Czyrak - przyczyny, objawy i leczenie zapalenia mieszka włosowego

Jak uniknąć zapalenia mieszków włosowych?

W profilaktyce zapalenia mieszków włosowych istotną rolę odgrywa właściwa pielęgnacja skóry, która powinna uwzględniać jej systematyczne oczyszczanie z nadmiaru sebum oraz bakterii i złuszczających się komórek naskórka. Nie należy stosować kosmetyków o działaniu dezynfekującym na bazie alkoholu, bo nadmiernie wysuszają one skórę, prowadząc do nasilenia się produkcji łoju oraz powstawania stanów zapalnych. Kosmetyki do mycia i pielęgnacji skóry powinny mieć naturalny, przyjazny skórze skład. Istotne jest działanie nawilżające, które pozwala zapobiegać przesuszeniu skóry oraz nadmiernemu wydzielaniu sebum.

Stosowane do golenia maszynki i golarki powinny być utrzymywane w higienicznej czystości oraz dezynfekowane przed i po użyciu. To samo tyczy się akcesoriów do depilacji np. depilatorów mechanicznych i damskich golarek, które mogą spowodować zapalenie mieszków włosowych u kobiet. Ryzyko zakażenia zmniejsza również noszenie przewiewnej, nieuciskającej odzieży z naturalnych włókien oraz dbanie o higienę rąk. Infekcji bakteryjnej w obrębie mieszków włosowych możemy także zapobiegać, redukując nadmierną potliwość oraz wybierając skuteczne metody walki z łupieżem i nadmiernym przetłuszczaniem się włosów, bo te dolegliwości zwiększają ryzyko rozwoju zapalenia mieszków włosowych na skórze głowy.

Leczenie czyraka

Jeśli zauważymy u siebie zmiany sugerujące wystąpienie czyraka - powinniśmy koniecznie odwiedzić dermatologa, szczególnie w przypadku, gdy potencjalny czyrak znajduje się na twarzy. Dermatolog zazwyczaj na podstawie wyglądu zmiany chorobowej może zdiagnozować czyraka. Czasami może się także wspomóc badaniem mikrobiologicznym wymazu, który został pobrany z chorobowo zmienionego miejsca na skórze.

Zaobserwowałeś niepokojącą zmianę na skórze i chcesz omówić ten problem z dermatologiem? Umów się na wizytę do specjalisty przez serwis LekarzeBezKolejki.pl. Wybieraj spośród tysięcy terminów w ramach NFZ lub gabinetach prywatnych.

W przypadku małej liczby czyraków najczęściej stosowane są maści z ichtiolem w składzie. Ichtiol jest substancją o ciemnobrunatnym kolorze i antyseptycznym, przeciwzapalnym oraz ściągającym działaniu. Warto także zastosować również preparat działający odkażająco. Częstą praktyką jest także nacinanie i usuwanie czopa martwiczego. Ponieważ czyrak to dolegliwość spowodowana przez bakterie, właściwą formą jej leczenia są antybiotyki, szczególnie w przypadku czyraka gromadnego. Zazwyczaj wykorzystuje się penicyliny i cefalosporyny doustnie. Ważne jest, aby nie wyciskać czy nacinać samemu zmiany chorobowej, nawet już po zakończeniu leczenia. Może to bowiem spowodować rozwój bakterii i zwiększyć ryzyko na ponowne wystąpienie czyraka.

Jak się objawia czyrak?

Czyrak zaczyna się jako zmiana rumieniowo-naciekowa w otoczeniu mieszka włosowego, z następowym powstaniem drobnego czerwono-fioletowego guzka. Guzek ten (średnio po około 4–6 dniach) przekształca się w krostę, która ulega martwicy i rozpadowi z wydzieleniem tzw. czopa martwiczego. Czyraki mają tendencję do samoczynnego opróżniania się z wytworzeniem kraterowatego ubytku skóry, po którego zagojeniu powstaje niewielka blizna. Może się zdarzyć, że nie dojdzie do pęknięcia czyraka i wytworzy się zagłębiona blizna. Obecność czyraków wiąże się z dużymi dolegliwościami bólowymi, które ustępują w momencie pęknięcia zmiany.

Czyraki mogą być zlokalizowane praktycznie wszędzie, gdzie występują mieszki włosowe. Najczęściej są to twarz, pacha, kark, pośladki oraz przedsionek nosa i przewód zewnętrzny ucha. Groźną lokalizacją dla czyraków, która może się wiązać z powikłaniami ze strony układu nerwowego, są czyraki w okolicy twarzy (wargi górnej, nosa czy oczodołu) – z uwagi na bezpośrednie połączenia z żyłami z rejonu mózgowia, może nastąpić przejście zakażenia na zatokę jamistą lub opony mózgu.

Mnogie, nawracające czyraki oraz czyraki gromadne mogą przebiegać z powiększeniem węzłów chłonnych czy gorączką.

Jak przebiega leczenie czyraka?

Pamiętaj, że czyrak to przede wszystkim zapalenie o charakterze bakteryjnym, dlatego często konieczne okazuje się wdrożenie antybiotykoterapii. Antybiotyk jest aplikowany miejscowo w formie maści lub doustnie. Jeśli czyraki są wyjątkowo rozległe lub nie obserwuje się poprawy pomimo zastosowania antybiotykoterapii, konieczne może okazać się nacinanie chirurgiczne i dokładne oczyszczenie miejsca, w którym powstał ropień. Leczenie czyraków gromadnych bywa kłopotliwe i może potrwać nawet kilka miesięcy.

Jeżeli szukasz domowych sposobów na walkę z czyrakiem, sięgnij po maść ichtiolową dostępną bez recepty. Na jej bazie przygotowuj okłady, które mogą nieco skrócić dolegliwości bólowe, ponieważ przyspieszą pęknięcie ropnia i ewakuację wydzieliny na zewnątrz.

  1. M. Błaszczyk-Kostanecka i in., Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2020.
  2. A. Zejfler, Kompleksowa terapia problemów skórnych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.
  3. J. Narbutt, Najczęstsze dermatozy w praktyce lekarza rodzinnego, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2018.
  4. S. Jabłońska i in., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2008.

Dyplomowana instruktorka fitness i biegaczka długodystansowa z kilkoma tytułami na koncie. Autorka licznych artykułów na temat zdrowia i tematy okołozdrowotne.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.


Antybiotyki miejscowe w przypadkach, gdy istnieje ryzyko rozprzestrzenienia się infekcji lub przy występowaniu czyraków w trudnych miejscach, takich jak twarz, lekarz może przepisać maści antybiotykowe.

Czytaj dalej...

Objawy skórne u dzieci plamki, krosty, bąble Badanie skóry dziecka powinno stanowić rutynowy element codziennych czynności związanych z pielęgnacją, może bowiem dostarczyć wielu cennych informacji ułatwiających prawidłowe rozpoznanie choroby.

Czytaj dalej...

Wśród czynników predysponujących wymienia się wyniszczenie organizmu, spadki odporności układ immunologiczny działa zbyt słabo w tym HIV, a także choroby przewlekłe jak cukrzyca, choroby nerek oraz niewłaściwa higiena osobista.

Czytaj dalej...

Jednak niejednokrotnie chirurdzy, chcąc oszczędzić pacjentowi dodatkowego zabiegu oraz związanych z nim stresów i niedogodności, podejmują się wycięcia za jednym razem także bardziej skomplikowanych guzów.

Czytaj dalej...