U nas zapłacisz kartą
Największe pryszcze na świecie - Wszystko, co musisz wiedzieć o nich
Jaskinie krasowe na świecie
Wiele największych jaskiń powstało w wyniku tzw. procesów krasowych. Mają one miejsce, gdy woda dostaje się pod ziemię przez dziury i pęknięcia, a następnie przemieszcza się coraz głębiej, powoli rozpuszczając miękkie skały. Krasowieniu podlegają głównie wapienie, ale też dolomity, margle, gips, anhydryt, a także halit, czyli sól kamienna.
Pod wpływem krasowienia powstają m.in. szczeliny i jamy, łączące się w jaskinie krasowe. Stanowią one aż 90% jaskiń na świecie. Gdy rozpuszczone w wodzie minerały wytrącają się, powstają charakterystyczne nacieki. Ich przykłady to stalaktyty, stalagmity i stalagnaty. W ten sposób formowały się najpiękniejsze jaskinie na świecie.
[ Komunikat: kliknij tutaj prawym przyciskiem myszki, jeśli chcesz usunąć promowany tekst ]8 najpiękniejszych jaskiń. Miejsca jak nie z tej Ziemi
Także inne procesy mogą prowadzić do powstania jaskiń. Ze względu na mechanizm powstania wyróżniamy:
- jaskinie pseudokrasowe – powstałe wskutek wymywania materiału skalnego,
- jaskinie wietrzeniowo-erozyjne – efekt procesów wietrzenia i erozji,
- jaskinie lawowe – puste przestrzenie po dużych pęcherzach gazów wulkanicznych,
- jaskinie tektoniczne – są efektem ruchów skorupy ziemskiej,
- jaskinie grawitacyjne – powstają, gdy materiał skalny przemieszcza się pod wpływem grawitacji, np. osuwa się,
- jaskinie lodowcowe – powstałe w wyniku działania wód podlodowcowych.
Największe jaskinie Europy
Największą jaskinią Europy jest Jaskinia Optymistyczna o długości 265 km. Znajduje się ona w pobliżu ukraińskiej wsi Korolówka, w obwodzie tarnopolskim. Co ciekawe, gdy speleolodzy odkryli ją w 1966 r., uznali, że ma ona najwyżej 3 km długości. Tymczasem jest to największy system jaskiniowy Eurazji i piąta na liście największych jaskiń świata.
[ Komunikat: kliknij tutaj prawym przyciskiem myszki, jeśli chcesz usunąć promowany tekst ]Marmurowe jaskinie w Chile. Jak powstały fenomenalne groty z marmuru?
Optymistyczna jest jaskinią gipsową i zarazem największą tego typu formacją na świecie. Powstała wskutek procesów tektonicznych i krasowych. Zajmuje powierzchnię zaledwie 2 km kw. Jej korytarze tworzą gęsty, wielopoziomowy labirynt.
Niedaleko Optymistycznej znajduje się – również gipsowa – Jaskinia Jeziorna, mierząca 142 km. Daje jej to 16. pozycję na liście największych jaskiń świata i siódme miejsce w Europie. Spekuluje się, że Optymistyczna i Jeziorna mogą być połączone. Jeśli tak, tworzyłby system o łącznej długości aż 407 km. Znalazłby się on na drugim miejscu listy największych jaskiń świata.
Druga co do wielkości jaskinia Europy to Hölloch. Znajduje się w Szwajcarii i mierzy 208 km. Daje jej to 11. miejsce na świecie. Na trzecim miejscu w Europie lokuje się Sistema del Alto Tejuelo w Hiszpanii (178 km, 12. miejsce na światowej liście).
Największa jaskinia w Polsce
Jaskinie w Polsce nie są tak długie, jak światowe rekordzistki. Jeśli jednak zwiedzacie jaskinie w Zakopanem, na pewno usłyszycie o Jaskini Wielkiej Śnieżnej.
To najgłębsza i najdłuższa jaskinia Polski oraz najgłębsza jaskinia Tatr. W niezwykłym systemie Jaskini Wielkiej Śnieżnej odkryto dotychczas ponad 23 km korytarzy.
Jaskinia Wielka Śnieżna jest określeniem obejmującym pięć jaskiń poznawanych niezależnie od siebie. Wspólnie nazywamy je Systemem Jaskiniowym Nad Kotlinami-Śnieżna. W jego skład wchodzą:
- Jaskinia Śnieżna,
- Jaskinia Wielka Litworowa,
- Jaskinia nad Kotlinami,
- Jasny Awen,
- Jaskinia Wilcza.
Najciekawsze w Europie jaskinie. Czechy mają powody do dumy
Deniwelacja systemu, czyli różnica między punktami położonymi najniżej i najwyżej wynosi 824 metry. Do Jaskini Wielkiej Śnieżnej mogą dostać się jedynie osoby z uprawnieniami taternika jaskiniowego. Wejście do niej znajduje się w Wyżniej Świstówce w Dolinie Małej Łąki.
Największe lotnisko w Polsce
Największym portem lotniczym w Polsce niezmiennie pozostaje Lotnisko Chopina w Warszawie. Przed rokiem 2001 znane było jako Port Lotniczy Warszawa-Okęcie. W rekordowym 2019 r. obsłużyło niemal 19 mln pasażerów. To ok. 40% całego ruchu lotniczego w Polsce. Według obliczeń maksymalna przepustowość tego lotniska to 22 mln pasażerów rocznie.
Lotnisko Chopina w Warszawie / fot. Artur Widak/NurPhoto via Getty Images
Zgodnie z założeniami w podwarszawskiej gminie Baranów ma powstać nowe lotnisko. Centralny Port Komunikacyjny w pierwszym roku działalności miałby obsłużyć 30 mln pasażerów. Docelowo, czyli w 2060 r., miałoby to być 65 mln pasażerów.
Największy port lotniczy świata
Na pytanie o to, jaki jest największy port lotniczy świata, odpowiedź od ponad 20 lat brzmi tak samo. To Międzynarodowy Port Lotniczy Atlanta – Hartsfield–Jackson. Znajduje się on w Stanach Zjednoczonych, w stanie Georgia.
Port Lotniczy Atlanta – Hartsfield–Jackson / fot. Elijah Nouvelage/Bloomberg via Getty Images
Położenie geograficzne sprawia, że lotnisko w Atlancie jest dobrym punktem przesiadkowym. Tytuł największego portu lotniczego świata dzierży od 1998 r. (z wyjątkiem 2020 r., kiedy pierwsze miejsce zajął chiński Międzynarodowy Port Lotniczy Guangzhou Baiyun).
W rekordowym 2019 r. Hartsfield-Jackson obsłużyło prawie 111 mln pasażerów. Po przebudowie, zakończonej w 2015 r., lotnisko to teoretycznie może obsługiwać nawet 121 mln pasażerów rocznie. Jednak w 2020 r. były ich tylko 43 mln, a w 2022 r. – 76 mln.
Lotnisko ma pięć równoległych asfaltowych pasów startowych. Jest jednym z niewielu, na którym mogą lądować trzy samoloty jednocześnie. Jego wieża kontrolna jest najwyższym tego typu obiektem w USA. Ma 121 metrów wysokości.
W porcie lotniczym Atlanta – Hartsfield-Jackson dominuje ruch krajowy. Pod względem ruchu międzynarodowego port ten plasuje się dopiero na siódmym miejscu w USA. To dobitnie pokazuje, jak intensywny jest ruch lotniczy w Stanach Zjednoczonych.