U nas zapłacisz kartą
Jak przyspieszyć proces gojenia ran po trądziku - Skuteczne metody i porady
Co to jest strup?
Strup to reakcja naskórka na uszkodzenie. Kiedy człowiek się zrani, a ciągłość skóry zostaje przerwana, pojawia się otwarta rana, która sygnalizuje uszkodzenie skóry. Gdy krwawienie ustanie, rana się zaczyna zasklepiać i w ten sposób powstaje strup - w miejscu rany widnieje zaschnięty płyn surowiczy. Takich strupów nie należy zdrapywać, by sobie nie zaszkodzić, bo naruszając zamkniętą ranę, możemy narazić się na infekcję bakteryjną. Dodatkowo, stanowi to przeszkodę w procesie gojenia rany.
Kiedy skóra zostaje uszkodzona, rozpoczyna się proces zapalny, który ma na celu pobudzenie produkcji i migracji komórek do miejsca zranienia. W przypadku np. otarcia skóry, które nie powoduje krwawienia, na powierzchni uszkodzonego obszaru zaczyna wydzielać się płyn surowiczy, który pełni funkcję „opatrunku”, w przypadku głębszych uszkodzeń skóry, które powodują krwawienie, rana zasklepia się dzięki procesowi krzepnięcia. Tak właśnie tworzą się na skórze strupy, które często traktujemy z wrogością, zdrapując zasklepiony płyn surowiczy lub krew. Takie rany mogą być trudno gojące, ale tym bardziej nie należy ich rozdrapywać, bo takie zachowanie niszczy procesy naprawcze. Może również wywołać zakażenie rany.
Strupy mogą tworzyć się także na błonach śluzowych np. w nosie. Powstają wskutek mechanicznych uszkodzeń nabłonka oraz stanów zapalnych, które mogą być powodowane m.in. przez wrastające włosy w nosie.
Co to jest i jak powstaje rana? Od czego zależy gojenie rany?
Rana to zmiana występująca na skórze gdy dochodzi do przerwania jej ciągłości. Może być wynikiem wypadku (może wytworzyć się otarcie, skaleczenie, zadrapanie), ale towarzyszy również zabiegom chirurgicznym jak rana szyta czy pooperacyjna. Wśród objawów towarzyszącym ranie można wymienić m.in. ból, krwawienie. Proces gojenia zależny jest od wielu czynników jak obecność niektórych chorób przewlekłych (cukrzyca), dieta (antyoksydanty, witaminy). Ile goi się rana i czy możliwe jest szybkie gojenie ran? Zależne jest to od samej rany i jej rodzaju m.in. wielkość rany, jej głębokość, obecność ciał obcych, potencjalne zakażenie (spowalnia ten proces), niewłaściwy schemat postępowania z raną (np. zbyt rzadka zmiana opatrunku) czy stosowanie właściwych środków odkażających i przyspieszających gojenie.
Proces gojenia u człowieka zdrowego przebiega zwykle szybko i samoistnie, dzieli się na 2 etapy, które przeplatają się wzajemnie. Co dzieje się z raną na samym początku? W pierwszej kolejności dochodzi do tzw. samozasklepienia się rany (ochrona przed utratą krwi). W przypadku ran głębszych brzegi ran nie zasklepiają się samoczynnie i wymagają szycia chirurgicznego.
Etap - oczyszczanie rany
Początkowo w ranie znajduje się skrzepnięta krew, a kolejno płynna wydzielina, która zmienia kolor na żółty. “Martwe” elementy rany, w tym elementy zmiażdżone zmieniają swój kolor, ulegają rozpadowi i oddzielają się od zdrowych tkanek. W tej fazie komórki układu odpornościowego (m.in. makrofagi) wnikają do rany i ją oczyszczają. Wśród objawów tej fazy wymienić można: zaczerwienienie, ból, stan zapalny, podwyższona ciepłota skóry.
Etap - odbudowa
W tej fazie objawy jak obrzęk, bolesność, zaczerwienienie wokół rany zmniejszają się. Na dnie rany oraz na jej brzegach zaczyna tworzyć się tzw. ziarnina (gojenie rany przez ziarninowanie), które ostatecznie wypełnia całą ranę. Kolejno ulega ona zwłóknieniu, staje się twardsza i przekształca w bliznę (w przypadku zmian głębokich).
Ile trwa proces gojenia?
Proces gojenia rany może trwać od 10 dni do nawet kilku miesięcy, w zależności od typu rany. Jeśli nie ma komplikacji, ziarnina powstaje po około 4 dniach od zranienia, natomiast do zabliźniania dochodzi między 6 a 10 dniem od zranienia. W przypadku ran głębokich i pooperacyjnych proces zabliźniania może potrwać miesiąc, a nawet dłużej.
Gojenie się rany można przyspieszyć poprzez jej regularne przemywanie i dezynfekowanie. Bardzo istotne jest także, aby używać odpowiednich opatrunków. Na rynku medycznym jest dostępnych wiele produktów, które, po zaaplikowaniu w miejscu zranienia, chronią ranę przed zabrudzeniami i drobnoustrojami, a także izolują ją termicznie. Proces gojenia się rany można przyspieszyć poprzez stosowanie opatrunków, które utrzymują wilgotne środowisko sprzyjające zabliźnianiu.
Co stosować, aby przyspieszyć gojenie? Warto sprawdzić wyroby medyczne takie jak:
- opatrunki alginianowe – opatrunki z włókien alginianów wapnia stosuje się do opatrywania ran głębokich, szczelinowych, ostrych, przewlekłych oraz zakażonych. Opatrunek przekształca się w wilgotny żel – w jego strukturze zamykana jest nadmierna wydzielina, a także wszelkie bakterie, które mogłyby doprowadzić do zakażenia. Opatrunki alginianowe skutecznie oczyszczają ranę, nie doprowadzają także do jej wyschnięcia. Dzięki temu, że część klejąca nie przywiera do powierzchni rany, zmiana opatrunku na nowy przebiega bez większych trudności,
- opatrunki hydrokoloidowe. Opatrunek wyróżnia wysoka chłonność i izolacja termiczna oraz działanie bakteriobójcze. Opatrunki hydrokoloidowe są polecane do leczenia ran takich jak odleżyny czy też owrzodzenia. Na rany cukrzycowe stosuje się opatrunki specjalistyczne do trudno gojących się ran. Warto wybierać produkty z jonami srebra, ponieważ działają one przeciwgrzybiczo i antybakteryjnie i zabijają wszystkie patogenne mikroorganizmy. Przy ranach tego typu sprawdzą się dobrze np. hydrokoloidy – opatrunki te wspierają aktywność enzymów autolitycznych i dzięki temu usprawniają oczyszczanie rany. Opatrunki hydrokoloidowe stosuje się do ran, które nie zostały zainfekowane, np. z tkanką martwiczą, produkty te są dostępne w formie samoprzylepnych płytek, pasty lub żelu, ich zadaniem jest utrzymanie stałej temperatury oraz bakteriostatycznego środowiska.
- opatrunki z hydrofobową mikrosiatką – opatrunki hydrowłókniste służą do zabezpieczania ran z dużym wysiękiem, zagrożonych infekcją (np. odleżyn lub stopy cukrzycowej). Można je także stosować do opatrywania ran powierzchownych i wypełniania ran głębokich. Ten typ opatrunku cechuje wysoka chłonność oraz działanie wyściełające, zewnętrzna wodoodporna strona chroni ranę przed zabrudzeniem i infekcją. Opatrunek nie przykleja się do rany tylko do suchej skóry, która ją otacza – dzięki temu wymiana opatrunku na nowy jest bezbolesna,
- opatrunki ze srebrem – ten typ opatrunku jest, podobnie jak opatrunki hydrowłókniste, zalecany do leczenia trudno gojących się ran, zagrożonych infekcją lub nawet – już zakażonych. Jony srebra zostają wydzielone do rany pod wpływem wilgotnego środowiska. Cząsteczki te wykazują działanie bakteriobójcze, dzięki czemu rana zostaje dokładnie oczyszczona. Ich działanie utrzymuje się przez 7 dni, po tym czasie konieczna jest zmiana opatrunku na nowy,
- żele hydrożelowe – opatrunki w formie hydrożelu absorbują wysięk z rany i zatrzymują go wewnątrz swojej struktury. Ten typ opatrunku utrzymuje optymalnie wilgotne środowisko, które przyspiesza gojenie. Opatrunki hydrożelowe są zalecane w szczególności do stosowania na ranach powierzchownych, suchych odleżynach, oparzeniach oraz ranach z niewielkim wysiękiem.