Jak Rozpoznać Łysienie Androgenowe - Kompletny Przewodnik

Łysienie androgenowe – jak je zdiagnozować?

Przed przystąpieniem do leczenia konieczna jest dokładna diagnoza, aby poznać przyczynę tego procesu. Pozwoli to uniknąć błędów w doborze odpowiedniego leku, a także zwiększy efektywność leczenia.

Zarówno u mężczyzn, jak i kobiet lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad w celu dokładnego rozpoznania specyfiki i przyczyn łysienia . Wykonane badanie przedmiotowe obejmuje ocenę lokalizacji i wzoru łysienia.

Badania laboratoryjne są wykonywane w celu diagnostyki różnicowej i są szczególnie istotne w przypadku kobiet, gdyż obraz kliniczny nie jest tak charakterystyczny, jak u mężczyzn. Diagnostyka obejmuje następujące badania:

  • morfologia z rozmazem,
  • poziom ferrytyny i żelaza,
  • OB, CRP, białko całkowite,
  • glukoza na czczo,
  • TSH, FT4, przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej i tyreoglobulinie,
  • progesteron, prolaktyna, estradiol, testosteron.

Badaniem diagnostycznym, które zaleca się wszystkim chorym, jest trichoskopia . Zostają nią objęte trzy okolice – czołowo-ciemieniowa, skroniowa i potyliczna. Specjalista ocenia:

  • grubość włosów (znaczenie ma mniejsza grubość w okolicy czołowej w porównaniu z potyliczną i powyżej 10% cienkich włosów w okolicy czołowej),
  • odsetek włosów meszkowych,
  • przebarwienia okołomieszkowe,
  • liczba jednostek włosa z pojedynczą łodygą,
  • liczba żółtych kropek będących pustymi ujściami mieszków włosowych [2,3].


Patogeneza łysienia androgenowego

Obecnie trichoskopia jest podstawową metodą służącą do diagnostyki łysienia. Objawy trichoskopowe często odzwierciedlają procesy patogenetyczne i w przypadku łysienia androgenowego stopniowa miniaturyzacja mieszków włosowych odpowiada obserwowanej heterogeniczności grubości łodyg włosowych i zwiększonemu odsetkowi włosów meszkowych (więcej niż 10%) [15]. Zwiększony odsetek mieszków włosowych w fazie kenogenu w obrazach trichoskopowych przekłada się na obecność rozsianych żółtych kropek (puste ujścia mieszków włosowych wypełnione łojem i keratyną) i redukcję liczby włosów w jednostkach włosowych. U zdrowych osób jednostki włosowe w trichoskopii są zbudowane z dwóch lub trzech łodyg (średnio 2,6) [15]. W łysieniu androgenowym odsetek jednostek włosowych z trzema łodygami początkowo ulega redukcji, a w zaawansowanych stadiach choroby dominują już jednostki włosowe z jedną łodygą (zdj. 3) [15, 16].


U części pacjentów w badaniu histopatologicznym w górnych częściach mieszków włosowych są obecne miernie nasilone nacieki limfocytarne, a ich obecność negatywnie koreluje z odpowiedzią na leczenie [17, 18]. Ten proces w obrazowaniu trichoskopowym jest widoczny jako brązowe przebarwienia okołomieszkowe [15], co może mieć swoje dalsze implikacje terapeutyczne, o czym będzie mowa w dalszej części artykułu.

Leczenie łysienia androgenowego

Każdy pacjent powinien zostać poinformowany, że pierwszym celem terapeutycznym jest zatrzymanie procesu łysienia, aczkolwiek w większości przypadków możliwe jest uzyskanie częściowej poprawy.

Spironolakton
Jeden z najczęściej stosowanych leków antyandrogenowych w leczeniu łysienia typu kobiecego, nie ma jednak rejestracji w tym wskazaniu i nadal istnieje konieczność potwierdzenia jego skuteczności w randomizowanych badaniach klinicznych. Działa przede wszystkim poprzez kompetycyjne blokowanie receptora androgenowego w tkankach docelowych (w mieszku włosowym), a stosowane dawki wahają się od 25 do 200 mg/dobę (osobiste preferencje autorki to niskie dawki leku).
Spironolakton jest diuretykiem oszczędzającym potas. Działania niepożądane dotyczą możliwych zaburzeń elektrolitowych (dawkozależne), hipotensji i efektu moczopędnego. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję. Lek nie jest stosowany u mężczyzn ze względu na możliwą ginekomastię [23, 25–28].

Finasteryd
Finasteryd (inhibitor 5-alfa-reduktazy I) w dawce 1 mg jest zarejestrowany do leczenia łysienia androgenowego mężczyzn. U kobiet jest stosowany w dawkach 2,5–5 mg pozarejestracyjnie (wykazano, że dawka 1 mg nie przynosi korzyści u kobiet) [29, 30].
Finasteryd w leczeniu łysienia androgenowego mężczyzn daje najlepsze efekty, kiedy rozpocznie się leczenie przy mniejszym zaawansowaniu choroby i w grupie mężczyzn w wieku od 30. [31] do 40. roku życia [32]. Maksymalny efekt obserwuje się zazwyczaj po dwóch latach terapii. Wydaje się, że leczenie będzie nieskuteczne, jeżeli nie widać poprawy po 12 miesiącach leczenia [33], jednakże w jednym badaniu wykazano, że w tej grupie pacjentów poprawa może być obserwowana dużo później [31].
Działania niepożądane finasterydu obejmują przede wszystkim zaburzenia w sferze seksualnej (obniżone libido, problemy ze wzwodem, mniejsza ilość nasienia), jednakże badania wykazały, że w porównaniu z grupą placebo będzie je odczuwać ok. 1–2% mężczyzn [31, 34, 35]. Nie wykazano, żeby finasteryd powodował zaburzenia płodności, [36] i nadal istnieją kontrowersje co do tego, czy może nasilić już istniejące [37]. Należy pamiętać, że finasteryd obniża stężenie PSA w surowicy, co może utrudnić diagnostykę urologiczną w kierunku łagodnego rozrostu prostaty lub raka prostaty.
Finasteryd u kobiet może być stosowany, jeżeli równocześnie jest stosowana skuteczna antykoncepcja (lek kategorii X w ciąży według FDA) lub u kobiet w wieku postmenopauzalnym. Im młodsza pacjentka i mniejsze nasilenie objawów choroby, tym lepsze efekty terapeutyczne. Niektóre badania pokazują, że najlepsze efekty terapeutyczne są uzyskiwane u kobiet poniżej 60. roku życia, a kobiety po 70. roku życia nie mają ich wcale [30].
Działania niepożądane nie są częste. Są to: bóle głowy, zaburzenia miesiączkowania, bóle piersi, zawroty głowy lub bardzo rzadko hipertrichoza [29, 38].
Obecnie prowadzone badania wskazują na skuteczność terapii miejscowej finasterydem i lepszy profil bezpieczeństwa w porównaniu do terapii ogólnej [20, 39]. Gotowy preparat do leczenia miejscowego jest jeszcze niedostępny.

Krosty z tyłu głowy, a także w okolicach skroni mogą być jednym ze skórnych objawów kiły - groźnej choroby układowej przenoszonej przez błony śluzowe w trakcie kontaktów seksualnych, spowodowanej przez bakterię względnie beztlenową Treponema palidum krętek blady.

Czytaj dalej...

Brak lub nadmierna ilość hormonów tarczycy prowokuje rozwój niedoczynności lub nadczynności tarczycy u kotów, a objawem tych chorób jest nieprawidłowe wypadanie sierści Łysie plamy powstają na brzuchu i pod kołnierzem.

Czytaj dalej...

Takie leczenie polega na podaniu pacjentowi leku zwiększającego wrażliwość na światło, a po upływie 1 lub 2 godzin, gdy preparat osiąga szczytowe stężenie w surowicy i tkankach, następuje naświetlenie odpowiednią dawką promieniowania UVA.

Czytaj dalej...

Dla osób ze zdiagnozowanym łysieniem androgenowym szczególnie poleca się napary z pokrzywy, ponieważ zawiera ona substancje hamujące wydzielanie dihydrotestosteronu odpowiedzialnego za wypadanie włosów.

Czytaj dalej...