U nas zapłacisz kartą
Objawy nowotworu wrzecionowatokomórkowego - Poznaj sygnały, które warto znać
Rak jamy ustnej – podstawowe informacje o tym nowotworze
W obrębie jamy ustnej najczęściej rozwija się rak płaskonabłonkowy, który atakuje m.in. dno jamy ustnej i język. Rzadziej w jamie ustnej wykrywane są nowotwory wywodzące się z gruczołów ślinowych, czyli gruczolaki, a także nowotwory innych typów morfologicznych. Nie oznacza to jednak, że w jamie ustnej nie mogą powstać zmiany nowotworowe innego typu np. czerniak. Oprócz zmian chorobowych w jamie ustnej mogą utworzyć się także zmiany o podłożu nowotworowym w obrębie gardła, które powstają z powodu oddziaływania na organizm takich samych czynników ryzyka.
Ryzyko zachorowania na złośliwy nowotwór jamy ustnej i raka gardła znacznie zwiększa nałogowe palenie papierosów, picie wysokoprocentowego alkoholu, a także zaniedbywanie higieny jamy ustnej. Palenie tytoniu nawet 7-krotnie zwiększa ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej.
Dwukrotnie częściej rak jamy ustnej diagnozowany jest u mężczyzn, ryzyko zachorowania zwiększa wiek powyżej 50. roku życia. W wieku średnim zwiększa się częstość zachorowania na większość nowotworów, z których rozwojem związek mają używki, a także styl życia.
Można zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej, wcześnie rzucając palenie papierosów, a także rezygnując z częstego sięgania po alkohole wysokoprocentowe. Rzadko złośliwy nowotwór jamy ustnej diagnozowany jest u osób młodych.
Włókniakomięsak (fibrosarcoma): diagnoza
Na podejrzenie choroby nowotworowej lekarza naprowadza obraz kliniczny oraz wyniki badań obrazowych pacjenta. We wstępnej diagnostyce obrazowej zastosowanie znajdują:
Przy czym ten ostatni jest najdokładniejszy i najlepiej obrazuje zmiany w tkankach miękkich.
Na podstawie tych wyników można jedynie określić, czy w tkankach znajduje się guz i jaki obszar zajmuje, natomiast do określania typu nowotworu niezbędne jest rozszerzenie diagnostyki o badanie histopatologiczne materiału tkankowego.
Najczęściej do uzyskania fragmentu guza stosuje się biopsję gruboigłową. Jest to badanie wykonywane w znieczuleniu miejscowym.
Uzyskany materiał jest znakowany metodami immunohistochemicznymi oraz oceniany przez lekarza patomorfologa pod mikroskopem elektronowym.
Najczęściej diagnozowane nowotwory w obrębie jamy ustnej
Złośliwy nowotwór jamy ustnej to najczęściej rak płaskonabłonkowy. Płaskonabłonkowe nowotwory jamy ustnej różnią się pod względem stopnia zróżnicowania komórek nowotworu. Rak płaskonabłonkowy diagnozowany jest u około 90 proc. pacjentów. Zajmuje m.in. język oraz dno jamy ustnej.
Może również zostać wykryty inny nowotwór jamy ustnej, np.:
- rak gruczołowo-płaskonabłonkowy,
- rak wrzecionowatokomórkowy,
- rak drobnokomórkowy.
- rak limfatyczno-komórkowy.
Pod względem lokalizacji powstają m.in następujące nowotwory jamy ustnej.:
- rak języka,
- rak dna jamy ustnej,
- rak podniebienia twardego,
- rak policzka,
- rak warg,
- rak dziąseł.
Rzadziej diagnozowane są pierwotne nowotwory w obrębie żuchwy i szczęki, które wywodzą się m.in. z wyrostka zębodołowego.
Nowotwory złośliwe jamy ustnej różnią się pod względem agresywności i tempa wzrostu. Dość szybko mogą powodować przerzuty np. w regionalnych węzłach chłonnych. W jamie ustnej mogą również utworzyć się przerzuty z innych narządów i układów. Rak jamy ustnej rzadko powoduje przerzuty odległe. Najczęściej nacieka okoliczne tkanki m.in. kości żuchwy.
Rak jamy ustnej może zostać wykryty we wczesnym stadium. Najczęściej podejrzaną zmianę na błonie śluzowej zauważa stomatolog, jednak może ona także zostać wykryta np. podczas samobadania.
Zmiany przedrakowe i zmiany rakowe nie zawsze wywołują ból lub inny dyskomfort. Na rozpoczynający się proces nowotworowy mogą wskazywać np. niebolesny guzek, zgrubienie, czerwone plamki i niegojące się ranki, jasna zmiana lub krwiak na błonie śluzowej. Systematyczne przeglądy stomatologiczne to jeden z elementów profilaktyki raka jamy ustnej, w której istotną rolę odgrywają również rezygnacja z używek oraz prawidłowa higiena jamy ustnej.
Diagnoza mięsaka
Zarówno w Polsce jak i na świecie żyje niewielu specjalistów, którzy są w stanie trafnie zdiagnozować mięsaka. Poprawne rozpoznanie wymaga współpracy różnych specjalistów, tak więc pacjent powinien być leczony w odpowiednim ośrodku referencyjnym wielospecjalistycznym.
W naszym kraju dla osób dorosłych jest jeden taki w Warszawie (Klinika Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków w Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej- Curie w Warszawie). Jeśli natomiast w grę wchodzi leczenie dzieci to największe kompetencje mają: Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu oraz Instytut Matki i Dziecka oraz Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie.
Szacunkowe dane wskazują, że zaledwie około 50-60 % pacjentów chorujących na mięsaki jest leczona w sposób właściwy i w odpowiednich ośrodkach. W przypadku pozostałych zachorowań zarówno diagnoza jak i cale leczenie jest przypadkowe, z uwagi na brak postawienia prawidłowego rozpoznania.
