U nas zapłacisz kartą
"Rozprzestrzeniający się rak - Wikipedia jako źródło wiedzy"
Morfologia guzów przerzutowych [ edytuj | edytuj kod ]
Guzy przerzutowe zazwyczaj są liczne, okrągłe, dobrze odgraniczone od narządu. Na przekroju miękkie. Zawierają niewielką ilość podścieliska łącznotkankowego, zatem w środku może dochodzić do zmian martwiczych [2] .
Populacje komórek zdolnych do przerzutowania w nowotworze nie wykazują charakterystycznych cech w obrazie histologicznym [2] . Jedyne, co można określić cechy komórek nowotworowych, które mogą (ale nie muszą) mieć związek ze zdolnością do przerzutowania – tzw. czynniki prognostyczne, na przykład [2] :
- wzrost ekspresji CD44 (w rakach),
- nadekspresja ezryny – białka wiążącego szkielet aktynowy z macierzą pozakomórkową – w niektórych mięsakach,
- ekspresja genów NM23H1 w raku sutka, KiSS-1 w czerniaku złośliwym skutkuje przeciwdziałaniu – są to geny supresorowe przerzutowania.
Zdefiniowano także tzw. sygnatury przerzutowe – zmiany w ekspresji całych zespołów genów w komórkach guza pierwotnego, stanowiące predyspozycję do przerzutowania [2] .
Podsumowując, markery przerzutów jako takie nie istnieją. Istnieją cechy, białka, geny charakterystyczne dla przerzutów, co może być podstawą do likwidacji obrazu komórki przerzutowej – np. poprzez podaż inhibitora ezryny [4] . Daje to szanse na stworzenie "inhibitorów przerzutów".
DIAGNOSTYKA I WYKRYWANIE GUZÓW NEUROENDOKRYNNYCH PRZEWODU POKARMOWEGO
Rozpoznanie guzów neuroendokrynnych wymaga wielodyscyplinarnej współpracy chirurga, patologa, endokrynologa, gastroenterologa, specjalisty medycyny nuklearnej i onkologa. Większość przypadków rozpoznawana jest w ramach diagnostyki endokrynologicznej, gastrologicznej lub chirurgicznej i wymaga adekwatnej diagnostyki różnicowej.
W sytuacji, w której występują typowe objawy nowotworu neuroendokrynnego, ale histopatologia nie jest dla niego typowa, należy mieć na uwadze możliwość współistnienia dwóch niezależnych nowotworów. Dotyczy to w szczególności nowotworów neuroendokrynnych układu pokarmowego, w których lokalizacja ogniska pierwotnego jest bardzo trudna.
Szczegółowe rozpoznanie raka neuroendokrynnego wymaga wykonania badania immunohistochemicznego z użyciem typowym dla wszystkich GEP-NEN markerów komórek neuroendokrynnych (najczęściej CgA lub SYN) i określenia aktywności proliferacyjnej komórek guza z przeciwciałem MIB-1 (anty-Ki-067).
W przypadku guzów hormonalnie czynnych, z towarzyszącymi objawami klinicznymi, uzupełnieniem jest badanie immunohistochemiczne ekspresji określonej substancji czynnej (np. gastryna, insulina, glukagon, wazo aktywny peptyd jelitowy). W biochemicznej diagnostyce nowotworów neuroendokrynnych podstawowym markerem jest CgA – białko wytwarzane, magazynowane i uwalniane z komórek neuroendokrynnych.
Stężenie CgA jest wyraźnie większe w większości NEN. Wynik badania patologicznego powinien być oceniany przez doświadczonego patolog, specjalizującego się w nowotworach neuroendokrynnych.
Badania obrazowe u pacjentów z guzami neuroendokrynnymi wykorzystuje się głównie w celu wykrycia ogniska pierwotnego, oceny stadium zaawansowania choroby i oceny odpowiedzi na zastosowane leczenie.
Do badań strukturalnych stosowanych w diagnostyce nowotworów neuroendokrynnych zalicza się: wielorzędową spiralną tomografię komputerową i rezonans magnetyczny (przed i po podaniu środka kontrastowego), ultrasonograficzną endoskopię (EUS), USG śródoperacyjne. Do badań czynnościowych w diagnozowaniu NEN stosuje się: scyntygrafię receptorów somatostatynowych, optymalnie wykonaną technice tomograficznej całego ciała lub w technice PET. Dodatkowo w obrazowaniu guzów neuroendokrynnych zastosowanie znajduje badanie mechanizmu gromadzenia amin biogennych z wykorzystaniem techniki scyntygraficznej – SPECT lub technologii PET.
Klasyfikacja [ edytuj | edytuj kod ]
Zgodnie z międzynarodową klasyfikacją TNM rozróżnia się przerzuty:
- miejscowe, które powstają w bezpośredniej bliskości guza pierwotnego (w samym narządzie lub poza jego granicami), sprzyjają im nakłucia i cięcia tkanki nowotworowej (przerzuty mają charakter wszczepiony)
- węzłowe (zwane też regionalnymi), do których dochodzi, gdy komórki nowotworowe przedostają się do naczyń chłonnych i osiadają w najbliższych węzłach chłonnych, właściwych dla danego narządu (są to tak zwane rozsiewy chłonkopochodne, kategoria N w klasyfikacji TNM)
- odległe (inaczej dalekie lub oddalone), które tworzą się, gdy po uszkodzeniu przez rosnący guz ścian sąsiednich naczyń krwionośnych komórki nowotworu dostają się do krwi i wędrują z nią do innych części ciała (kategoria M w klasyfikacji TNM).
Przypisy [ edytuj | edytuj kod ]
- ↑ abcdef Szczepan S. Józefowski Szczepan S. , Odporność przeciwnowotworowa i immunoterapia onkologiczna, [w:] Krzysztof K. Bryniarski i inni, Immunologia : dla studentów wydziałów medycznych i lekarzy, wyd. Dodruk, Wrocław: Edra Urban & Partner, 2018, s. 157-158, ISBN 978-83-65625-62-5 , OCLC1038455605 [dostęp 2019-12-05] . i inni
- ↑ abcdefghijklmnopq Wenancjusz W. Domagała Wenancjusz W. , Nowotwory, [w:] Stachura , Jerzy (1937-2008). , Polska Akademia Umiejętności. Wydział P.A.U.W. Lekarski. , Patologia Stachury i Domagały znaczy słowo o chorobie. T. 1, wyd. 3., zmienione i poprawione, Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 2016, s. 114-116, 129-133, ISBN 978-83-7676-241-8 , OCLC995686237 [dostęp 2019-12-05] .
- ↑ Krzysztof K. Bryniarski Krzysztof K. , Immunotolerancja, [w:] Krzysztof K. Bryniarski i inni, Immunologia : dla studentów wydziałów medycznych i lekarzy, wyd. Dodruk, Wrocław: Edra Urban & Partner, 2018, s. 136-137, ISBN 978-83-65625-62-5 , OCLC1038455605 [dostęp 2019-12-05] . i inni
- ↑ G. G. Balut G. G. , Small molecule inhibitors of ezrin inhibit the invasive phenotype of osteosarcoma cells., „Oncogene”, 31: 269, 2012 . Brak numerów stron w czasopiśmie
| Zobacz hasło metastaza w Wikisłowniku |
- Vinay Kumar, Ramzi S. Cotran, Stanley L. Robins: Robins Patologia. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2005. ISBN 83-89581-92-2 . Brak numerów stron w książce
- Radzisław Kordek (red.): Onkologia. Podręcznik dla studentów i lekarzy. Gdańsk: Via Medica, 2007. ISBN 978-83-7555-016-0 . Brak numerów stron w książce
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.
