U nas zapłacisz kartą
Leki na swędzenie skóry - Skuteczne metody łagodzenia nieprzyjemnych dolegliwości
Swędzenie brzucha – czy to może być cholestaza ciężarnych?
Cholestaza ciążowa to zaburzenie pracy wątroby, będące powikłaniem zaawansowanej ciąży. Za rozwój schorzenia odpowiadają zarówno czynniki hormonalne, środowiskowe, jak i uwarunkowania genetyczne. W populacji Europejczyków cholestazę stwierdza się średnio u 0,5-1,5% ciężarnych kobiet. Najbardziej narażone są kobiety w ciążach mnogich oraz te, które już kiedyś ją przechodziły. Schorzenie najczęściej rozwija się w III trymestrze (w okolicach 30. tygodnia ciąży). Pierwszym objawem jest intensywne swędzenie wnętrza dłoni i stóp, które nasila się wieczorem i w nocy. Później świąd może rozszerzać się na kończyny i tułów, a w najbardziej zaawansowanej postaci obejmuje całe ciało. Nie stwierdza się jednak żadnych zmian skórnych ani wysypek . Świąd przy cholestazie jest na tyle intensywny, że utrudnia normalne funkcjonowanie i zakłóca sen, przez co często zmusza kobietę do odbycia porady lekarskiej. Umiarkowane swędzenie ograniczone do skóry brzucha zwykle nie świadczy o tym schorzeniu. Dla pewności można jednak wykonać badanie stężenia kwasów żółciowych we krwi , ponieważ w przebiegu cholestazy po kilku tygodniach od wystąpienia pierwszych objawów dochodzi do ich znacznego podwyższenia. U niektórych pacjentek może wystąpić żółtaczka i tłuszczowe biegunki. Cholestaza ciążowa nie jest groźna dla kobiet, jednak pogarsza jakość codziennego życia i 3-krotnie zwiększa ryzyko wystąpienia cholesterolowej kamicy pęcherzykowej. Kobieta cierpiąca na to schorzenie powinna przejść na lekkostrawną dietę o obniżonej zawartości tłuszczów. W leczeniu farmakologicznym stosuje się kwas ursodezoksycholowy obniżający poziom kwasów żółciowych. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ ich zbyt wysokie stężenie może obkurczać naczynia krwionośne kosmówki łożyska. Lek ten uznaje się za bezpieczny do stosowania w ciąży, ponieważ dzieci kobiet, które były nim leczone, rozwijają się prawidłowo, nie wykazując żadnych odchyleń od rówieśników. W przebiegu cholestazy częściej dochodzi do krwotoków okołoporodowych, dlatego pacjentkom podaje się dożylnie witaminę K. Nieleczona cholestaza ciężarnych jest poważnym zagrożeniem dla rozwijającego się płodu , ponieważ może przyczynić się do:
Choroby skórne a swędzenie skóry w ciąży
Istnieje szereg dermatoz charakterystycznych dla okresu ciąży, w których przebiegu oprócz zmian skórnych występuje świąd:
- atopowe wykwity ciążowe (AEP – atopic eruption of pregnancy) – zmiany skórne pojawiają się w I lub II trymestrze i przybierają postać swędzących grudek na rumieniowym podłożu albo wykwitów zlokalizowanych w zgięciach łokciowych i kolanowych. Oznaczenie ilości IgE całkowitego daje wtedy podwyższony wynik. Za świąd i zmiany skórne najczęściej odpowiada atopowe zapalenie skóry, które może w ciąży zaostrzyć swój przebieg lub pojawić się po raz pierwszy. Do innych niegroźnych dermatoz atopowych przebiegających ze świądem należy grudkowe zapalenie skóry, świerzbiączka ciężarnych oraz swędzące ciążowe zapalenie mieszków włosowych.
- polimorficzne wykwity ciążowe(PEP – polymorphic eruption of pregnancy) nazywane są inaczej swędzącymi grudkami i ogniskami pokrzywkowymi w przebiegu ciąży (PUPPP). To łagodna dermatoza o niejasnej przyczynie. Dotyka głównie pierworódki w czasie najbardziej intensywnego rozciągania się skóry. Częściej występuje u kobiet otyłych i przy ciążach mnogich. Schorzenie rozpoczyna się zwykle w III trymestrze ciąży. Charakteryzuje się występowaniem wykwitów pokrzywkowych i silnie swędzących grudek obrzękowych o średnicy 1-2 mm, których obwódki bledną pod wpływem ucisku. Zmiany zlokalizowane są w miejscu rozstępów na skórze podbrzusza z ominięciem okolicy pępka, a następnie rozprzestrzeniają się na uda, pośladki i ramiona. Na szczęście schorzenie to nie daje żadnych powikłań i ustępuje zaraz po porodzie.
- pemfigoid ciężarnych (PG – pemphigoid gestationis, inaczej opryszczka ciężarnych ) – to najpoważniejsza dermatoza ciążowa, która może stanowić zagrożenie dla rozwijającego się płodu. To schorzenie autoimmunologiczne pojawiające się w II lub III trymestrze ciąży. Pierwsze zmiany skórne pojawiają się w okolicy pępka , a następnie rozprzestrzeniają się na tułów i kończyny. Najpierw dominuje rumień oraz wykwity o charakterze grudek obrzękowych i bąbli pokrzywkowych, które w bardziej zaawansowanej postaci przechodzą w pęcherze. Oprócz zmian skórnych występuje m.in. świąd, pieczenie, ogólne złe samopoczucie, gorączka, nudności i bóle głowy. W przebiegu opryszczki ciężarnych wzrasta ryzyko wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu płodu oraz przedwczesnego porodu.
Swędzenie różnych części ciała w ciąży
Problem swędzącej skóry w ciąży może obejmować różne części kobiecego ciała:
- brzuch – przyczyną świądu jest adaptacja skóry do szybkiego rozciągania powłok brzusznych zwiększających objętość pod naporem rosnącej macicy,
- piersi – biust w trakcie ciąży może powiększyć się nawet o dwa-trzy rozmiary. Tak szybkiemu rośnięciu piersi może towarzyszyć świąd,
- uda i pośladki – rosnąca masa ciała powoduje odkładanie się tkanki tłuszczowej w tych okolicach, napinanie skóry i uczucie swędzenia,
- okolice intymne – pod wpływem działania hormonów ciążowych może dojść do zmian we florze bakteryjnej, przez co łatwiej o infekcję intymną, której jednym z objawów może być uporczywy świąd,
- dłonie i stopy – jeśli uporczywy świąd dotyczy wewnętrznej strony dłoni oraz podeszw stóp i nasila się wieczorem, może być to przejaw poważniejszego schorzenia – cholestazy ciężarnych,
- okolice odbytu – przyczyną swędzenia mogą być hemoroidy, które dają o sobie znać podczas pojawiających się w ciąży zaparć. Rzadziej świąd tych okolic jest wywołany obecnością pasożytów (owsiki).