U nas zapłacisz kartą
Jak najlepiej pielęgnować blizny - Skuteczne metody smarowania
Blizna - jak pielęgnować blizny?
Jak dbać o bliznę i co stosować na bliznę? Decyduje o tym rodzaj blizny powstałej w miejscu zranienia.
Blizny zwykłe
Blizny zwykłe początkowo są zgrubiałe, twarde, o sinoczerwonym zabarwieniu, swędzące. Z czasem miękną, stają się jaśniejsze, ustępuje też swędzenie.
Co robić: Jeśli blizna jest niewielka i w mało widocznym miejscu, można ją zostawić w spokoju. Te większe lub widoczne po całkowitym zasklepieniu się rany warto smarować maścią na blizny albo żelem i delikatnie masować kolistym ruchem.
Blizny przerosłe
Blizny przerosłe tworzą się, gdy naturalny proces gojenia rany został zakłócony. Mogą rozszerzać się poza miejsce zranienia i często są mało elastyczne.
Co robić: Skórę należy chronić przed napinaniem czy rozciąganiem. Aby blizna się nie powiększała, warto ją smarować maścią cebulową lub zakleić specjalnym plastrem silikonowym na blizny.
Blizny zanikowe
Blizny zanikowe tworzą się po ospie wietrznej i trądziku młodzieńczym. Przypominają malutkie dołeczki. Powstają, gdy podczas gojenia się rany organizm nie wytwarza wystarczającej ilości włókien tkanki łącznej.
Co robić: Krostek nie można wyciskać i nie wolno zrywać strupków. Aby zlikwidować świąd, krostki można smarować maścią cynkową. Jeśli po trądziku pozostaną widoczne blizny, warto wykonać zabieg mikrodermabrazji.
Bliznowiec (keloid)
Bliznowiec, zwane inaczej keloidem, tworzy się już po zagojeniu rany. Ma kształt wybrzuszeń i zwykle bywa większy niż obszar uszkodzonej skóry. Jest twardy, często mocno różowy i bolesny przy dotknięciu. Powstaje u osób, których organizm ma skłonność do nadmiernej produkcji kolagenu.
Co robić: Bliznowiec można ostrzykiwać sterydami (zastrzyk robi się bezpośrednio w bliznę), leczyć uciskiem, stosować specjalne plastry silikonowe czy usunąć operacyjnie (istnieje jednak ryzyko, że bliznowiec znów powstanie).
Jaka jest szansa na wygojenie blizny?
Blizny na skórze mogą być wynikiem różnych urazów, a ich leczenie bywa problematyczne. Dużo zależy od tego, jak zadbamy o ranę w procesie gojenia. Jeśli uszkodzenie skóry zagoi się prawidłowo, to po pewnym czasie (średnio do dwóch lat) blizna znika lub staje się słabo widoczna. Czasem jednak na skórze powstają blizny przerostowe, zanikowe lub bliznowce (keloidy), które mogą już stanowić problem estetyczny lub zdrowotny.
Jeśli na ciele pojawi się blizna, będzie ona podatna na substancje zawarte w produktach leczniczych, w tym w maściach, przez okres do jednego roku. Sam proces powstawania blizny po zranieniu w przypadku zdrowych osób trwa średnio sześć tygodni. Pielęgnacja uszkodzonej skóry w tym okresie ma kluczowe znaczenie dla ostatecznego stanu i wyglądu blizny.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo.
Co decyduje o tym, jak wygląda blizna?
Na to, jak wygląda blizna, wpływ ma wiele czynników.
- Ważne są: rodzaj urazu (zranienie, oparzenie, cięcie chirurgiczne), miejsce na ciele, gdzie skóra została uszkodzona, i indywidualne cechy organizmu, czyli skłonności do tzw. bliznowacenia.
- Każda blizna jest na początku mniej lub bardziej różowa, z czasem blednie, by ostatecznie przybrać perłową barwę. Nigdy jednak nie uzyskuje naturalnego koloru skóry. Dzieje się tak, ponieważ w tkankach blizny nie ma pigmentu nadającego jej właściwy dla danej osoby koloryt.
- Blizny skórne są pozbawione tzw. przydatków skóry, czyli gruczołów łojowych i mieszków włosowych.
- Najmniej widoczne są zazwyczaj blizny po operacjach, czyli po przecięciu skóry skalpelem, wzdłuż prostych linii, często zgodnych z naturalnymi bruzdami lub fałdami skóry.
- Blizny rozległe zwane płaszczyznowymi są bardziej widoczne. Ich powierzchnia jest zwykle nierówna, skóra często przyjmuje różowy, czerwony, a nawet sinawy odcień. To zwykle blizny po zmiażdżeniach lub oparzeniach. Im wcześniej zaczniemy prawidłowo dbać o bliznę, tym mniej będzie ona widoczna.
Blizny po ospie – kiedy powstają?
Początek ospy objawia się zwykle gorączką, bólem głowy oraz ogólnym złym samopoczuciem. W ciągu dwóch–trzech dni od wystąpienia gorączki pojawiają się pierwsze wykwity na skórze, które początkowo mają postać czerwonych, zaognionych plamek, stopniowo uwypuklających się ponad powierzchnię skóry. Wykwity ospowe przechodzą przez kilka stadiów, do których zalicza się:
- rumieniowe plamki na ciele,
- pęcherzyki wypełnione przezroczystą treścią,
- pęcherzyki wypełnione mętnym płynem, przypominające ropne krostki,
- przysychające strupki,
- drobne blizny lub przebarwienia na skórze.
Jednocześnie mogą występować zmiany skórne u dziecka we wszystkich stadiach, ponieważ zwykle pojawiają się one rzutami w ciągu pierwszego tygodnia choroby. U dziecka można zaobserwować wystąpienie wysypki na głowie (także na skórze owłosionej) i tułowiu, następnie na ramionach, na końcu na kończynach dolnych, rzadziej lokalizuje się na rękach i stopach. Może występować od kilku do kilkuset wykwitów. W 10–20 proc. przypadków zmiany pojawiają się także na błonie śluzowej jamy ustnej i gardła, narządów płciowych oraz na spojówkach i rogówce (drobne owrzodzenia).
Blizny po ospie u dzieci w większości zanikają samoistnie – skóra dziecka ma duże właściwości regeneracyjne w przeciwieństwie do skóry dorosłego. Niestety dzieje się tak tylko wówczas, jeśli strupki mogły prawidłowo się zagoić. Jeśli doszło do zadrapania, uszkodzenia czy nadkażenia bakteryjnego wykwitu w trakcie gojenia dziecko może mieć ślady po ospie, które zostaną z nim przewlekle.
To też może Cię zainteresować: Jak odkazić ranę dziecku?
Jak usunąć blizny po ospie u dzieci?
Na rynku aptecznym istnieje wiele preparatów, które mają pomóc w leczeniu blizn po ospie. Nie wszystkie z nich mogą być jednak stosowane u dzieci. Czym smarować blizny po ospie i kiedy można zacząć takie leczenie?
Kremy na blizny zawierają zwykle wyciąg z cebuli, rumianku, allantoinę, a także wyciągi z masy perłowej. Są one dedykowane szczególnie pacjentom z bliznami przerośniętymi, bolącymi oraz tak zwanymi bliznowcami. Mniejszą skuteczność mają w redukowaniu blizn ubytkowych. Zmniejszenie i rozjaśnienie blizny po ospie wymaga systematycznego stosowania przez kilka miesięcy.
Kremy na blizny po ospie można stosować dopiero po całkowitym wygojeniu się wykwitów.
Żel na blizny zawierający w swoim składzie silikon lub plastry silikonowe na blizny to jedna z najnowocześniejszych metod walki z niechcianymi zmianami skórnymi. Ich niewątpliwą zaletą jest możliwość stosowania u dzieci, bez względu na wiek – są one obojętne dla skóry i zwykle dobrze tolerowane. Większość producentów preparatów z silikonem zaleca je już od 6. miesiąca życia. W usuwaniu blizn po ospie lepiej sprawdzą się jednak żele niż plastry – ślady po wykwitach mają zwykle charakter punktowy i drobny, plastry zaś dedykowane są raczej bliznom po zabiegach chirurgicznych.
Najtrudniejsze do usunięcia są zwykle blizny po ospie na twarzy dziecka. Jeśli kremy na blizny okażą się nieskuteczne, a ślady są trudne do zaakceptowania, rozwiązaniem mogą być zabiegi medycyny estetycznej, jak laserowe usuwanie blizn.
- Duszczyk E, Talarek E, Marczyńska M., Ospa wietrzna – powikłania, profilaktyka, "Zakażenia" 2011, 2: 136-140.
- Jankowska-Folusiak J, Powikłania ospy wietrznej u dzieci, "Przegląd Pediatryczny" 2011, 2: 86-89.
- Aebi C., Ahmed A., Ramilo O., Bacterial complications of primary varicella in children, "Clinical Infectious Diseases" 1996: 23: 698-705.
- Szenborn L., Zasady pielęgnacji skóry dziecka chorego na ospę wietrzną, "Medycyna Praktyczna. Pediatria" 2012, (3): 96-99.
