U nas zapłacisz kartą
Jak pielęgnować skórę niemowląt z alergicznymi zmianami
Alergiczna nietolerancja białek zwierzęcych
W pierwszych kilkunastu miesiącach życia dziecka najczęstszym alergenem jest mleko krowie. W odróżnieniu od nietolerancji laktozy, która wynika z braku odpowiedniego enzymu trawiennego, alergia na białka zwierzęce (na białka mleka krowiego określa się jako alergia bmk, alergia na bmk) to reakcja immunologiczna organizmu i jej objawy dotyczyć mogą zarówno układu pokarmowego, jak też mieć charakter skórny lub oddechowy. Nietolerancję mleka określa się potocznie jako „skazę białkową”, często wiąże się ona z alergią na jaja kurze (zdarza się także alergia na jajka u niemowląt karmionych piersią). Ponad 80% dzieci uczulonych na mleko nabywa tolerancję na ten alergen do końca 3. roku życia, z reguły w nieco późniejszym wieku rozwija się tolerancja na alergeny jaja kurzego.
W 1997 roku Podkomitet Niepożądanych Reakcji na Żywność Europejskiej Akademii Alergii i Immunologii Klinicznej ustanowił 3 kryteria klinicznego rozpoznania alergii na mleko krowie:
1. Ustąpienie objawów po odstawieniu mleka i otrzymywanych z niego wyrobów.
2. Nawrót dolegliwości po jednokrotnym podaniu mleka.
3. Wyłączenie zakażeń i zaburzeń enzymatycznych powodujących podobne objawy, jak wywołane złym znoszeniem mleka krowiego.
Po stwierdzeniu alergii przez lekarza, małe dziecko powinno przejść na żywienie specjalnym mlekiem modyfikowanym, a w przypadku starszego można wprowadzić dietę pozbawioną nabiału, pamiętając jednak przy tym, aby dostarczać dziecku niezbędnych ilości wapnia. Jeżeli występuje alergia u niemowlaka karmionego piersią, lekarz może wskazać, jakie składniki powinna ze swojego jadłospisu wyeliminować mama. Stosowanie przez karmiące matki diety eliminacyjnej powoduje, że objawy choroby ustępują całkowicie aż u 86% dzieci, a u 13% ulegają znacznemu złagodzeniu. Jeżeli lekarz nie stwierdził u maluszka alergii na mleko, to nie ma powodu, żeby matka wykluczała ten produkt z diety. Należy jednak pamiętać, żeby nie przesadzać z ilością nabiału – jego za duża ilość może spowodować objawy nietolerancji pokarmowej.
Alergia pokarmowa u niemowlaka – co to takiego?
Alergia pokarmowa u niemowlaka to błędna odpowiedź układu odpornościowego na określony składnik pokarmowy określany jako alergen. Alergia pokarmowa u dziecka często bywa mylona z nietolerancją pokarmową. Oba zjawiska działają jednak w inny sposób, przede wszystkim alergia występuje na skutek spożycia już niewielkiej ilości alergenu, natomiast nietolerancja objawia się dopiero po zjedzeniu większej ilości nietolerowanej żywności.
Alergia pokarmowa – kiedy się pojawia?
Ogółem im młodszy wiek, tym prawdopodobieństwo wystąpienia alergii pokarmowej u niemowląt większe. Alergia u noworodka – czyli dziecka do pierwszego roku życia – z reguły nie występuje, za to często objawia się między 1. a 2. miesiącem życia. Z każdym kolejnym miesiącem ryzyko pojawienia się alergii pokarmowej u niemowląt spada, choć rośnie ponownie w czasie rozszerzania diety.
Jakie są przyczyny łojotokowego zapalenia skóry u niemowląt?
Wyprysk łojotokowy jest częstą chorobą skóry u dzieci i u dorosłych. Przyczyny zapalenia skóry nie zostały do końca poznane. Często wymienianą przyczyną choroby jest zakażenie drożdżakiem z rodzaju Mallassesia spp. U podstaw łojotokowego zapalenia skóry u noworodka upatruje się zakażenia również innym drożdżakiem (Candida albicans) w obrębie skóry lub przewodu pokarmowego. Wyróżnia się także nadmierne gromadzenie się łoju, które jest uzależnione od gospodarki hormonalnej.
Co zatem wywołuje łojotokowe zapalenie skóry? ŁZS u niemowląt wywoływane jest przez nadmiar androgenów pochodzących od matki. Androgeny mają wpływ na pracę gruczołów łojowych. W późniejszym okresie życia łojotokowe zapalenie skóry występuje rzadziej, czasem dochodzi do ponownego jego ujawnienia się w okresie pokwitania. Ważną informacją dla rodziców, którzy po raz pierwszy stykają się z tym problemem, jest to, że łojotokowe zapalenie skóry nie jest zaraźliwe.
Co robić w razie wystąpienia objawów atopowego zapalenia skóry u dzieci i niemowląt?
W przypadku wystąpienia na skórze dziecka zmian skórnych przebiegających z intensywnym świądem wskazana jest wizyta u lekarza dermatologa w celu postawienia diagnozy, przeprowadzenia diagnostyki i leczenia zmian Wiele zapalnych chorób skórnych może mieć podobny obraz kliniczny i należy je wykluczyć.
- świąd skóry
- charakterystyczne zmiany skórne i ich umiejscowienie w obrębie powierzchni zgięciowych kończyn
- przewlekły i nawrotowy przebieg zapalenia skóry
- osobniczy lub rodzinny wywiad w kierunku atopii
- suchość skóry
- rogowacenie mieszkowe
- dodatnie wyniki skórnych testów punktowych
- wczesne pojawienie się pierwszych objawów chorobowych
- zwiększone stężenie IgE w surowicy krwi
- skłonność do wyprysku rąk i stóp
- wyprysk sutków
- zapalenie czerwieni wargowej
- nawracające zapalenie spojówek
- zaciemnienie okolic oczodołów
- rumień/zblednięcie twarzy
- świąd skóry po spożyciu niektórych pokarmów
- złe znoszenie wełny
- nietolerancja niektórych pokarmów
- biały dermografizm, czyli paradoksalna reakcja skóry, która u chorych na atopowe zapalenie skóry przejawia się tym, że po zadrapaniu skóra reaguje zblednięciem, a nie zaczerwieniem – co jest o wiele częstsze
- „polakierowane paznokcie”, objaw często widywany w przebiegu AZS, wiąże się z intensywnym świądem, częstym pocieraniem i drapaniem, co doprowadza do powstania jakby polakierowanych paznokci.
W celu potwierdzenia tła alergicznego choroby u dzieci powyżej 4. roku życia przeprowadza się tzw. skórne testy punktowe. Testy te wykonuje się na skórze przedramienia z podejrzanymi alergenami pokarmowymi, pyłkami i roztoczami kurzu domowego, pleśniami, sierścią zwierząt.
W przypadku braku możliwości wykonania testów (niedostateczny wiek pacjenta, konieczność stałego pobierania leków przeciwalergicznych) można wykonać badanie z krwi pacjenta i oznaczyć miano przeciwciał IgE skierowanych przeciwko konkretnym alergenom lub zmierzyć ich całkowitą pulę.
