U nas zapłacisz kartą
Dni płodne a pryszcze - Jak wpływają na Twoją skórę?
Antykoncepcja w czasie klimakterium
Jeśli dotychczas kobieta stosowała jedynie naturalne metody antykoncepcji, musi liczyć się z tym, że podczas przekwitania obserwacja własnego organizmu może być utrudniona. Cykle miesiączkowe są wtedy zwykle dłuższe i nieregularne.
Dlatego zaleca się, by kobiety aktywne seksualnie stosowały inne metody antykoncepcji: tabletki, prezerwatywy lub wkładki domaciczne.
H. Gadomska, M. Głuszak, M. Wielgoś: Prokreacja w wieku przedmenopauzalnym, „Przegląd Menopauzalny”, 2010, s. 84-86.
T. Pertyński, G. Stachowiak: Menopauza — fakty i kontrowersje, „Endokrynologia Polska”, 5/2006, s. 525-534.
A. Z. Steiner, Przewidywanie wieku wystąpienia menopauzy: hormonalne, rodzinne i miesiączkowe czynniki determinujące, „Ginekologia po dyplomie”, 11/2011, s. 63-66.
Owulacja
Jest to moment pęknięcia pęcherzyka Graafa i uwolnienia się komórki jajowej, która następnie przedostaje się do jajowodu i tam zaczyna się jej wędrówka w stronę macicy. Jeśli w trakcie swojej podróży nie napotka żadnego plemnika, który się z nią połączy – obumiera.
Jest to najdłuższa faza cyklu menstruacyjnego. W jej trakcie ciało kobiety przygotowuje się na przyjęcie zarodka. Chwilę po owulacji – pod wpływem działania hormonów LH i FSH – to, co zostało po pęcherzyku Graafa zmienia się w ciałko żółte. Następnie zaczyna ono wytwarzać duże ilości progesteronu. Pod wpływem hormonu błona śluzowa grubieje, przygotowując się na przyjęcie zarodka. Jeśli żadnemu z plemników nie uda się połączyć z komórką jajową, ciałko żółte zanika i występuje krwawienie – jednym słowem, cykl zaczyna się od nowa.
Poziom hormonów a faza cyklu miesiączkowego
Przebieg cyklu miesiączkowego (występowanie poszczególnych faz cyklu miesiączkowego) jest ściśle uzależniony od zmian poziomu poszczególnych hormonów płciowych. Owulacja i hormony idą ze sobą w parze.
Poziom hormonów w cyklu miesiączkowym: LH - lutropina, FSH - folikulotropina, estrogen i progesteron.
Aby doszło do jajeczkowania, rosnące stężenie estrogenów w fazie folikularnej (trwającej od pierwszego dnia miesiączki do dnia owulacji) musi pobudzić przysadkę mózgową do wytwarzania hormonu luteinizującego (LH). Większa ilość estrogenów w organizmie powoduje również tymczasowy wzrost grubości endometrium, przygotowując tym samym macicę na ewentualność ciąży.
W fazie folikularnej rośnie także stężenie hormonu folikulotropowego (FSH), który odpowiada za przemiany w obrębie pęcherzyków jajnikowych, prowadzące do uzyskania dojrzałej komórki jajowej. Do pęknięcia pęcherzyka i uwolnienia komórki do jajowodu niezbędny jest hormon LH wyrzucany z przysadki mózgowej do krwi w postaci krótkotrwałego piku tuż przed owulacją.
Więcej o hormonie folikulotropowym przeczytasz na stronie: FSH.
Zmiany poziomu hormonów w przebiegu cyklu miesiączkowego można wykryć za pomocą badania krwi, dlatego oznaczanie stężenia hormonów wykonuje się standardowo u kobiet bezskutecznie starających się o dziecko, w ramach monitorowania owulacji (to tzw. monitoring cyklu). Ustalenie, czy dana pacjentka owuluje, to pierwszy krok do podjęcia dalszych działań zmierzających do uzyskania ciąży (np. do wdrożenia leczenia farmakologicznego). Aby dowiedzieć się więcej o monitoringu cyklu, kliknij w poniższy link:
Ile trwają dni płodne?
Kobieta jest płodna wyłącznie w czasie owulacji, czyli w momencie, kiedy pęka pęcherzyk Graafa i do jajowodu uwalnia się dojrzała komórka jajowa. W całym kobiecym cyklu okres płodny trwa jednak dłużej niż jeden dzień. Obejmuje cztery-pięć dni poprzedzających owulację oraz trzy-cztery dni po owulacji. Dlaczego? Otóż po uwolnieniu komórka jajowa jest w stanie przetrwać jeszcze przez ok. 24 godziny. Wytrwalsze okazują się plemniki. Te w sprzyjających warunkach mogą przeżyć w drogach rodnych kobiety nawet tydzień! Tak więc jeśli do współżycia dojdzie przed owulacją, plemniki spokojnie przeczekają do momentu uwolnienia się jajeczka. Generalnie kobieta ma największe szanse na zajście w ciążę, współżyjąc w dniu poprzedzającym owulację oraz w dniu samej owulacji.
Żeby odpowiedzieć sobie na to pytanie, musimy najpierw ustalić przypuszczalny termin owulacji. Komórka jajowa uwalnia się z jajnika mniej więcej w połowie cyklu. U kobiety mającej standardowy 28-dniowy cykl jajeczkowanie następuje więc ok. 14 dnia cyklu. Nie wszystkie cykle mają jednak tę samą długość. U niektórych kobiet wynoszą one 25, u innych 35 dni.
W zależności od długości cyklu jajeczkowanie będzie więc występować wcześniej lub później. I tak np. owulacja u kobiety z cyklem 34-dniowym wypadnie 16 dnia cyklu, a u kobiety z 25-dniowym – 12 dnia cyklu. Generalnie zakłada się, że komórka jajowa powinna uwolnić się 14 dni przed wystąpieniem kolejnego krwawienia. Niestety przy nieregularnych cyklach ustalenie terminu owulacji, a więc i dni płodnych bywa trudne. Dodatkowo cykl może się rozregulować, np. pod wpływem przebytej infekcji, zmiany klimatu czy stresującej sytuacji.
Czym jest cykl miesiączkowy (menstruacyjny)?
Cykl miesiączkowy stanowi fascynujący proces, obejmujący szereg zmian w organizmie kobiety. Jego kluczowym elementem jest przebudowa błony śluzowej macicy, czyli endometrium. W trakcie cyklu, endometrium ulega dynamicznym przemianom, przygotowując się na ewentualne przyjęcie zarodka. Ten proces jest ściśle regulowany przez układ neurohormonalny, który działa na bazie sprzężeń zwrotnych pomiędzy stężeniem hormonów a następującymi narządami: przednim płatem przysadki, podwzgórzem i gonadami (jajniki).
Cykl menstruacyjny rozpoczyna się w pierwszym dniu krwawienia, a kończy się w ostatnim dniu przed kolejną miesiączką. W jego trakcie do zapłodnienia może dojść jedynie przez kilka dni – przyjmuje się, że ma to miejsce na około 3 dni przed owulacją i 2 dni po niej.
Wraz z przebudową endometrium zachodzą zmiany w środowisku pochwy oraz przeobrażenia w gruczole piersiowym. Adaptacje te są częścią naturalnego procesu przygotowującego ciało na ewentualną ciążę. Środowisko pochwy ulega modyfikacjom, zapewniając optymalne warunki dla przetrwania plemników.
Ostatecznie, w kontekście planowania rodziny, znaczenie momentu owulacji i okresu płodności jest niezaprzeczalne. Długofalowa obserwacja cyklu miesiączkowego może okazać się kluczowa dla tych par, które starają się o potomstwo. Dokładne określenie momentu owulacji jest wyzwaniem, jednak zrozumienie kwestii tego, kiedy występują dni płodne, może znacznie zwiększyć szanse na sukces w planowaniu ciąży 1 .
