U nas zapłacisz kartą
Uwypuklenie na czole - Przyczyny, Objawy i Skuteczne Metody Leczenia
Jak wygląda ciemiączko?
Ciemiączko składa się z gęstej tkanki łącznej pokrytej skórą. Ze względu na swoją funkcję jest miękkie i elastyczne, co pozwala na pewną ruchomość kości czaszki.
Warto wiedzieć, że po porodzie człowiek ma dwa główne ciemiączka: ciemiączko przednie (znajdujące się między kośćmi czołowymi a ciemieniowymi) oraz ciemiączko tylne (między kośćmi ciemieniowymi a potyliczną). Istnieją także mniejsze ciemiączka, które kształtują się w życiu płodowym, a u niemowlaka są już prawie niewyczuwalne.
Młodzi rodzice najczęściej dowiadują się, co to ciemiączko, w szkole rodzenia lub zaraz po porodzie, gdy lekarz dokonuje pomiaru i oceny, jak wygląda ciemiączko, czy jest prawidłowo umiejscowione i czy jego rozmiary mieszczą się w normie.
W tym miejscu warto zaznaczyć, że rozmiar ciemiączka u noworodka może się różnić. Średnio ciemiączko przednie ma około 2-3 cm szerokości i 3-4 cm długości. Ciemiączko tylne jest mniejsze, o średnicy około 0,5-1 cm.
Jeśli rodzic zastanawia się, gdzie jest ciemiączko u niemowlaka, wystarczy, że delikatnie poszuka pod palcami miękkiego obszaru na główce dziecka. Raczej wyczujemy ciemiączko przednie – mniej więcej w miejscu, gdzie dorosły ma szew wieńcowy.
Ciemiączko tylne (ciemieniowo-potyliczne) znajduje się bliżej tyłu głowy i jest znacznie mniejsze niż przednie. Zresztą zazwyczaj zamyka się wcześniej, w pierwszych miesiącach życia.
Zdarza się, że rodziców niepokoi ciemiączko bardzo małe, np. 1x1 cm po urodzeniu - jednak warto uwzględnić, że jest to kwestia bardzo indywidualna. Niektóre dzieci są drobne, więc mogą mieć też mniejsze ciemiączko.
O wiele ważniejszą kwestią jest fakt, jak zmienia się obwód głowy dziecka w kolejnych miesiącach. Warto podzielić się obserwacjami z zaufanym pediatrą.
Rodziców malutkich dzieci często niepokoi też pulsowanie ciemiączka. Na szczęście nie jest to powód do obaw. Lekko pulsujące ciemiączko jest normalnym, zdrowym objawem - efektem krążenia krwi w naczyniach mózgu.
Wypukłe ciemiączko
Rodzic, który zauważy wypukłe ciemiączko u niemowlaka, powinien niezwłocznie skontaktować się z lekarzem pediatrą. Wypukłe ciemiączko może być oznaką poważnego problemu medycznego, który wymaga oceny i leczenia - szczególnie, gdy wypukłe ciemiączko pojawia się przy gorączce.
Najgorszy scenariusz dotyczy wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Jego przyczyną mogą być:
- krwotok wewnątrzczaszkowy,
- infekcje, guzy mózgu,
- nadmierne gromadzenie się płynu mózgowo-rdzeniowego,
- zapalenie opon mózgowych.
Na szczęście nie wszystkie scenariusze są równie przerażające. Czasem wypukłe ciemiączko u niemowlaka to efekt nadmiernej podaży witaminy D.
Lekarze pediatrzy często słyszą pytanie o wypukłe ciemiączko a ząbkowanie. Chociaż ząbkowanie może powodować u niemowląt drażliwość, ślinotok czy gorączkę, nie ma dowodów na bezpośredni związek między ząbkowaniem a wypukłością ciemiączka.
Podobnie gorączka sama w sobie nie powoduje wypukłości ciemiączka, natomiast być objawem innych chorób, które to powodują.
Widoczne żyły na skroniach — przyczyny
Zasadniczo, przyczyny widocznych żył na skroniach nie odbiegają od tych, dotyczących powiększenia żyły na czole. Jednak opisując przyczyny widocznych żył na skroniach, warto zwrócić szczególną uwagę na dwie przypadłości:
- Nadciśnienie tętnicze: nabrzmiała, powiększona żyła na czole oraz widoczne żyły na skroniach, bóle i zawroty głowy, kołatanie serca, czy szumy uszne, mogą być jednymi z objawów współtowarzyszących nadciśnieniu tętniczemu, które wymaga niezwłocznej konsultacji z lekarzem, oraz odpowiedniego leczenia.
- Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic: przyczyną tkliwych, widocznych żył na skroniach może być olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (sync. choroba Hortona), nazywana także zapaleniem tętnicy skroniowej. Choroba najczęściej rozwija się u osób powyżej 50 roku życia i współtowarzyszą jej takie objawy jak m.in.: silny ból głowy (często w okolicy skroniowo-potylicznej), tkliwość i niekiedy także obrzęk tętnicy skroniowej, ogólne osłabienie, stan podgorączkowy i/lub gorączka, oraz OB ≥ 50 mm/h.
W przypadku podejrzenia olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic najeży jak najszybciej udać się do lekarza.
Kiedy obserwujemy u siebie wyraźnie zarysowaną, pionową żyłę na czole lub widoczne żyły na skroniach, nie warto od razu wpadać w panikę — najczęściej nie jest to oznaka poważnej choroby, choć jeśli cokolwiek nas niepokoi, zawsze powinniśmy skonsultować się z lekarzem. Z kolei gdy powiększonej żyle na czole lub widocznym żyłom na skroniach towarzyszą jakiekolwiek, nietypowe objawy, niezwłocznie należy zasięgnąć porady lekarskiej.
Bibliografia (dostępy do źródeł internetowych z dnia 23.01.2024):
- Anna Kaczyńska, Zbigniew Gaciong, Stres psychiczny a nadciśnienie tętnicze, Nadciśnienie Tętnicze, rok 2003, tom 7, nr 1: https://core.ac.uk/download/pdf/268452984.pdf
- Mirosława Rozwodowska, Małgorzata M. Rozwodowska, Ahmad El-Essa, Jacek Kubica, Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (zapalenie tętnicy skroniowej). Opis 2 przypadków, Choroby Serca i Naczyń 2006, tom 3, nr 4, 211–216: https://journals.viamedica.pl/choroby_serca_i_naczyn/article/viewFile/12153/10031
- dr n. med. Leszek Masłowski, Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic: https://www.mp.pl/okulistyka/okulistyka-dla-nieokulistow/artykuly/120617,olbrzymiokomorkowe-zapalenie-tetnic
- Marta Kolankowska-Trzcińska, Psychokosmetologia — możliwość redukcji stresu w gabinecie kosmetologicznym z wykorzystaniem muzykoterapii, masażu, jogi i medytacji, Aesthetic Cosmetology and Medicine, 4 / 2022 / vol. 11: https://aestheticcosmetology.com/wp-content/uploads/2022/08/ACM-2022-04-v5-Kolankowska-PL.pdf