U nas zapłacisz kartą
Gronkowiec a pryszcze - Wpływ Bakterii na Skórę i Metody Ich Zwalczenia
Zakażenie Staphylococcus aureus
To człowiek jest głównym rezerwuarem Staphylococcus aureus potocznie zwanym gronkowcem złocistym. Najczęściej zasiedla on przedsionek nosa, ale oznacza się go również w nosogardzieli, okolicy odbytu, na skórze graniczącej z włosami głowy i w okolicach szczęki. U niektórych osób obserwuje się zwiększone nosicielstwo gronkowca złocistego. W tej grupie znajdują się m.in. chorzy na cukrzycę typu 1, pacjenci poddawani hemodializie, nosiciele HIV oraz osoby przyjmujące dożylne środki odurzające.
Podobnie jak w przypadku gronkowca skórnego tak i również gronkowiec złocisty jest bezpieczny dla osób zdrowych cieszących się dobrze działającym układem immunologicznym. Problem pojawia się u pacjentów po zabiegach operacyjnych, szczególnie po wczepieniu biomateriałów, z ranami na skórze po zabiegach chirurgicznych, z oparzeniami i innymi urazami związanymi z przerwaniem ciągłości naskórka oraz u chorych po długotrwałej antybiotykoterapii.
Gronkowiec złocisty posiada różne czynniki zjadliwości, które sprawiają, że jest tak silnie chorobotwórczy, a dodatkowo wytworzył on wiele mechanizmów oporności na antybiotyki. Dlatego jest on tak niebezpieczny dla człowieka. Szczególnie jeśli dochodzi do zakażeń wewnątrz szpitalnych. Najbardziej groźne są typy gronkowca MRSA - methicyllin - resistant Staphylococcus aureus, oporne na większość powszechnie stosowanych antybiotyków.
Gronkowiec złocisty może powodować zakażenia miejscowe lub inwazyjne a same toksyny bakterii również wywołują liczne choroby. Należą do nich głównie zatrucia pokarmowe wywołane przez ciepłostabilną toksynę odporną na działanie wysokiej temperatury. Zatruć się toksyną gronkowca złocistego można spożywając m.in. lody, sałatki ziemniaczane oraz wędliny.
Do zakażeń miejscowych wywołanych przez gronkowca złocistego należą głównie infekcje skóry i tkanek podskórnych:
- liszajec,
- stan zapalny mieszków włosowych,
- czyraki i czyraczność,
- ropnie,
- stan zapalny gruczołów potowych,
- zapalenie sutka u kobiet karmiących,
- martwicze zapalenie powięzi.
Jak można się zarazić gronkowcem?
Bakteria gronkowca bardzo szybko przenika do organizmu człowieka. Może przedostać się ponadto kilkoma drogami:
- kropelkową,
- przez kontakt płciowy z nosicielem,
- przez skaleczenie (wówczas gronkowiec wnika do krwiobiegu przez ranę),
- przez zjedzenie zakażonego gronkowcem pożywienia.
Przez wiele lat fakt bytowania gronkowca w organizmie może być utajony – bakteria nie powoduje żadnych objawów. Jeśli jednak gronkowiec zacznie być aktywny – np. w wyniku spadku odporności – niestety może spowodować wiele groźnych chorób.
Gronkowiec jest chorobą zakaźną, co oznacza, że można zarazić się bakterią przez kontakt z nosicielem lub otoczeniem, w którym przebywa nosiciel (dotykanie tych samych przedmiotów)
Na infekcje gronkowcem szczególnie narażone są osoby, które:
- mają obniżoną odporność,
- posiadają otwarte rany i skaleczenia,
- zmagają się z problemami dermatologicznymi (choroby skóry),
- często przebywają w szpitalach i przychodniach,
- są w podeszłym wieku,
- cierpią na nowotwory,
- są w trakcie terapii immunosupresyjnej,
- chorują na cukrzycę,
- cierpią na przewlekłą niewydolność nerek,
- cierpią na choroby obwodowych naczyń krwionośnych,
- mają podłączoną kroplówkę lub cewnik,
- są po zabiegu chirurgicznym.
Ponadto w grupie ryzyka są kobiety w ciąży i małe dzieci – szczególnie groźny jest gronkowiec u niemowląt.
Leczenie gronkowca
Gronkowiec to bakteria więc, kiedy lekarz ma pewność, że mamy do czynienia z tego typu infekcją powinien zdecydować się na zastosowanie odpowiedniego antybiotyku. Wybranie właściwego farmaceutyku nie jest jednak takie proste. Nie każdy antybiotyk zadziała na dany szczep Staphylococcus, a poza tym bakterie te wykształciły mechanizmy oporności, dzięki czemu działanie wielu antybiotyków jest przez nie niwelowane. Podstawą dobrania odpowiedniego leczenia powinno być zatem wykonanie badania bakteriologicznego wraz z antybiogramem. Materiałem do badania może być krew, mocz lub fragment zarażonej skóry. W przypadku infekcji miejscowych w obrębie górnego odcinka układu oddechowego wykonuje się wymaz z nosa lub gardła.
Antybiotyki najczęściej stosowane w leczeniu zakażenia gronkowcem to:
- klindamycyna,
- cefadroksyl,
- spiramycyna,
- mupirocyna,
- chloramfenikol.
Jak uchronić się przed gronkowcem?
Aby nie dopuścić do zakażenia bakterią, konieczne jest zachowanie odpowiedniej profilaktyki. W głównej mierze skupia się ona na zachowaniu higieny i wzmocnieniu odporności. Należy myć często ręce, unikać bezpośredniego kontaktu z czynnikami chorobotwórczymi, każde skaleczenie dokładnie zdezynfekować. O zachowaniu środków bezpieczeństwa trzeba pamiętać zwłaszcza podczas wizyt w szpitalu. Nie bez znaczenia okazuje się również odpowiednia dieta, w której powinno znaleźć się miejsce dla wszystkich niezbędnych witamin i mikroelementów. Szczególne niebezpieczeństwo wiąże się z gronkowcem u noworodka. Obrona przed bakterią jest bardzo trudna i wymagająca – drobnoustroje utrzymują się na powierzchni ręczników i ubrań, z którymi dzieci mają kontakt. Niemowlęta powinny być otoczone szczególną opieką, a przedmioty, które znajdują się w ich otoczeniu, powinny być zawsze czyste. Warto zadbać także o zdrowie i odporność pociech – należy unikać osób chorych, które przenoszą zarazki, oraz nie dopuszczać do przegrzania albo przemarznięcia organizmu.
Zobacz wideo: Bakterie i superbakterie - w jaki sposób stały się odporne na leki
Gronkowiec – co to za bakteria?
Gronkowiec to rodzaj bakterii z grupy gram - dodatnich ziarenkowców, które tworzą skupiska przypominające grona. Prawie wszystkie gatunki Staphylococcus są względnymi beztlenowcami i rosną w warunkach zarówno tlenowych, jak i beztlenowych. Z 40 - tu poznanych gatunków gronkowca 12 bytuje w organizmie człowieka. Nie wszystkie z nich są jednak chorobotwórcze. Co więcej niektóre stanowią nawet element flory bakteryjnej skóry oraz układu oddechowego i pokarmowego.
Obecność w organizmie patogennych szczepów gronkowca może być utajniona latami. Wtedy gronkowiec nie daje żadnych objawów. Ich uaktywnienie prowadzi do rozwoju wielu poważnych chorób. O rodzaju schorzenia decyduje konkretny rodzaj gronkowca, który uległ aktywacji. Do transmisji bakterii dochodzi bardzo łatwo dlatego zakażenia gronkowcem są tak częste w społeczeństwie. Zarazić bakterią można się poprzez bezpośredni kontakt z osobą zarażoną, drogą kropelkową lub dotykając przedmiotów na których bytuje gronkowiec. Przebywanie w miejscach publicznych sprzyja zatem przenoszeniu się gronkowca z człowieka na człowieka. Miejsca szczególnie ułatwiające transmisję patogenów to baseny, siłownie, placówki edukacyjne, ale także przychodnie. Zakażenia gronkowcowe są również bardzo popularne w warunkach szpitalnych, co pokazuje jak groźna jest to bakteria. Potrafi przetrwać mimo przestrzegania reżimu sanitarnego, co ma miejsce w szpitalach i ośrodkach zdrowia.
