U nas zapłacisz kartą
Laktoza a pryszcze - Prawda czy mit?
Odżywianie osób z nietolerancją laktozy
Postępowanie dietetyczne w nietolerancji laktozy polega na początkowej eliminacji z diety mleka i produktów mlecznych, na krótki czas, do momentu ustąpienia objawów nietolerancji. Następnie zaleca się jej stopniowe wprowadzanie do diety aż do wystąpienia objawów nietolerancji. Pozwala to na ustalenie ilości laktozy tolerowanej przez chorego.
Podkreśla się także, aby nie bazować wyłącznie na mlecznych produktach bezlaktozowych oraz nie wykluczać całkowicie laktozy z diety.
Piśmiennictwo
- Montalto M., Nucera G., Santoro L. i wsp.: Effect of exogenous beta-galactosidase in patients with lactose malabsorption and intolerance: A crossover double-blind placebo- controlled study. Eur. J. Clin. Nutr. 2005, 59: 489–493.
- Misselwitz B., Butter M., Verbeke K. i wsp.: Update on lactose malabsorption and intolerance: pathogenesis, diagnosis and clinical management. Gut, 2019, 68: 2080–2091.
- Deng Y., Misselwitz B., Dai N. , Fox M.: Lactose Intolerance in Adults: Biological Mechanism and Dietary Management. Nutrients 2015, 7 (9): 8020–8035. doi: 10.3390/nu7095380. PubMed PMID: 26393648, PubMed Central PMCID: PMC4586575.
- https://www.mp.pl/medycynarodzinna/artykuly/247992,nietolerancja-laktozy-u-osob-doroslych
- https://www.mp.pl/gastrologia/wytyczne/218793,zalecenia-dietetyczne-w-nietolerancji-laktozy
- https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.3.6.11.
Dietetyk, wieloletni pracownik Zakładu Biochemii Klinicznej UJ CM oraz aktywny uczestnik trzech ramowych programów Unii Europejskiej: Lipgene, NuGO oraz Bioclaims. Wielokrotny wykładowca w ramach kursów doskonalących dla dietetyków realizowanych przez Polskie Towarzystwo Dietetyki.
Zainteresowania badawcze skupiają się głównie na zagadnieniach dotyczących otyłości i wpływu składników diety na ekspresję genów i procesy komórkowe (nutrigenomika). Swoje doświadczenie w leczeniu otyłości zdobywała, pracując w Poradni Leczenia Zaburzeń Lipidowych i Otyłości, działającej przy Zakładzie Biochemii Klinicznej UJ CM oraz jako uczestniczka licznych kursów i konferencji organizowanych w kraju i za granicą.
Obecnie związana jest z wydawnictwem Medycyna Praktyczna, gdzie pełni funkcję redaktora w serwisie „Dieta i ruch”.
Czy w maśle jest laktoza?
Tak, masło zawiera laktozę, ale w bardzo niewielkiej ilości i przez zdecydowaną większość osób z nietolerancją jest dobrze tolerowane. Zawartość laktozy w maśle wynosi zaledwie 0.6g/100g. Eliminacja masła jest konieczna w przypadku wrodzonej alaktazji.
Alternatywą dla mleka i jego przetworów są ich bezlaktozowe odpowiedniki oraz napoje roślinne. Na rynku dostępny jest szeroki wachlarz tego typu produktów i warto regularnie po nie sięgać. Dlaczego? Ponieważ całkowite wyeliminowanie mleka i przetworów mlecznych wiąże się ze znacznym obniżeniem zawartości wapnia w diecie. Produkty bezlaktozowe są wzbogacane w ten składnik odżywczy. Zawierają podobne ilości wapnia co mleko krowie. Kupując napoje roślinne należy czytać skład i wybierać takie, które są wzbogacane w wapń.
Polecane przepisy bezlaktozowe:
88 kcal 5 min
Ekspresowe lody bananowe na mleku ryżowym
Jogurt naturalny z pomarańczą i musli (bez laktozy)
Zdrowy deser z ciecierzycą, gorzką czekoladą i malinami (bez laktozy)
Nietolerancja laktozy - objawy
Objawy nietolerancji laktozy są niespecyficzne i przypominają objawy wielu chorób przewodu pokarmowego (zwłaszcza zespołu jelita drażliwego). Pojawiają się bowiem:
- biegunki (stolce mają charakterystyczny kwaśny zapach),
- wzdęcia
- bóle brzucha
- "przelewanie" w jamie brzusznej
- oddawanie nadmiernej ilości gazów
- kolki
- nudności i wymioty (u niektórych),
Stopień nasilenia tych objawów w głównej mierze zależy od ilości spożytej laktozy (im większa dawka, tym objawy są bardziej nasilone), a także od stopnia niedoboru laktazy i postaci spożytego pokarmu zawierającego laktozę.
Należy zaznaczyć, że objawy nietolerancji laktozy pojawiają się najczęściej po kilku lub nawet kilkunastu godzinach od spożycia tego cukru. W związku z tym chorzy często nie widzą związku między dolegliwościami a spożywaniem mleka i jego przetworów.
Nietolerancja laktozy - diagnoza
W celu rozpoznania nietolerancji laktozy lekarz może zlecić następujące badania:
- wodorowy test oddechowy - pacjentowi będącemu na czczo podaje się określoną dawkę laktozy, a następnie mierzy się stężenie wodoru w wydychanym powietrzu. U osób z nietolerancją laktozy odnotowuje się przekroczenie normy stężenia wodoru w wydychanym powietrzu. Wszystko dlatego, że laktoza ulega fermentacji w jelicie grubym, w wyniku czego wytwarzają się spore ilości wodoru, które usuwane są przez drogi oddechowe. Jest to najbardziej pomocne nieinwazyjne badanie diagnostyczne,
- badanie pH stolca - kwaśne pH wskazuje na nietolerancję pokarmową, ponieważ niestrawiona laktoza zakwasza stolec,
- test doustnego obciążenia laktozą - badanie polega na podaniu pacjentowi laktozy, a następnie na oznaczeniu stężenia glukozy we krwi,
- próba eliminacyjna - przez dwa tygodnie należy stosować dietę bezlaktozową. Jeżeli w tym czasie objawy ustąpią, a po ponownym spożyciu laktozy znów się pojawią, można podejrzewać nietolerancję tego cukru,
- badanie molekularne polimorfizmu genu laktazy (LCT) - metoda potwierdzająca lub wykluczająca hipolaktazję typu dorosłych (ATH),
Jednak najskuteczniejszym (ale jednocześnie najbardziej inwazyjnym) badaniem jest badanie endoskopowe, podczas którego pobiera się niewielki fragment jelita cienkiego w celu oceny zawartości laktazy.
Nietolerancja laktozy - objawy i charakterystyka choroby
Laktoza to inaczej cukier mleczny. Jego głównymi źródłami są mleko oraz przetwory mleczne. Nietolerancja laktozy występuje, kiedy organizm nie produkuje enzymu odpowiadającego za trawienie tego cukru - laktazy. Enzym ten produkowany jest w jelicie cienkim.
Typy nietolerancji laktozy:
- wrodzony - brak lub upośledzone wydzielanie enzymu od urodzenia,
- nabyty - zmniejszenie ilości lub zahamowanie wydzielania laktazy wskutek przebytych chorób układu pokarmowego,
- hipolaktazja dorosłych - niemowlęta i małe dzieci mają więcej laktazy, która umożliwia im trawienie mleka matki. Z wiekiem, jej wydzielanie się zmniejsza, zwłaszcza jeśli w diecie brakuje mleka i produktów mlecznych. Jeśli zostanie ono wykluczone na dłuższy czas to również dochodzi do niedoboru laktazy. Dotyczy to aż 37% społeczeństwa Polski.
Osoba z nietolerancją laktozy odczuwa nieprzyjemne dolegliwości po ich spożyciu wiążące się z brakiem możliwości ich trawienia i wchłaniania.
Objawy nietolerancji laktozy to:
- ból brzucha,
- wzdęcia i gazy
- uczucie przelewania w brzuchu,
- biegunki,
- kolki u niemowląt,
- nudności i wymioty (u niektórych).
Dolegliwości pojawiają się zwykle od kilku do nawet kilkunastu godzin po spożyciu produktu z laktozą, dlatego często trudno bezpośrednio powiązać je ze spożytym produktem. Nasilenie dolegliwości zależne jest od ilości spożytego produktu.
Szczegółowe informacje na temat charakterystyki tego schorzenia najdziesz w atykule: "Nietolerancja laktozy - objawy, leczenie, diagnostyka" Jeżeli jeszcze go nie czytałeś, koniecznie zajrzyj!
