U nas zapłacisz kartą
"Rozprzestrzeniający się rak - Wikipedia jako źródło wiedzy"
Gwiaździaki — diagnostyka
Podstawowymi badaniami, które pozwalają na zidentyfikowanie gwiaździaka, są badania obrazowe — tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny. Uzyskany obraz daje możliwość rozpoznania nie tylko lokalizacji guza, ale również jego charakteru, wpływu na otaczające tkanki oraz złośliwości.
Gwiaździaki stanowią niejednorodną grupę — mogą charakteryzować się zróżnicowanym obrazem histologicznym i profilem genetycznym. Ma to szczególne znaczenie pod względem diagnostycznym. W związku z tym, w 2016 roku, Światowa Organizacja Zdrowia wprowadziła zmiany do dotychczasowego sposobu klasyfikacji nowotworów ośrodkowego układu nerwowego (World Health Organization Classification of Tumors of the Central Nervous System).
Wyróżniono cztery grupy, których podział został dokonany pod kątem złośliwości guzów. Do poszczególnych grup zaliczane są następujące gwiaździaki:
- GI: Astrocytoma pilocyticum (gwiaździak włosowatokomórkowy, gąbczak)
- GII: Astrocytoma fibrillare (gwiaździak włókienkowy), Astrocytoma diffusum (gwiaździak rozlany), Astrocytoma gemistociticum (gwiaździak gemistocytarny)
- GIII: Astrocytoma anaplasticum (gwiaździak anaplastyczny)
- GIV: Glioblastoma (glejak)
Nowotworami rokującymi najlepiej są znajdujące się w grupie GI, a nowotwory GIV rokują najgorzej.
Przypisy [ edytuj | edytuj kod ]
- ↑ abcdef Szczepan S. Józefowski Szczepan S. , Odporność przeciwnowotworowa i immunoterapia onkologiczna, [w:] Krzysztof K. Bryniarski i inni, Immunologia : dla studentów wydziałów medycznych i lekarzy, wyd. Dodruk, Wrocław: Edra Urban & Partner, 2018, s. 157-158, ISBN 978-83-65625-62-5 , OCLC1038455605 [dostęp 2019-12-05] . i inni
- ↑ abcdefghijklmnopq Wenancjusz W. Domagała Wenancjusz W. , Nowotwory, [w:] Stachura , Jerzy (1937-2008). , Polska Akademia Umiejętności. Wydział P.A.U.W. Lekarski. , Patologia Stachury i Domagały znaczy słowo o chorobie. T. 1, wyd. 3., zmienione i poprawione, Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 2016, s. 114-116, 129-133, ISBN 978-83-7676-241-8 , OCLC995686237 [dostęp 2019-12-05] .
- ↑ Krzysztof K. Bryniarski Krzysztof K. , Immunotolerancja, [w:] Krzysztof K. Bryniarski i inni, Immunologia : dla studentów wydziałów medycznych i lekarzy, wyd. Dodruk, Wrocław: Edra Urban & Partner, 2018, s. 136-137, ISBN 978-83-65625-62-5 , OCLC1038455605 [dostęp 2019-12-05] . i inni
- ↑ G. G. Balut G. G. , Small molecule inhibitors of ezrin inhibit the invasive phenotype of osteosarcoma cells., „Oncogene”, 31: 269, 2012 . Brak numerów stron w czasopiśmie
| Zobacz hasło metastaza w Wikisłowniku |
- Vinay Kumar, Ramzi S. Cotran, Stanley L. Robins: Robins Patologia. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2005. ISBN 83-89581-92-2 . Brak numerów stron w książce
- Radzisław Kordek (red.): Onkologia. Podręcznik dla studentów i lekarzy. Gdańsk: Via Medica, 2007. ISBN 978-83-7555-016-0 . Brak numerów stron w książce
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.
Morfologia guzów przerzutowych [ edytuj | edytuj kod ]
Guzy przerzutowe zazwyczaj są liczne, okrągłe, dobrze odgraniczone od narządu. Na przekroju miękkie. Zawierają niewielką ilość podścieliska łącznotkankowego, zatem w środku może dochodzić do zmian martwiczych [2] .
Populacje komórek zdolnych do przerzutowania w nowotworze nie wykazują charakterystycznych cech w obrazie histologicznym [2] . Jedyne, co można określić cechy komórek nowotworowych, które mogą (ale nie muszą) mieć związek ze zdolnością do przerzutowania – tzw. czynniki prognostyczne, na przykład [2] :
- wzrost ekspresji CD44 (w rakach),
- nadekspresja ezryny – białka wiążącego szkielet aktynowy z macierzą pozakomórkową – w niektórych mięsakach,
- ekspresja genów NM23H1 w raku sutka, KiSS-1 w czerniaku złośliwym skutkuje przeciwdziałaniu – są to geny supresorowe przerzutowania.
Zdefiniowano także tzw. sygnatury przerzutowe – zmiany w ekspresji całych zespołów genów w komórkach guza pierwotnego, stanowiące predyspozycję do przerzutowania [2] .
Podsumowując, markery przerzutów jako takie nie istnieją. Istnieją cechy, białka, geny charakterystyczne dla przerzutów, co może być podstawą do likwidacji obrazu komórki przerzutowej – np. poprzez podaż inhibitora ezryny [4] . Daje to szanse na stworzenie "inhibitorów przerzutów".
OBJAWY GUZÓW NEUROENDOKRYNNYCH UKŁADU POKARMOWEGO GEP-NEN
Dolegliwości kliniczne i objawy choroby mogą wiązać się z masą guza lub w niektórych przypadkach zależą od substancji wydzielanych przez konkretne nowotwory neuroendokrynne układu pokarmowego. Najczęstszym objawem jest niecharakterystyczny ból w jamie brzusznej, utrzymujący się miesiącami, a nawet latami.
Symptomy bólowe są spowodowane lokalnym, zwykle powolnym wzrostem guza i niedrożnością jelit w wyniku powiększania jego wymiarów w świetle lub poza światłem jelita. Rzadko obserwuje się żółtaczkę mechaniczną w guzach neuroendokrynnych głowy trzustki czy brodawki Vatera.
GEP-NET rozpoznaje się najczęściej przypadkowo jako zmiany przerzutowe do wątroby do węzłów chłonnych, rzadziej jako masę guza pierwotnego. Diagnostyka nieczynnych hormonalnie, stosunkowo wolno rosnących nowotworów neuroendokrynnych układu pokarmowego jest zwykle opóźniona o 5 lat.
W chwili rozpoznania około połowa przypadków nowotworów neuroendokrynnych układu pokarmowego jest w stadium lokalnego zaawansowania, 23% w stadium lokarregionalnego zaawansowania, a u 27% chorych obserwuje się przerzuty odległe.
Rozwój nowotworu
W piśmiennictwie medycznym stosuje się też dwa terminy związane bezpośrednio z rozwojem nowotworu czy też przemianą (transformacją) zmiany niezłośliwej w nowotwór.
Zmiana przednowotworowa – co to jest?
Zmianą przednowotworową nazywamy taką zmianę, która wiąże się z większym ryzykiem rozwoju nowotworu złośliwego (z takiej zmiany częściej rozwinie się nowotwór). Przykładem tego typu zmian są polipy gruczolakowe jelita grubego, na podłożu których może się rozwinąć rak jelita grubego.
Samo słowo polip oznacza guzowaty twór wyrastający ze śluzówki (błony śluzowej). Polipy są określeniem makroskopowym, co oznacza, że dana zmiana ma formę polipa, ale nie określa, jakiego rodzaju jest to zmiana. Polipy mogą występować w różnych okolicach ciała i są ogólnie nowotworami łagodnymi, choć w formie polipa mogą się rozwijać nowotwory złośliwe.
Stan przednowotworowy
Stan przednowotworowy to choroba związana ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia nowotworu złośliwego. Chorzy, u których rozpoznano taką chorobę, powinni być poddani bacznej obserwacji lekarskiej i należy u nich wykonywać odpowiednie badania diagnostyczne, co umożliwia wczesne wykrycie zmian przednowotworowych lub już nowotworów i skuteczne leczenie. Przykład stanu przednowotworowego stanowi choroba zapalna jelita grubego o nazwie wrzodziejące zapalenie jelita grubego (colitis ulcerosa), w przebiegu której istnieje zwiększone ryzyko rozwoju raka jelita grubego.
Polipy jelita grubego są zmianami znajdowanymi podczas badań endoskopowych (kolonoskopii lub rektoskopii), wykonywanych z różnych powodów. Usuwa się je podczas takiego badania i następnie wykonuje badanie histopatologiczne, w celu określenia charakteru zmiany (łagodny lub złośliwy guz) i ustalenia dalszego postępowania leczniczego. Najczęściej pod pojęciem polipa jelita grubego rozumie się łagodne nowotwory błony śluzowej tego odcinka przewodu pokarmowego, czyli polipy gruczolakowe – jak wspomniano wyżej są to zmiany przednowotworowe. Wiążą się one z ryzykiem rozwoju raka jelita grubego i dlatego należy je usuwać (zabieg taki nazywamy polipektomią), zapobiegając w ten sposób zachorowaniu na nowotwór.