w gonadach (jądra i jajniki) i nazywamy je nowotworami germinalnymi. Ponadto osobną grupę stanowią nowotwory ośrodkowego układu nerwowego (mózgu i rdzenia kręgowego).
Ryc. 1. Chłoniak żołądka w postaci owrzodzenia błony śluzowej
Nowotwory złośliwe - przerzuty
Nowotwory złośliwe charakteryzują się występowaniem kilku cech, które decydują o tym, że zasługują one na nazwanie ich „złośliwymi” i określają biologiczne zachowanie opisywanych zmian. Dwie główne takie cechy to naciekanie okolicznych tkanek (czyli ich przerastanie) oraz zdolność do tworzenia przerzutów do węzłów chłonnych lub narządów odległych. Naciekanie wiąże się z niszczeniem tkanek otaczających nowotwór lub narząd, z którego się on wywodzi. Komórki nowotworu mają zdolność naciekania także naczyń krwionośnych i chłonnych. Dzięki temu, po dostaniu się do światła naczynia wraz z krwią lub chłonką, mogą się rozsiewać po całym ciele. Jeśli w innym, odległym miejscu komórki nowotworowe napotkają korzystne warunki do osiedlenia się i namnażania – pozostają tam i tworzą nowy guz nowotworowy nazywany przerzutem.
Nowotwory łagodne nerki
- gruczolak kwasochłonny (onkocytoma) nerki
Gruczolak kwasochłonny nerki bywa również nazywany onkocytomą. Nazwa onkocytoma pochodzi od charakterystycznych komórek budujących guz – onkocytów. Onkocytoma należy do zmian łagodnych nerki.
Niemniej jednak, w badaniach obrazowych może być trudny do odróżnienia od nowotworów złośliwych. Ponadto, w niektórych przypadkach onkocytomy stwierdza się współwystępowanie ognisk raka nerki. Z tego powodu podejrzenie onkocytomy jest wskazaniem do chirurgicznego usunięcia zmiany. Pewne rozpoznanie tego nowotworu zwykle uzyskuje się w wyniku pooperacyjnego badania histopatologicznego.
Gruczolak nerki zwykle lokalizuje się w korze (zewnętrznej części) tego narządu. Gruczolaki to jedne z najczęściej występujących guzów łagodnych nerek. Gruczolaki zazwyczaj osiągają niewielkie rozmiary i rzadko powodują objawy kliniczne, często bywają wykrywane przypadkowo w badaniach obrazowych jamy brzusznej.
W zależności od rozmiarów gruczolaka, wskazana może być wyłącznie jego obserwacja lub chirurgiczne usunięcie.
- naczyniakomięśniakotłuszczak (angiomyolipoma) nerki
Naczyniakomięśniakotłuszczak (angiomyolipoma) nerki to nowotwór łagodny, zbudowany z trzech rodzajów tkanek: naczyniowej, mięśniowej oraz tłuszczowej. Jedną z istotnych cech, stanowiących o charakterze naczyniakomięśniakotłuszczaków, jest obecność gęstej sieci naczyń krwionośnych w tkance guza. Jego bogate ukrwienie może być przyczyną krwawień (niekiedy o dużej intensywności).
Obecnie uważa się, że naczyniakomięśniakotłuszczaki o niewielkich rozmiarach wymagają jedynie regularnej obserwacji. W przypadku większych zmian wskazane może być ich usunięcie. Jedną z metod leczenia naczyniakomięśniakotłuszczaków jest embolizacja (zamknięcie) naczyń krwionośnych zaopatrujących guz.
Najczęściej występujące nowotwory łagodne nerek zostały przedstawione powyżej. Warto jednak wiedzieć, że w obrębie nerek mogą rozwijać się również inne guzy o charakterze łagodnym. Wśród nich należy wymienić włókniaki, tłuszczaki, nerwiaki, mięśniaki oraz tzw. guzy z aparatu przykłębuszkowego (struktura nerki odpowiedzialna za produkcję reniny, czyli hormonu regulującego ciśnienie tętnicze krwi).