U nas zapłacisz kartą
Luszczenie się skóry na palcach u rąk - Przyczyny, Leczenie i Profilaktyka
Jak objawia się pękająca skóra na palcach rąk?
Jeśli pękająca skóra na palcach rąk jest wynikiem zwykłego przesuszenia (np. wskutek używania zbyt agresywnych płynów do zmywania naczyń), objawy są umiarkowanie uciążliwe.
Oprócz samych pęknięć, które zazwyczaj są niewielkie, wystąpić też mogą:
- świąd o umiarkowanym natężeniu
- pieczenie, szczypanie, niewielki ból
- zaczerwienienie
- delikatne łuszczenie.
Zdecydowanie bardziej dojmujące są objawy w przypadku procesów chorobowych, na przykład zaawansowanej łuszczycy, egzemy czy AZS.
Przykładowo, w przebiegu łuszczycy dłoni i stóp pojawiają się takie symptomy, jak:
- silne rogowacenie skóry,
- bardzo głębokie pęknięcia skóry,
- bardzo silne dolegliwości bólowe.
Jeśli łuszczyca ma postać krostkową, dodatkowo skórę mogą pokrywać bolesne grudki i nieestetyczne strupy. Z kolei tzw. krostkowe zapalenie kończyn, powoduje nie tylko pękanie skóry, ale też paznokci, a nawet odchodzenie całych płytek od ciała.
Leczenie pękającej skóry na palcach
W przypadku poważnych problemów zdrowotnych, których manifestacją jest przesuszenie i pękanie skóry, niezbędne jest specjalistyczne leczenie, dobrane w zależności od czynnika etiologicznego.
- Łuszczyca: glikokortykosteroidy, pochodne witaminy D, pochodne witaminy A, ditranol, 5-fluorouracyl, metotreksat, acytretyna
- Atopowe zapalenie skóry: glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny, leki przeciwhistaminowe, metotreksat, cyklosporyna, azatiopryna
- Grzybica: flukonazol, klotrimazol, mikonazol, itrakonazol, terbinafina
- Uczulenie na nikiel: glikokortykosteroidy, leki przeciwhistaminowe
W większości przypadków środki te stosowane są miejscowo, aczkolwiek w sytuacji, gdy terapia nie przynosi efektów lub też powierzchnia zmian skórnych jest bardzo duża, zaleca się wdrożenie leków ogólnoustrojowych.
Uwaga – większość wymienionych wyżej substancji ma bardzo silne działanie i dostępnych jest wyłącznie na receptę. Ich stosowanie powinno być nadzorowane przez lekarza, niekiedy konieczne jest też bieżące wykonywanie kontrolnych badań laboratoryjnych.
W przypadku łuszczycy dłoni na skórze tej partii kończyn pojawiają się charakterystyczne wykwity. Przybierają postać lekko uniesionej grudki o czerwonawym zabarwieniu, która jest pokryta szarą łuską. Wykwity są liczne, a pojedyncza zmiana jest niewielka, często jednak zbierają się w skupiska i występują w postaci dużych, zlewnych zmian, skutecznie szpecących wygląd dłoni i utrudniających codzienne funkcjonowanie. W niektórych przypadkach wykwity atakują opuszki palców, w wyniku czego często następuje proces samoamputacji i skrócenie palców rąk. Dochodzi także do zniszczenia paznokci. Tego rodzaju przebieg choroby towarzyszy zazwyczaj łuszczycy krostkowej dłoni. Ten typ charakteryzuje pojawienie się krostek, oprócz typowych wykwitów.
Szczególną odmianą łuszczycy na dłoniach jest łuszczyca paznokci. Najczęściej taka postać tej dolegliwości towarzyszy łuszczycowemu zapaleniu stawów. Jej przebieg zazwyczaj prowadzi do ustalenia bardzo charakterystycznych objawów, które znacznie ułatwiają rozpoznanie choroby. Wśród nich można wyróżnić linijne wylewy krwawe na obszarze płytki paznokciowej, a także m.in. onycholizę, czyli proces oddzielania się płytki paznokcia od łożyska. Prowadzi on często do powstawania poważnych infekcji bakteryjnych. Innym objawem są tzw. naparstkowania, czyli niewielkie zagłębienia w płytce paznokcia. Pojawiają się także linie Beau, czyli podłużne pęknięcia płytki paznokcia, w poważniejszych przypadkach prowadzące często do oddzielenia się płytki od palca. Niezwykle charakterystyczną oznaką tej postaci choroby jest tzw. objaw plamy oleju, który można opisać jako wykwity znajdujące się pod płytką paznokciową. Przeświecają one przez nią jako brązowe plamy, które przypominają plamy oleju – stąd pochodzi ich nazwa.
Zdiagnozowanie łuszczycy dłoni następuje po rozmowie z osobą dotkniętą schorzeniem i przyjrzeniu się przez lekarza zmianom powstałym na dłoniach – objawy są łatwe do rozpoznania. Specjalista zazwyczaj pyta o okoliczności pojawienia się wykwitów, kiedy one wystąpiły, a także o zachorowania na choroby przewlekłe. Może zostać odnotowany tzw. objaw świecy stearynowej, który opisywany jest jako pokazanie się gładkiej i błyszczącej powierzchni grudki po zdjęciu szarej łuski z powierzchni dłoni. Innym czynnikiem diagnozy jest objaw Auspitza, czyli punktowe krwawienia na powierzchni grudki. Świadczą one o uszkodzeniu naczyń włosowatych skóry.
Pękająca skóra na palcach a brak witaminy A
Często przyczyną, jeśli chodzi o pękającą skórę na palcach, jest brak witaminy A, czyli retinolu.
Substancja ta odpowiada za takie procesy jak:
- odnowa komórkowa,
- złuszczanie skóry,
- synteza kolagenu.
Retinol wspiera prawidłowe funkcjonowanie płaszcza hydrolipidowego, zapewnia skórze właściwe nawilżenie, gładkość i elastyczność. Natomiast niedobory witaminy A powodują nadmierne rogowacenie skóry, w efekcie prowadząc do jej przesuszenia, podrażnienia i pękania.
Dla kondycji skóry istotne są też inne witaminy. Przykładowo, witamina E, która jest silnym antyoksydantem, chroni przed działaniem wolnych rodników, zapobiegając uszkodzeniom i starzeniu się, a w konsekwencji także przesuszaniu się. Witamina B5 spowalnia rogowacenie i zmiękcza skórę. Biotyna (B7) reguluje pracę gruczołów łojowych oraz stabilizuje aktywność tarczycy.
Tabela porównawcza — różne typy łuszczycy dłoni
| Typ łuszczycy dłoni | Lokalizacja | Objawy | Inne cechy i informacje |
|---|---|---|---|
| Łuszczyca krostkowa dłoni | Dłonie, podeszwy stóp | Niewielkie krostki, gęsto rozlokowane | Może być mylona z grzybicą lub wypryskiem potnicowym |
| Krostkowe zapalenie kończyn | Końce palców, pod paznokciami | Krostki | Postać łuszczycy krostkowej dłoni |
| Łuszczycowe zapalenie stawów | Stawy, mięśnie, ścięgna, tkanka podskórna, serce | Zapalenie, deformacja palców, utrata sprawności ruchowej | Uniemożliwia wykonywanie podstawowych czynności życiowych |
Leczenie łuszczycy dłoni jest utrudnione ze względu na grubość naskórka zrogowaciałego występującego w tym miejscu. Z tego powodu, preparat nakładane miejscowo mają trudność z przedostaniem się w głąb skóry, co zmniejsza ich skuteczność.
W leczeniu łuszczycy skóry dłoni stosuje się przede wszystkim farmakologię. Dermatologia w pierwszej kolejności wykorzystuje leki stosowane miejscowo np. cignolina, retinoidy.
Ponadto pacjentom chorującym na łuszczycę dłoni proponuje się zabiegi fotonaświetlania oraz leczenie za pomocą leków przyjmowanych doustnie.
