U nas zapłacisz kartą
"Problem Pryszczy u Mojej Dziewczyny - Jak sobie z nimi poradzić?"
Wizyta w muzeum pryszczy, czyli rozmowa o tym, czy któraś z księżniczek miała trądzik
Czy będąc w muzeum, kiedykolwiek widzieliście/widziałyście portrety, na których przedstawione osoby miały problemy skórne? Trądzik, krostki, pryszcze, zaskórniki? Nie! Czy to oznacza, że istniała era bez trądziku? Niektórzy uważają, że problemy skórne pojawiły się po rewolucji przemysłowej, a odpowiedzialne są za nie przetworzone jedzenie i chemikalia używane w kosmetykach. Dzięki badaniom naukowców i naukowczyń z londyńskich szpitali Guy’s oraz St Thomas wiemy jednak, że około 80 proc. przyczyn trądziku to czynniki genetyczne [4].
Czy władczynie i dwórki przedstawiane w historycznych filmach w rzeczywistości też były takie gładkolice? W świetnej książce wydawnictwa Dwie Siostry Brud. Cuchnąca książka higieny autorstwa Moniki Utnik-Strugały (z ilustracjami Piotra Sochy) czytamy, że pryszcze i trądzik istniały już w starożytności. O niedoskonałościach skóry wzmianki znajdziemy także w Ebers Papirus, egipskim tekście medycznym prawdopodobnie z 1550 roku. Jego autor proponuje siarkę jako środek do oczyszczania skóry działający przeciw „aku‑t”, tłumaczonym jako „czyraki, pryszcze, wrzody lub krosty”. Siarka jest środkiem stosowanym do dziś w wysokiej jakości produktach przeciwtrądzikowych.
Z czym kojarzy wam się barok? Prawdopodobnie z wielkimi perukami, bielonymi twarzami i rumianymi policzkami. A co kryło się pod grubą warstwą bielidła ołowianego? Jak czytamy w Brudzie: „Gruba warstwa białego podkładu pomagała także ukryć niedostatki cery. W XVII i XVIII wieku po Europie oprócz dżumy krążyła czarna ospa, która tym, co zdołali ją przeżyć, zostawiała na pamiątkę głębokie, szpecące blizny zwane dziobami. O jednej z kochanek Stanisława Augusta mówiono, że była „tak dziobata, jakby diaskowi na jej twarzy groch z ferworem młócili”. Działo się tak dlatego, że grube bielidło zatykało pory, a ołów przenikał do krwi i wpływał źle na cały organizm. Te krosty, wrzody i blizny, których nie udało się zamaskować grubą warstwą bielidła i barwiczki, zaklejano sztucznymi pieprzykami.
Pryszcz - skąd się bierze, jak się go pozbyć
Powstawanie pryszczy na skórze związane jest z trądzikiem, chorobą skóry obfitującej w gruczoły łojowe. Trądzik to dolegliwość powszechna, często występująca w okresie dojrzewania tak u kobiet, jak i mężczyzn. U mężczyzn ma on przebieg ostrzejszy. Trądzik występuje najczęściej w okolicach obfitujących w gruczoły łojowe, to znaczy w strefie T na twarzy i w rynnach potowych na klatce piersiowej i plecach.
Trądzik rozpoczyna się powiększeniem gruczołów łojowych i nasilonym wydzielaniem łoju. Następuje nadmierne i zmienione rogowacenie ujścia mieszka włosowego, do którego wnika przewód gruczołu łojowego. W ten sposób powstaje czop rogowy, który wypełnia mieszek włosowy i wypycha go ku górze. Dochodzi do zablokowania wydzielania łoju i powstaje woreczek wypełniony tłuszczami i keratyną czyli zaskórnik (comedo). Wraz z powstawaniem zaskórników gwałtownie rozmnażają się bakterie, które normalnie występują w skórze i na jej powierzchni jako nieszkodliwe drobnoustroje. Dopiero łój je uzjadliwia, jest dla nich doskonałą pożywką i stwarza warunki do namnażania.
Makijaż? Przyjrzyj się swojemu podejściu i pogadajcie o tym!
Według Agnieszki Zielińskiej, jeśli skóra jest odpowiednio pielęgnowana, makijaż nie powinien ani jej pomagać, ani szkodzić. Może służyć do ujednolicenia kolorytu, ukrycia śladów po stanach zapalnych czy samych stanów zapalnych. To czasem może być ważne dla nastolatki.
Jeśli jesteś mamą, pamiętaj, że to, jak ty sama traktujesz makijaż, będzie mieć duży wpływ na nawyki twojej córki. Jeśli nie wstydzisz się pokazywać bez makijażu, nie mówisz wciąż o „ukrywaniu”, „niwelowaniu”, „maskowaniu mankamentów” i „niedoskonałości” – córka również zobaczy, że malowanie się nie jest koniecznością, tylko indywidualnym wyborem.
Jeśli uznasz, że to etap, na którym make up może jej pomóc, zabierz córkę na zakupy i wspólnie dobierzcie łagodny podkład. Możecie też kupić przy okazji np. bardzo kolorowe cienie – bo makijaż może być dobrą zabawą, niezależnie od tego, czy mamy cerę trądzikową, czy idealnie gładką!
Co ważne, temat skóry i makijażu nie jest zarezerwowany wyłącznie dla matki i córki — jeśli jesteś tatą czy inną ważną dla dziewczynki osobą, twoje podejście do sprawy i sposób, w jaki komentujesz wygląd kobiet (tych, z którymi masz kontakt i tych znanych wyłącznie z mediów) też ma znaczenie! Przyjrzyj się swoim reakcjom, to może być dobry początek rozmowy.
Pryszcze – jak się ich pozbyć?
Szacuje się, że około 85% nastolatków musi borykać się z pryszczami. Pierwsze zmiany skórne pojawiają się zarówno u dziewczynek, jak i chłopców między 11. a 13. rokiem życia. W większości przypadków objawy zanikają wraz z wiekiem. Niestety należy zdać sobie sprawę, że pryszcze pojawiają się także u osób dorosłych, które okres dojrzewania już dawno mają za sobą. Zdarza się, że bolesne krosty można zauważyć nie tylko na twarzy czy szyi, ale także na ramionach, plecach czy nawet w okolicach sfer intymnych. Ponieważ czynników wpływających na powstawanie pryszczy jest bardzo wiele, czasem trudno znaleźć skuteczną metodę ich zwalczania.
Zazwyczaj wypryski możemy dostrzec na twarzy. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że niektóre pryszcze powstają zaledwie w ciągu jednej nocy – tymczasem jest to cały proces, który dopiero w końcowej fazie daje efekt bolesnej, nieprzyjemnie wyglądającej krosty.
Wszystko zaczyna się w chwili, kiedy gruczoły łojowe – na skutek różnych czynników – zaczynają w zdecydowanie krótszym czasie produkować nadmierne ilości łoju (zwanego również sebum). Skóra nie jest w stanie poradzić sobie z tą barierą, co prowadzi do zatkanych porów. Tak rodzą się zaskórniki, które przybierają dwie postacie: zamkniętą lub otwartą. Dobrze już na tym etapie zatroszczyć się o pielęgnację skóry, ponieważ z biegiem czasu zaskórniki uszkadzają tkankę znajdującą się wokół mieszka włosowego. Tkanki ulegają zrogowaceniu, a ze względu na zablokowaną przez sebum skórę nie są w stanie samodzielnie się zregenerować. Rozszerzone mieszki włosowe możemy zauważyć gołym okiem w postaci rozszerzonych porów.
Jeśli zignorujemy te poszczególne objawy, zatkane gruczoły łojowe zaczną wytwarzać bakterie. Są one normalną częścią flory bakteryjnej skóry, jednak w większych ilościach mogą ją podrażniać. Zaskórniki pękają, a ich zawartość rozlewa się na okoliczne tkanki. W ten sposób mamy już do czynienia ze stanem zapalnym, który powoduje szereg zmian skórnych: krost, grudek, a nawet guzków. Wypryski nie tylko są bardzo widoczne ze względu na towarzyszący im obrzęk, ale często też bolą przy najlżejszym dotyku. Na dodatek wiele osób ma tendencję do wyciskania pryszczy, sądząc, że pozbywając się zawartej w nich ropy przyspieszą proces gojenia. To duży błąd. O ile pojedyncza krosta rzeczywiście stanie się przez to mniejsza, to jednak z dużym prawdopodobieństwem na jej miejscu już wkrótce powstanie nowa. W ten sposób przyczyniamy się też do rozsiewania bakterii na większy obszar, więc pojedyncze pryszcze w naturalny sposób pociągają za sobą kolejne.
Tak powstaje pryszcz
Bakterie uwalniają enzymy (lipazy) rozkładające obojętne tłuszcze łoju na mniejsze cząstki (wolne kwasy tłuszczowe). Właśnie te kwasy tłuszczowe powodują powstawanie stanów zapalnych. Wzrasta liczba zakażonych komórek i wydzieliny wypełnającej woreczek. Jest tam coraz mniej miejsca, przez co nasila się nacisk na ścianki mieszka włosowego zablokowanego czopem rogowym. W pewnym momencie ścianki nie wytrzymują nacisku, pękają, a zawartość rozlewa się na otaczającą tkankę. Powstaje ostry stan zapalny, tworzą się krosty.
Trądzik pospolity może mieć różne etapy. Pierwsza odmiana trądziku charakteryzuje się zaskórnikami utrzymującymi się przez miesiące, a nawet lata, w okresie dojrzewania. Rozróżnia się zaskórniki otwarte i zamknięte. W zaskórnikach zamkniętych ujście mieszka jest zatkane, spod skóry prześwituje biaława grudka, czop łojowo-rogowy. Często dochodzi do zakażeń i nagromadzenia się ropy, ponieważ zawartość mieszka nie może się wydostać na zewnątrz. W zaskórnikach otwartych ujście się nie domyka, widoczny jest czarny punkt. Nie ma on nic wspólnego z brudem, jak się powszechnie uważa. Czarny kolor spowodowany jest utlenianiem się czopu rogowo-tłuszczowego. Kolejnym etapem trądziku jest jest acne papulopustolosa. W zaskórniku powstały już zmiany zapalne, grudki i krosty. Ten etap może ciągnąć się latami. Prawie każda krosta pozostawia wklęsłą (rzadziej także wypukłą) bliznę. Jeśli trądzik się pogarsza, rozwija się raczej rzaska forma acne conglobata. W wyniku stanu zapalnego wokół mieszka tworzą się guzkowate nacieki i ropne, a po ich ustąpieniu pozostają blizny wklęsłe i wypukłe.
