U nas zapłacisz kartą
Czyrak - przyczyny, objawy i leczenie zapalenia mieszka włosowego
Czyrak – skąd się bierze?
Czyrak – zwany również furunkułem – to bakteryjne zapalenie mieszka włosowego i otaczających go tkanek. W większości przypadków wywołuje go bakteria Staphylococcus aureus, znana popularnie jako gronkowiec złocisty. Drobnoustrój często występuje na skórze i w nosogardle osób zdrowych, ale nie daje żadnych widocznych objawów. Dopiero gdy pojawią się sprzyjające okoliczności, rozprzestrzenia się i powoduje zmiany, takie jak czyrak ucha. Do głównych czynników ryzyka należą:
- obniżona odporność,
- niedobór witamin,
- nadwaga,
- nadmierne spożywanie alkoholu,
- nieprawidłowa higiena lub jej brak,
- podeszły wiek,
- choroby skóry, w których uszkodzeniu ulega ochronna warstwa naskórka,
- stosowanie niektórych leków (np. glikokortykosteroidów),
- zakażenie wirusem HIV.
Powstawaniu i rozprzestrzenianiu się czyraków sprzyjają również choroby ogólnoustrojowe i przewlekłe, np. nieprawidłowo leczona cukrzyca, niewydolność wątroby lub nerek. Ze zmianami zmagają się również osoby chore na nowotwór, które mają znacznie obniżoną odporność.
Objawy zapalenia mieszków włosowych
Pierwotną postacią zapalenia mieszka włosowego jest stosunkowo niewielka krostka, która wypełniona jest ropną treścią. Wokół krostki widoczne jest zaczerwienienie. Zmiany skórne są bolesne, co ma związek z nasilającym się stanem zapalnym na skutek aktywności namnażających się bakterii oraz uruchomienia mechanizmów obronnych organizmu. Charakterystyczna dla zapalenia mieszków włosowych jest lokalizacja ropnych wykwitów skórnych – znajdują się one jedynie w obrębie skóry, na której wyrastają włosy. W szczególnie trudnych przypadkach zakażenia mieszków włosowych jedną z metod leczenia jest trwałe usunięcie owłosienia.
Zapalenie mieszków włosowych może mieć postać powierzchniową lub rozwijać się także w głębszych warstwach skóry, obejmując tkankę okołomieszkową. W przypadku ostrych infekcji bakteryjnych na skórze mogą powstawać osiągające duże rozmiary czyraki, które wymagają odpowiedniego leczenia. Przy dużych czyrakach niezbędne może okazać się leczenie chirurgiczne. Często są one zlokalizowane nie tylko na skórze twarzy, ale także karku, klatce piersiowej oraz w okolicy ramion i na plecach.
Czyrak - leczenie
Leczenie czyraków polega na stosowaniu antybiotyków, zwykle doustnie (głównie są to antybiotyki z grupy penicylin i cefalosporyny). We wczesnej fazie, w celu sprowokowania szybszego uformowania się czopa martwiczego, terapia ta może być połączona z leczeniem miejscowym, które polega na stosowaniu okładów z ichtiolu lub maści ichtiolowej. W erze leczenia antybiotykami kwestia nacinania czyraków nadal jest kontrowersyjna, stosuje się ją w przypadku czyraka gromadnego. Nacięcie powoduje ustąpienie dolegliwości bólowych, przy czym należy je wykonywać w osłonie antybiotykowej (podczas podawania antybiotyku ogólnie).
Możliwe jest całkowite wyleczenie zmian skórnych, aczkolwiek przy występowaniu czynników predysponujących, takich jak cukrzyca czy osłabienie odporności, mogą one nawracać.
Zapalenie mieszków włosowych - czym są mieszki włosowe?
Mieszki włosowe to wąski kanał w skórze, z którego wyrasta włos. Do mieszków włosowych uchodzą przewody gruczołów łojowych, które produkują łój. Wydostaje się on na powierzchnię skóry, tworząc tzw. płaszcz lipidowy, który chroni ją przed podrażnieniami (m.in. neutralizuje szkodliwe substancje i uniemożliwia im kontakt ze skórą oraz wniknięcie w jej głębsze warstwy).
Jak wygląda zapalenie mieszków włosowych?
W wyniku uszkodzenia ujścia mieszka, poprzez "starcie" tzw. płaszcza lipidowego przez drażniące kosmetyki lub poprzez mikrourazy mechaniczne, np. podczas golenia, drobnoustroje wnikają do mieszków włosowych i tam namnażają się. Wówczas organizm zaczyna się bronić i zapoczątkowuje stan zapalny. Wówczas na skórze może pojawić się zaczerwienienie oraz krostki wokół włosa. Te guzki mogą być w kolorze czerwonym, żółtym lub białym, a w środku może znajdować się ropna treść. Zapaleniu może towarzyszyć świąd, ból i obrzęk.
