U nas zapłacisz kartą
Jak wygląda łuszczyca skóry głowy - Objawy, leczenie i porady pielęgnacyjne
Odmiany łuszczycy: zwyczajna, krostkowa, stawowa
Łuszczyca jest najczęściej rozpoznawaną chorobą dermatologiczną. Jej rodzaje różnią się wyglądem, lokalizacją, intensywnością zabarwienia wykwitów, charakterem łuski.
Łuszczyca zwyczajna (plackowata) występuje najczęściej (dotyczy nawet 90% chorych). Typowe dla niej zmiany są wypukłe, okrągłe lub owalne, pokryte łuską, wyraźnie oddzielone od zdrowej skóry, zlokalizowane na nogach, ramionach, kolanach i łokciach, plecach, głowie, rzadziej na twarzy, dłoniach, stopach, czy brzuchu.
Fot. 2. Łuszczyca skóry łokci
Łuszczyca krostkowa – zajęta zmianami skóra jest czerwona, opuchnięta i pokryta krostami z wydzieliną ropną. Ten rodzaj łuszczycy występuje w dwóch postaciach: uogólnionej (jest to jedna z najcięższych postaci łuszczycy) i miejscowej (na dłoniach i stopach).
Łuszczyca stawowa, czyli łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) – manifestuje się przewlekłym zapaleniem stawów z łuszczycą lub bez łuszczycy skóry. Może występować tylko w jednej lokalizacji lub zajmować wiele stawów. Najbardziej powszechną postacią jest łuszczycowe zapalenie stawów obejmujące dystalne stawy międzypaliczkowe, często występują też zmiany łuszczycowe w obrębie paznokci. Choroba ma na ogół łagodny przebieg, w rzadkich przypadkach ciężkiej postaci może prowadzić do zniszczenia stawów i niesprawności.
Łuszczyca paznokci może współistnieć ze zmianami skórnymi lub stanowić jedyny objaw choroby. Jej objawem jest naparstkowanie – w płytce paznokciowej powstają punktowe wgłębienia ułożone liniowo lub przypadkowo. W wyniku zajęcia łożyska widoczne jest żółtawe przebarwienie wyglądające jak kropla oleju po płytką paznokcia. W zaawansowanych postaciach dochodzi do oddzielenia płytek paznokciowych (onycholizy), paznokcie są zgrubiałe, matowe, białawożółte, kruche i poprzecinane poprzecznymi bruzdami. W ciężkich postaciach płytki oddzielają się całkowicie.
Przyczyny łuszczycy skóry głowy
Patomechanizm łuszczycy skóry głowy, tak jak większości pozostałych odmian choroby, składa się z trzech kluczowych elementów.
- stan zapalny skóry,
- nadmierny wzrost komórek naskórka, zwanych keratynocytami,
- nieprawidłowe różnicowanie się keratynocytów.
Przyczyny występowania wszystkich trzech mechanizmów jednocześnie nie są do końca znane, dalece uprawdopodobnione hipotezy zakładają jednak w przypadku łuszczycy skóry głowy nadrzędną rolę czynników genetycznych, immunologicznych oraz środowiskowych:
- u osób chorych na łuszczycę głowy występuje gen HLA-Cw6, zwany genem łuszczycy. Dowiedziono też, że występowanie łuszczycy u jednego tylko rodzica zwiększa ryzyko zachorowania na nią u dziecka z 2 do 20 procent, a w przypadku choroby obojga rodziców – aż do 50 procent,
- u osób chorych na łuszczycę głowy stwierdza się nadreaktywność układu immunologicznego, skutkującą zwiększoną produkcją cytokin zapalnych TNF-alfa, Il-12, Il-17 oraz Il-23,
- ryzyko zachorowania na łuszczycę skóry głowy zwiększają też czynniki środowiskowe, a wśród nich: niewłaściwa dieta, alkohol, papierosy, stres, leki oraz zakażenia bakteryjne i wirusowe.
Choroby współistniejące z łuszczycą
U chorych na łuszczycę stwierdza się większe niż w populacji ogólnej, związane z uogólnionym stanem zapalnym ryzyko wystąpienia chorób metabolicznych (cukrzyca, otyłość, nadciśnienie tętnicze) oraz chorób układu krążenia (miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, zawał serca, udar mózgu). Choroba znacząco obniża jakość życia pacjentów, negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie i stosunki międzyludzkie, co zwiększa ryzyko depresji.
Charakterystycznym objawem łuszczycy są specyficzne zmiany skórne wynikające z zaburzonego procesu regeneracji naskórka. W początkowej fazie choroby występuje wykwit pierwotny – to wyraźnie odgraniczona, czerwonobrunatna grudka o drobnopłatowej, złuszczającej się powierzchni. Może mieć wielkość od łebka szpilki do wykwitu o średnicy 1–2 cm. Zmiany w pełni rozwinięte, tzw. tarczki są większe (średnicy nawet kilku centymetrów) i pokryte mocno przylegającymi srebrzystymi łuskami, czyli blaszkami łuszczycowymi. Po zdrapaniu łuski ukazuje się błyszcząca, jakby pokryta woskiem powierzchnia (objaw świecy stearynowej) oraz drobne kropelkowate krwawienia (objaw Auspitza).
Łuszczycy może towarzyszyć świąd, głównie w okresie zaostrzenia zmian skórnych.
Fot. 1. Zmiany skórne w łuszczycy
Typowa lokalizacja zmian to łokcie, kolana, owłosiona skóra głowy i okolica lędźwiowo-krzyżowa. W rzadkich przypadkach zmiany obejmują całą powierzchnię skóry.
Dla aktywnej postaci łuszczycy charakterystyczny jest objaw Koebnera – zmiany łuszczycowe występują po upływie 6–12 dni wzdłuż linii zadrapania naskórka.
Objawy łuszczycy głowy
Typowe objawy łuszczycy głowy to przede wszystkim nacieczone wykwity zapalne, pojawiające się na owłosionej części czaszki. Pokryte są one srebrzystymi, silnie wysuszonymi łuskami, które następnie utwardzają się, tworząc na powierzchni głowy ściśle przylegającą skorupę.
Z czasem choroba rozszerza zasięg, rozlewając się poza linię włosów i obejmując także górną część czoła oraz potylicę. W ten sposób powstaje niezwykle charakterystyczny objaw zwany koroną łuszczycową.
Pojawienie się zmian skórnych na twarzy dla większości pacjentów jest doświadczeniem silnie traumatyzującym, powodującym głęboki wstyd, zaburzającym poczucie własnej wartości, a także implikującym wycofywanie się z normalnych aktywności oraz rozpad więzi społecznych.
Osoby chore na łuszczycę głowy mogą też zmagać się z przejściowym wypadaniem włosów, aczkolwiek w praktyce nie jest ono tak częste, jak zwykło się uważać. Zazwyczaj miejscowa utrata owłosienia nie jest bezpośrednio związana z procesem chorobowym, lecz rozdrapywaniem swędzącej skóry.
