U nas zapłacisz kartą
Przyczyny i leczenie guzów na czole utrzymujących się przez kilka lat
Jakie są metody leczenia stwardnienia guzowatego?
W terapii stwardnienia guzowatego ogromne znaczenie ma leczenie objawowe. W przypadku padaczki stosuje się leczenie przeciwpadaczkowe, zarówno farmakologiczne, jak i chirurgiczne. Leczenie farmakologiczne padaczki związanej ze stwardnieniem guzowatym jest trudne, stosuje się wigabatrynę oraz syntetyczne preparaty ACTH. U dzieci w 1. roku życia, w przypadku powtarzających się zmian napadowych w EEG, stosuje się wigabatryne (także przed wystąpieniem napadów) co zmniejsza ryzyko wystąpienia lekooporności i upośledzenia rozwoju dziecka. Zmiany skórne mogą być poddane terapii laserowej, krioterapii, dermabrazji lub usuwane chirurgicznie. W przypadku guzów serca objawowo leczy się zaburzenia rytmu serca i niewydolność krążenia. Guzy serca - w odróżnieniu od innych zmian narządowych - mają tendencję do zmniejszania rozmiarów. Zmiany w nerkach zwykle nie powodują objawów klinicznych, najczęstszym objawem jest krwawienia do guza, które wymaga leczenia chirurgicznego. Od kilku lat możliwe jest leczenie guzów mózgu i nerek występujących w przebiegu stwardnienia guzowatego z zastosowaniem ewerolimusu.
Nie ma możliwości całkowitego wyleczenia stwardnienia guzowatego, natomiast leczenie objawowe może częściowo opanować objawy choroby i doprowadzić do zmniejszenia niektórych guzów występujących w jej przebiegu.
Co robić w przypadku wystąpienia objawów stwardnienia guzowatego?
W przypadku podejrzanych zmian skórnych u noworodka czy małego dziecka należy się zgłosić do pediatry lub dermatologa dziecięcego, zwłaszcza w przypadku występowania stwardnienia guzowatego u innego członka rodziny. U dzieci, u których wystąpił napad padaczkowy, po opanowaniu ostrego stanu konieczna jest konsultacja neurologiczna. Obserwacja, że dziecko rozwija się wolniej lub wykazuje zaburzenia zachowania, wymaga badania psychologicznego i ewentualnej dalszej diagnostyki.
Stwardnienie guzowate może stwarzać znaczne trudności diagnostyczne, ponieważ występują postaci skąpoobjawowe z ledwo zauważalnymi objawami, ale spotykane są także bardzo ciężkie formy tej choroby. Obecnie rozpoznanie ustala się w oparciu o obowiązujące od 1998 roku kryteria diagnostyczne, które uwzględniają 20 różnych objawów. Podzielono je na tak zwane objawy duże i objawy małe, które są mniej specyficzne dla tej choroby. Pewne rozpoznanie stwardnienia guzowatego ustala się na podstawie występowania dwóch objawów dużych lub jednego objawu dużego i dwóch małych. Do objawów dużych należą między innymi zmiany skórne (guzki Pringle'a, ponad 3 znamiona bezbarwne) i zmiany narządowe (guzki korowe mózgu, guzy w sercu, nerkach). U wszystkich pacjentów w trakcie diagnostyki należy zbadać wszystkie narządy potencjalnie najczęściej zajmowane przez stwardnienie guzowate, nawet jeśli nie ma objawów klinicznych ze strony danego narządu. Dalsza obserwacja zmian skórnych i narządowych zależy od wyniku pierwszego badania, wieku pacjenta i indywidualnych objawów. Rozwój technik badań diagnostycznych powoduje, że wiek rozpoznania przesuwa się do okresu życia wewnątrzmacicznego, gdzie w badaniu USG można stwierdzić guzy serca u dziecka chorego na stwardnienie guzowate.
Co robić w razie wystąpienia objawów?
Pojawienie się guzów powiek powinno skłonić pacjenta do wizyty w gabinecie okulistycznym w celu ustalenia diagnozy i podjęcia odpowiedniego postępowania. W przypadku zmian łagodnych wczesne leczenie pozwala na osiągnięcie bardzo dobrego rezultatu kosmetycznego i zapobiega oszpecającemu zniekształceniu powiek i twarzy.
W ustaleniu rozpoznania pomocne jest badanie w mikroskopie okulistycznym (lampie szczelinowej, zob. Badanie w lampie szczelinowej [biomikroskopia]), jednak niejednokrotnie badanie kliniczne nie pozwala na postawienie ostatecznej diagnozy. Często bowiem zmiany skórne mają podobny wygląd makroskopowy mimo różnej budowy histopatologicznej. Z tego względu wykonuje się biopsję zmiany.
Biopsja z wycięciem zmiany daje odpowiedź na pytanie o charakter guza i jednocześnie powoduje całkowite wyleczenie. Typowo kwalifikują się do niej małe zmiany umiejscowione daleko od punktu łzowego, kąta bocznego, nieobejmujące brzegu powiek lub położone w jego centrum. Jednak niejednokrotnie chirurdzy, chcąc oszczędzić pacjentowi dodatkowego zabiegu oraz związanych z nim stresów i niedogodności, podejmują się wycięcia za jednym razem także bardziej skomplikowanych guzów.
Biopsja diagnostyczna polega na pobraniu jedynie fragmentu guza. Należy ją pobierać z reprezentatywnego obszaru nowotworu. Musi ona zawierać zdrowe brzegi, być wystarczająco duża, aby możliwe było badanie histopatologiczne, nie może prowadzić do zmiażdżenia lub innego uszkodzenia pobieranych tkanek.
Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?
Po zakończonym leczeniu guzów łagodnych nie jest wymagany specjalny nadzór, wystarczą okresowe, rutynowe badania okulistyczne (nie jest określone jak często).
Część czynników predysponujących do rozwoju nowotworów skóry, jak na przykład jasna karnacja, niebieskie oczy, rudy kolor włosów, ma charakter od nas niezależny.
Ryzyko rozwoju guzów skóry zwiększają następujące czynniki: nadmierne narażenie na działania promieniowania UV (słonecznego i w solariach), pęcherzowe oparzenie skóry u dorosłych, oparzenia skóry przez słońce u dzieci. W związku z tym należy bezwzględnie unikać nadmiernego przebywania na słońcu (zwłaszcza oparzeń skóry wywołanych promieniowaniem UV) i korzystania z solariów bez odpowiedniego zabezpieczenia skóry. W niektórych krajach już wprowadzono prawny zakaz korzystania z solariów przez dzieci i młodzież do 18. roku życia, a w przypadku dorosłych nakaz umieszczania bardzo wyraźnych ostrzeżeń o niekorzystnych działania promieniowania UV. Palenie tytoniu zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów, w tym nowotworów skóry, dlatego należy bezwzględnie unikać dymu tytoniowego.
Również wczesne zgłaszanie się z podejrzanymi zmianami celem ich fachowej oceny przez specjalistę jest formą zapobiegania rozwojowi choroby.
U chorych z kępkami żółtymi, z powodu ich częstszego występowania u chorych z zaburzeniami gospodarki lipidowej, zaleca się badanie stężenia cholesterolu LDL i HDL oraz triglicerydów. W przypadku występowania zaburzeń gospodarki lipidowej należy stosować diety niskotłuszczowe oraz odpowiednie leki.
Zobacz także
Złośliwe guzy powiek Guzy powiek to nowotwory skóry, które mogą mieć charakter zarówno łagodny, jak i złośliwy. Na złośliwy charakter guza skóry może wskazywać jego owrzodzenie, zwłaszcza gdy towarzyszy mu krwawienie, powstawanie krost, wydobywanie się wydzieliny z guza, jego nieregularne zabarwienie, uniesienie brzegów przypominające wyglądem masę perłową, obecność drobnych naczyń w obrębie guza, uszkodzenie przez guz brzegu powieki czy utrata rzęs w okolicy guza.
