Czyrak - przyczyny, objawy i leczenie zapalenia mieszka włosowego

W jakich partiach ciała najczęściej występują czyraki?

Zapalenie mieszków włosowych – jak sama nazwa wskazuje – występuje na owłosionych partiach ciała, takich jak: twarz, nogi, pachwiny, plecy, kark, pachy czy głowa. Może umiejscowić się także w trudno dostępnych miejscach, takich jak wnętrze ucha czy nosa, powodując wtedy większy dyskomfort. Czyrak w miejscu intymnym – np. na wargach sromowych u kobiet lub w okolicach prącia u mężczyzn – także nie należy do rzadkości. Zmiana nigdy nie pojawi się po wewnętrznej stronie dłoni lub na podeszwach stóp, ponieważ z natury nie występują tam włosy.

Czyrak – bez względu na rodzaj – to łagodna zmiana skórna, która nie jest nowotworem. Tym samym nie stanowi też bezpośredniego zagrożenia dla życia. Trzeba jednak wyjątkowo ostrożnie postępować z czyrakami na twarzy, ponieważ ich wyciskania może doprowadzić do powstania trwałych defektów kosmetycznych w szczególnie widocznym miejscu. W przypadku nieostrożnego postępowania lub samodzielnego wyciskania ropy infekcja może przenieść się na okoliczne tkanki.

Czyrak – skąd się bierze?

Czyrak – zwany również furunkułem – to bakteryjne zapalenie mieszka włosowego i otaczających go tkanek. W większości przypadków wywołuje go bakteria Staphylococcus aureus, znana popularnie jako gronkowiec złocisty. Drobnoustrój często występuje na skórze i w nosogardle osób zdrowych, ale nie daje żadnych widocznych objawów. Dopiero gdy pojawią się sprzyjające okoliczności, rozprzestrzenia się i powoduje zmiany, takie jak czyrak ucha. Do głównych czynników ryzyka należą:

  • obniżona odporność,
  • niedobór witamin,
  • nadwaga,
  • nadmierne spożywanie alkoholu,
  • nieprawidłowa higiena lub jej brak,
  • podeszły wiek,
  • choroby skóry, w których uszkodzeniu ulega ochronna warstwa naskórka,
  • stosowanie niektórych leków (np. glikokortykosteroidów),
  • zakażenie wirusem HIV.

Powstawaniu i rozprzestrzenianiu się czyraków sprzyjają również choroby ogólnoustrojowe i przewlekłe, np. nieprawidłowo leczona cukrzyca, niewydolność wątroby lub nerek. Ze zmianami zmagają się również osoby chore na nowotwór, które mają znacznie obniżoną odporność.

Profilaktyka czyraka

Chociaż czyrak występuje często, istnieje kilka zasad, których przestrzeganie może zmniejszyć jego ryzyko. Przede wszystkim trzeba należycie kontrolować przebieg cukrzycy. Należy badać poziom glukozy we krwi oraz przyjmować leki przeciwcukrzycowe. Należy chronić się przed infekcją, m.in. zachowując właściwą higienę osobistą. Jest to szczególnie ważne w przypadku osób z osłabioną odpornością, Osoby z chorobami nerek powinny stosować się do diety niskobiałkowej oraz zadbać o przyjmowanie leków.

Redakcja LekarzeBezKolejki.pl - W skład zespołu redakcyjnego portalu LekarzeBezKolejki.pl wchodzą wykwalifikowani farmaceuci. Ich bogate doświadczenie zawodowe i gruntowna wiedza nabyta na studiach farmaceutycznych umożliwiają tworzenie wiarygodnych i rzeczowych tekstów zgodnie z zasadami medycyny opartej na dowodach naukowych (EBM). Treści te są zawsze oparte na solidnych źródłach, takich jak aktualne badania naukowe czy specjalistyczne publikacje. Zespół łączy profesjonalizm z pasją do ciągłego rozwijania się i chęcią dzielenia się wiedzą, co przekłada się na atrakcyjne i wciągające materiały edukacyjne dla użytkowników.

Polecane artykuły

Białe plamy na paznokciach — co mogą oznaczać?

Zapalenie mieszków włosowych — jak się objawia i jak leczyć tę przypadłość?

Trądzik — problem nastolatków i dorosłych. Jak skutecznie leczyć trądzik pospolity?

Czyrak – co to takiego? Jakie są rodzaje?

Jeśli na Twoim karku, twarzy lub w okolicach pach pojawił się twardy, bolesny guzek z czopem ropnym, najprawdopodobniej jest to czyrak. Aby mieć pewność co do charakteru zmiany, udaj się do lekarza rodzinnego lub od razu odwiedź gabinet dermatologa, czyli specjalisty zajmującego się leczeniem chorób skórnych.

Czyraki mogą występować pojedynczo lub w postaci mnogiej. Czyrak gromadny – zwany także karbunkułem – to nic innego jak kilka krost położonych w niewielkiej odległości od siebie. W takiej postaci mogą być one bardziej bolesne i bardziej kłopotliwe w leczeniu. Zmiany zapalne – czy to w postaci pojedynczej, czy mnogiej – dotykają osób w różnym wieku, choć statystycznie częściej występują u seniorów. Od zwykłych pryszczy różnią się także tym, że zazwyczaj wymagają leczenia z wykorzystaniem antybiotyku.


Czyraczność to wyraźny sygnał, który pozwala z dużą dozą prawdopodobieństwa założyć to, że czyraki są jedynie objawem choroby, czyli na przykład cukrzycy, niewydolności nerek czy innych problemów z odpornością u pacjenta.

Czytaj dalej...

Wśród czynników predysponujących wymienia się wyniszczenie organizmu, spadki odporności układ immunologiczny działa zbyt słabo w tym HIV, a także choroby przewlekłe jak cukrzyca, choroby nerek oraz niewłaściwa higiena osobista.

Czytaj dalej...

Inne sposoby ograniczania szansy przeniesienia czyraka na osobę trzecią to między innymi unikanie podrażnień skóry czyraka, dbanie o odpowiednią higienę zmiany skórnej odkażanie i przemywanie , regularna zmiana ubrań, wymiana pościeli, ręczników itp.

Czytaj dalej...

Środowisko również ma wpływ na ryzyko zarażenia gronkowcem, bowiem wystawienie oczu na działanie promieniowania UV, zanieczyszczenia powietrza smog czy przebywanie przez dłuższy czas w zadymionych pomieszczeniach także mogą przyczynić się do pojawienia się jęczmienia.

Czytaj dalej...