U nas zapłacisz kartą
Nowotwór złośliwy - Krzyżówka Życia i Śmierci
Pomoc niematerialna dla pacjentów onkologicznych
Jeśli osoba chora na raka jest samotna lub mieszka sama, pomagamy skontaktować z ośrodkami pomocy społecznej, informujemy na temat usług opiekuńczych, z których można skorzystać poprzez ośrodek w swoim rejonie.
Od 1 listopada 2023 roku dostępna jest nowa forma pomocy – tzw. usługi sąsiedzkie. Polega ona na tym, że osoba potrzebująca pomocy może wskazać osobę ze swojego otoczenia, która mogłaby regularnie jej pomagać. Ważne, aby nie była to osoba spokrewniona w linii prostej – taką relację można sformalizować poprzez zawiązanie umowy z gminą i wtedy opiekun dostaje wynagrodzenie z samorządu, a osoba chora ma zagwarantowaną pomoc ze strony zaufanej osoby. Zwracając się o pomoc najlepiej uczynić to w formie pisemnej, bo wtedy ośrodek ma obowiązek rozpoznać sytuację i wydać decyzję administracyjną.
Od kilku lat samorządy realizują projekty „Asystent osoby niepełnosprawnej”. Obejmują one różne formy wsparcia w czynnościach, których chory ze względu na ograniczenia wynikające z choroby nie może wykonać samodzielnie, a które są niezbędne, by mógł prowadzić aktywne życie i pełnił różne role społeczne, rodzinne, a także – jeśli to możliwe – zawodowe. Warunkiem jest również orzeczenie o niepełnosprawności.
Dlatego jeśli osoba zainteresowana jest w szpitalu, może wtedy poprosić o pomoc pracownika socjalnego – zgłosić taką potrzebę lekarzowi, pielęgniarce, psychologowi, koordynatorowi onkologicznemu i stosownie do życzenia spotykamy się na oddziale albo w gabinecie Poradni Psychoonkologii.
Co robić w przypadku wystąpienia objawów wskazujących na raka wątroby?
Nie istnieją objawy, które mogą sugerować rozwój nowotworu złośliwego wątroby na wczesnym etapie. Niemniej, wystąpienie któregokolwiek z wymieniowych wyżej objawów powinno skłonić chorego do udania się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Po wykonaniu koniecznych badań i ustaleniu rozpoznania, lekarz zaproponuje dalsze postępowanie. Osoby znajdujące się w grupach ryzyka (np. chore na wirusowe zapalenie wątroby typu C lub z rozpoznaniem niealkoholowego stłuszczenia wątroby) powinny zgłaszać się regularnie na wizyty kontrolne i wykonywać zlecone przez lekarza badania.
Lekarz najpierw zbiera od pacjenta wywiad dotyczący przebiegu dolegliwości, przyjmowanych leków, chorób towarzyszących, a następnie zbada pacjenta. Jednak ustalenie rozpoznania nowotworu wątroby jedynie na podstawie zgłaszanych przez chorego dolegliwości, badania lekarskiego oraz podstawowych badań krwi jest bardzo trudne, a często wręcz niemożliwe.
Dlatego w dalszej kolejności zleca się badania dodatkowe. Najczęściej wykonuje się USG brzucha. Obraz guzów wątroby w USG jest jednak często niejednoznaczny i łatwo pomylić zmianę złośliwą wątroby ze zmianą łagodną, która nie wymaga żadnego leczenia. Dlatego, w celu uzyskania pełnego rozpoznania, bardzo często po uwidocznieniu podejrzanego guza wątroby w USG, wykonuje się dodatkowe badania obrazowe. Do najczęściej wykonywanych należą tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny. Rak wątrobowokomórkowy jest jednym z niewielu nowotworów, którego rozpoznania można dokonać, wykonując jedynie badania obrazowe.
W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie kolejnego kroku diagnostycznego, jakim jest biopsja wątroby. Biopsję można wykonywać techniką cienkoigłową albo gruboigłową. Zabieg ten polega na nakłuciu wątroby (przez skórę) igłą – cienką (w celu pobrania komórek) lub grubą (pobiera się fragment tkanki – jest to niezbędne, np. do oznaczenia występowania mutacji). Oba typy biopsji wykonuje się w znieczuleniu miejscowym pod kontrolą USG.
Rak wątroby - leczenie i rokowanie
Podstawowym elementem leczenia nowotworów złośliwych wątroby, zarówno pierwotnych, jak i wtórnych (czyli przerzutów), jest leczenie operacyjne.
- Operacja, czyli wycięcie całej zmiany nowotworowej wraz z odpowiednim marginesem zdrowych tkanek. Jest to sposób leczenia stwarzający największe szanse na wyleczenie (5-letnie przeżycie wynosi ok. 70%). Metoda ta ma jednak wiele ograniczeń, co powoduje, że można ją zastosować jedynie u niewielkiej części pacjentów. Po pierwsze, celem operacji powinno być usunięcie wszystkich zmian, zatem w sytuacji, gdy w badaniach obrazowych stwierdza się więcej niż jeden guz wątroby, chirurg musi ocenić, czy możliwe jest wycięcie wszystkich zmian. Po drugie, bardzo ważnym elementem planowania operacji jest ocena czy miąższ wątroby pozostały po operacji jest wystarczający do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Jeżeli pozostawiony zdrowy miąższ narządu nie będzie w stanie zapewnić poprawnego funkcjonowania organizmu, chorzy po operacji popadają w ciężką niewydolność wątroby, która często prowadzi do śmierci. Trzecim elementem kwalifikacji do zabiegu operacyjnego jest określenie agresywności danego guza, który w chwili rozpoznania może naciekać okoliczne struktury (np. żyłę główną górną).
- Przeszczepienie wątroby. W praktyce takie postępowanie można zaproponować bardzo wąskiej grupie chorych na raka wątrobowokomórkowego, którzy spełniają bardzo wyśrubowane kryteria wielkości i liczby guzów (kryteria mediolańskie).
- Ablacja falami o częstotliwości radiowej (radioablacja) – jeżeli zmiany w wątrobie wynoszą mniej niż 2 cm, metodę tę można stosować jako alternatywę zabiegu operacyjnego lub przeszczepienia wątroby.
Oprócz powyższych metod jest wiele innych sposobów leczenia złośliwych guzów wątroby – w zależności od stadium choroby. Należy do nich chemoembolizacja dotętnicza – ang. TACE (polega na podaniu chemioterapii poprzez specjalny cewnik wprowadzony do naczyń prowadzących krew do nowotworu). Dodatkowo, tego rodzaju chemioterapię można połączyć z zabiegiem zamknięcia naczyń dostarczających krew do guza. Wykorzystuje się do tego wspominaną już wcześniej radioablację lub radioterapię.