U nas zapłacisz kartą
Leki na swędzenie skóry - Skuteczne metody łagodzenia nieprzyjemnych dolegliwości
Przyczyny swędzącej skóry w ciąży
Świąd to subiektywne, nieprzyjemne odczucie, które powoduje odruchowe drapanie i pocieranie swędzących miejsc. Za wystąpienie tego wrażenia odpowiada pobudzenie receptorów zlokalizowanych w skórze przez specjalne mediatory. Do substancji wzbudzających świąd zalicza się większość mediatorów stanu zapalnego, a przede wszystkim histaminę . Większą podatność na odczuwanie świądu w ciąży tłumaczy się podwyższonym stężeniem estrogenów i progesteronu, które wykazują działanie immunomodulujące. W powstawaniu świądu mają znaczenie także uwarunkowania genetyczne – u ponad 50% kobiet dotkniętych tą dolegliwością stwierdza się antygeny zgodności tkankowej należące do grupy HLA-B8 i HLA-BW16.
We wczesnym etapie ciąży świąd skóry najczęściej jest spowodowany tendencją do jej nadmiernego wysuszania się oraz większą podatnością na odczyny alergiczne. Ponieważ gruczoły piersiowe od samego początku przygotowują się do wytwarzania pokarmu, biust staje się tkliwy i zaczyna rosnąć już w pierwszych tygodniach ciąży. Napinanie i rozciąganie skóry na piersiach wywołuje uczucie swędzenia, które choć jest mało charakterystyczne, można zaliczyć do jednego z pierwszych objawów ciąży.
Swędzenie różnych części ciała w ciąży
Problem swędzącej skóry w ciąży może obejmować różne części kobiecego ciała:
- brzuch – przyczyną świądu jest adaptacja skóry do szybkiego rozciągania powłok brzusznych zwiększających objętość pod naporem rosnącej macicy,
- piersi – biust w trakcie ciąży może powiększyć się nawet o dwa-trzy rozmiary. Tak szybkiemu rośnięciu piersi może towarzyszyć świąd,
- uda i pośladki – rosnąca masa ciała powoduje odkładanie się tkanki tłuszczowej w tych okolicach, napinanie skóry i uczucie swędzenia,
- okolice intymne – pod wpływem działania hormonów ciążowych może dojść do zmian we florze bakteryjnej, przez co łatwiej o infekcję intymną, której jednym z objawów może być uporczywy świąd,
- dłonie i stopy – jeśli uporczywy świąd dotyczy wewnętrznej strony dłoni oraz podeszw stóp i nasila się wieczorem, może być to przejaw poważniejszego schorzenia – cholestazy ciężarnych,
- okolice odbytu – przyczyną swędzenia mogą być hemoroidy, które dają o sobie znać podczas pojawiających się w ciąży zaparć. Rzadziej świąd tych okolic jest wywołany obecnością pasożytów (owsiki).
Swędzenie brzucha – czy to może być cholestaza ciężarnych?
Cholestaza ciążowa to zaburzenie pracy wątroby, będące powikłaniem zaawansowanej ciąży. Za rozwój schorzenia odpowiadają zarówno czynniki hormonalne, środowiskowe, jak i uwarunkowania genetyczne. W populacji Europejczyków cholestazę stwierdza się średnio u 0,5-1,5% ciężarnych kobiet. Najbardziej narażone są kobiety w ciążach mnogich oraz te, które już kiedyś ją przechodziły. Schorzenie najczęściej rozwija się w III trymestrze (w okolicach 30. tygodnia ciąży). Pierwszym objawem jest intensywne swędzenie wnętrza dłoni i stóp, które nasila się wieczorem i w nocy. Później świąd może rozszerzać się na kończyny i tułów, a w najbardziej zaawansowanej postaci obejmuje całe ciało. Nie stwierdza się jednak żadnych zmian skórnych ani wysypek . Świąd przy cholestazie jest na tyle intensywny, że utrudnia normalne funkcjonowanie i zakłóca sen, przez co często zmusza kobietę do odbycia porady lekarskiej. Umiarkowane swędzenie ograniczone do skóry brzucha zwykle nie świadczy o tym schorzeniu. Dla pewności można jednak wykonać badanie stężenia kwasów żółciowych we krwi , ponieważ w przebiegu cholestazy po kilku tygodniach od wystąpienia pierwszych objawów dochodzi do ich znacznego podwyższenia. U niektórych pacjentek może wystąpić żółtaczka i tłuszczowe biegunki. Cholestaza ciążowa nie jest groźna dla kobiet, jednak pogarsza jakość codziennego życia i 3-krotnie zwiększa ryzyko wystąpienia cholesterolowej kamicy pęcherzykowej. Kobieta cierpiąca na to schorzenie powinna przejść na lekkostrawną dietę o obniżonej zawartości tłuszczów. W leczeniu farmakologicznym stosuje się kwas ursodezoksycholowy obniżający poziom kwasów żółciowych. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ ich zbyt wysokie stężenie może obkurczać naczynia krwionośne kosmówki łożyska. Lek ten uznaje się za bezpieczny do stosowania w ciąży, ponieważ dzieci kobiet, które były nim leczone, rozwijają się prawidłowo, nie wykazując żadnych odchyleń od rówieśników. W przebiegu cholestazy częściej dochodzi do krwotoków okołoporodowych, dlatego pacjentkom podaje się dożylnie witaminę K. Nieleczona cholestaza ciężarnych jest poważnym zagrożeniem dla rozwijającego się płodu , ponieważ może przyczynić się do:
Sposoby na złagodzenie świądu w ciąży
Ciąża to szczególny czas, w którym musimy pamiętać o dobrostanie rozwijającego się maleństwa. Dlatego też w przypadku wystąpienia świądu nie od razu wdraża się leczenie farmakologiczne, stawiając przede wszystkim na jak najbardziej naturalne metody. W łagodzeniu tej dolegliwości może pomóc:
- zwracanie uwagi na ubiór – najlepiej nosić luźną bawełnianą odzież, unikając obcisłych ubrań wykonanych ze sztucznych tkanin oraz z wełny, która mechanicznie drażni powierzchnię skóry,
- odpowiednia dbałość o higienę – higiena jest ważna, ale należy zachować jednocześnie umiar – zbyt częste mycie nadmiernie wysusza skórę i usuwa ochronną mikroflorę. Na świąd skóry niekorzystnie wpływają kąpiele w gorącej wodzie, która niszczy płaszcz lipidowy skóry, nasilając problem. Woda, w której się myjemy, powinna mieć temperaturę zbliżoną do ciepłoty ciała. Zaleca się także, aby kąpiel trwała maksymalnie 10-15 minut.
- dobór naturalnych kosmetyków do mycia – środki myjące nie powinny zawierać detergentów, barwników, kompozycji zapachowych ani żadnych substancji o potencjalnym działaniu alergizującym. Najlepiej wybierać kosmetyki o lekko kwaśnym pH (5,5) dedykowane alergikom. Jako dodatek do kąpieli doskonale sprawdzą się olejki natłuszczające.
- nawilżanie suchej skóry – codzienne nawilżanie ma dla swędzącej skóry szczególne znaczenie. Emolienty odbudowują naturalny płaszcz lipidowy, pomagając jednocześnie zatrzymywać wodę wewnątrz skóry. Są dostępne w formie płynów i emulsji do kąpieli, olejków, żeli, kremów oraz balsamów. Oprócz efektu nawilżającego emolienty wykazują także działanie przeciwświądowe i przeciwzapalne. Stosowanie ich zaraz po kąpieli na wilgotną skórę daje najlepsze efekty. Preparat należy nakładać cienką warstwą, a następnie rozprowadzić po skórze, delikatnie wklepując lub masując. Im bardziej zaawansowane są zmiany skórne (suchość, zaczerwienienie, zadrapania), tym mniejszą ilość kosmetyku można aplikować jednorazowo. Aby ułatwić skórze wymianę gazową, należy wtedy nakładać małą porcję kremu, powtarzając ten zabieg kilkukrotnie w ciągu dnia, a nawet co cztery godziny. Twarz i ręce także warto nawilżać kilka razy dziennie. W szczególnych przypadkach lekarz może zalecić doraźne smarowanie objętych procesem zapalnym swędzących miejsc maściami zawierającymi słabe glikokortykosteroidy.
Co robić, kiedy zaczyna nas swędzieć skóra w ciąży?
Uczucie swędzenia prowokuje do pocierania skóry, co z kolei może doprowadzić do powikłań w postaci:
- zadrapań i podrażnień,
- bólu,
- owrzodzeń,
- stanów zapalnych skóry,
- wtórnych zakażeń bakteryjnych lub grzybiczych.
Mimo że odruch drapania bywa silny, należy się go wystrzegać, podejmując działania mające na celu uśmierzenie świądu . Jeśli świąd uniemożliwia normalne funkcjonowanie lub dołączają do niego kolejne niepokojące objawy, należy niezwłocznie udać się do lekarza . Jego zadaniem jest wykluczenie obecności poważniejszych schorzeń oraz w razie konieczności przepisanie odpowiednich leków łagodzących dolegliwości. Zwykle stosuje się miejscowo słabe maści sterydowe , a w przypadku uporczywego świądu także doustne leki przeciwhistaminowe .
