U nas zapłacisz kartą
Gronkowiec a wypadanie włosów - Związek, Objawy i Sposoby Leczenia
Zakażenie Staphylococcus aureus
To człowiek jest głównym rezerwuarem Staphylococcus aureus potocznie zwanym gronkowcem złocistym. Najczęściej zasiedla on przedsionek nosa, ale oznacza się go również w nosogardzieli, okolicy odbytu, na skórze graniczącej z włosami głowy i w okolicach szczęki. U niektórych osób obserwuje się zwiększone nosicielstwo gronkowca złocistego. W tej grupie znajdują się m.in. chorzy na cukrzycę typu 1, pacjenci poddawani hemodializie, nosiciele HIV oraz osoby przyjmujące dożylne środki odurzające.
Podobnie jak w przypadku gronkowca skórnego tak i również gronkowiec złocisty jest bezpieczny dla osób zdrowych cieszących się dobrze działającym układem immunologicznym. Problem pojawia się u pacjentów po zabiegach operacyjnych, szczególnie po wczepieniu biomateriałów, z ranami na skórze po zabiegach chirurgicznych, z oparzeniami i innymi urazami związanymi z przerwaniem ciągłości naskórka oraz u chorych po długotrwałej antybiotykoterapii.
Gronkowiec złocisty posiada różne czynniki zjadliwości, które sprawiają, że jest tak silnie chorobotwórczy, a dodatkowo wytworzył on wiele mechanizmów oporności na antybiotyki. Dlatego jest on tak niebezpieczny dla człowieka. Szczególnie jeśli dochodzi do zakażeń wewnątrz szpitalnych. Najbardziej groźne są typy gronkowca MRSA - methicyllin - resistant Staphylococcus aureus, oporne na większość powszechnie stosowanych antybiotyków.
Gronkowiec złocisty może powodować zakażenia miejscowe lub inwazyjne a same toksyny bakterii również wywołują liczne choroby. Należą do nich głównie zatrucia pokarmowe wywołane przez ciepłostabilną toksynę odporną na działanie wysokiej temperatury. Zatruć się toksyną gronkowca złocistego można spożywając m.in. lody, sałatki ziemniaczane oraz wędliny.
Do zakażeń miejscowych wywołanych przez gronkowca złocistego należą głównie infekcje skóry i tkanek podskórnych:
- liszajec,
- stan zapalny mieszków włosowych,
- czyraki i czyraczność,
- ropnie,
- stan zapalny gruczołów potowych,
- zapalenie sutka u kobiet karmiących,
- martwicze zapalenie powięzi.
Kortyzol a wypadanie włosów
Nadnercza zlokalizowane w górnym biegunie obu nerek wytwarzają kortyzol. Nazywany jest on hormonem stresu, ponieważ wydzielany jest w sytuacjach stresujących. Dużym problemem jest długotrwały nadmiar kortyzolu, który powoduje wiele zaburzeń (w tym zawał lub udar). Jednym z objawów wysokiego poziomu kortyzolu jest wypadanie włosów na głowie. Przyczynami choroby są przyjmowanie niektórych leków, nadmierna produkcja kortyzolu przez nadnercza, długotrwały stres lub guz przysadki mózgowej. Diagnostyka polega na 3 lub 4-krotnym oznaczeniu kortyzolu w dobowym moczu. Leczenie uzależnione jest od przyczyny choroby. Wyrównanie poziomu kortyzolu będzie oznaczać stopniowe wycofanie objawów choroby.
Sposób leczenia uzależniony jest od rodzaju zdiagnozowanego zaburzenia. Próbę walki z problemem można podjąć wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Wewnętrzne metody walki z łysieniem to zazwyczaj terapia hormonalna. Jako wsparcie można zastosować preparaty zawierające witaminy lub zioła, które pobudzą włosy do regeneracji. Zewnętrzne metody to stosowanie wysokiej jakości kosmetyków w postaci odżywek do włosów, szamponów i wcierek.
Trycholog może zaproponować różnego rodzaju zabiegi, które będą pobudzały wzrost mieszków włosowych. Wysoką skuteczność wykazuje mezoterapia igłowa skóry głowy, która polega na podaniu odpowiedniej mieszanki odżywczej. Jednym ze sposobów usunięcia efektów łysienia jest przeszczep włosów. Doświadczony specjalista to gwarancja najlepszych efektów zabiegu i znacznego zagęszczenia włosów.
Dr n. med. Piotr Turkowski
Chirurg plastyczny, lekarz medycyny estetycznej, trycholog, specjalista transplantacji włosów. Jedyny oficjalnie zarejestrowany w Warszawie członek międzynarodowej światowej organizacji chirurgii odtwórczej włosów (ISHRS), zrzeszającej najlepszych na świecie specjalistów w tej dziedzinie.
Wypadanie włosów a hormony tarczycy
Jednym z objawów chorób tarczycy jest osłabienie i nadmierne wypadanie włosów. Niedoczynność i nadczynność tarczycy prowadzi bowiem do spowolnienia procesów metabolicznych i pogorszenia stanu skóry. Zaburzenia pracy tarczycy związane są z produkcją T3 i T4. Wspomniane hormony spełniają w organizmie wiele funkcji i stymulują procesy przemiany materii i energii. Niedoczynność i nadczynność tarczycy to dwa różne zaburzenia dające odmienne objawy.
Zmiany zachodzące w obrębie włosów i struktury skóry występują jednak w obu chorobach. Nieprawidłowe stężenie hormonów spowalnia procesy zachodzące w cebulkach włosowych. Ostateczna faza to zatrzymanie wzrostu włosów. Dojdzie również do zaburzeń w funkcjonowaniu gruczołów łojowych, a włosy mogą stać się suche i łamliwe. Po około 2-4 miesiącach od wystąpienia zaburzeń hormonalnych rozpoczną się problemy ze stanem włosów. Wypadanie włosów można powstrzymać za pomocą leczenia farmakologicznego, czyli przywracając równowagę hormonalną.
Jakie hormony zbadać przy wypadaniu włosów?
W przypadku zaobserwowania nadmiernego wypadania włosów należy udać się do trychologa. Lekarz dokona diagnozy i wykryje przyczynę wystąpienia problemu. Przed wizytą u specjalisty warto wykonać badania, które ułatwią diagnozę. Do badań tych należą: TSH, FT3 i FT4, prolaktyna, testosteron, androstendion, progesteron, kortyzol i estradiol. Przyczyn łysienia może być wiele, dlatego istotne jest wykonanie kompleksowych badań.
Wypadanie włosów może być wywołane także przez zaburzenia niezwiązane z zaburzeniami hormonalnymi. Wówczas należy zbadać poziom ferrytyny, OB, witaminy B12, poziom glukozy i wykonać morfologię. Podczas wizyty lekarz przeprowadzi również wywiad z pacjentem, który będzie pomocny przy stawianiu diagnozy. W razie potrzeby lekarz skieruje na dodatkowe badania i konsultację z ginekologiem lub endokrynologiem.
Oto tabela przedstawiająca hormony, ich normę oraz wpływ na wypadanie włosów:
| Hormon | Norma | Wpływ na wypadanie włosów |
|---|---|---|
| Testosteron | U mężczyzn: 300-1000 ng/dL U kobiet: 15-70 ng/dL | W nadmiarze może powodować łysienie typu męskiego u mężczyzn i kobiet |
| Estrogeny | U kobiet: zależne od fazy cyklu menstruacyjnego | Ich niedobór może prowadzić do wypadania włosów |
| Progesteron | U kobiet: zależne od fazy cyklu menstruacyjnego | Ich niedobór może prowadzić do wypadania włosów |
| T3 (trójjodotyronina) | 100-200 ng/dL | W nadmiarze może powodować wypadanie włosów |
| T4 (tyroksyna) | 4,5-12,5 μg/dL | W nadmiarze może powodować wypadanie włosów |
| Prolaktyna | U kobiet: 2-29 ng/mL U mężczyzn: 2-18 ng/mL | W nadmiarze może powodować wypadanie włosów |
| Kortyzol | Poranny poziom: 6-23 μg/dL Wieczorny poziom: 2-12 μg/dL | W nadmiarze może powodować wypadanie włosów |
| Insulina | 2,6-24,9 μIU/mL | W nadmiarze może powodować wypadanie włosów |
| Wzrostowy hormon (GH) | U dorosłych: U dzieci: zależne od wieku | W nadmiarze może powodować wypadanie włosów |
Rodzaje gronkowca
Klasyfikacji gronkowców dokonuje się na podstawie zdolności do wytwarzania koagulazy. Jest to białkowy enzym produkowany przez niektóre mikroorganizmy, ale głównie gronkowce, który pozwala na przemianę fibrynogenu w fibrynę. Gronkowce koagulazododatnie stanowią mniej liczną grupę. Do ich głównych przedstawicieli należą gronkowiec złocisty Staphylococcus aureus, który uznawany jest za groźny chorobotwórczy gatunek człowieka i przyczynia się do wielu poważnych zakażeń oraz drugi mniej inwazyjny szczep - Staphylococcus lugdunensis.
Wśród gronkowców koagulazoujemnych wyróżnia się te oporne oraz wrażliwe na antybiotyk nowobiocynę. Tak do grupy gronkowców koagulazoujemnych wrażliwych na nowobiocynę należą m.in.
- Staphylococcus epidermidis,
- Staphylococcus haemolyticus.
Przedstawicielem gronkowców koagulazoujemnych opornych na antybiotyk nowobiocynę należy Staphylococcus saprophyticus.
