U nas zapłacisz kartą
Nowotwór złośliwy - Krzyżówka Życia i Śmierci
Rak wątroby (nowotwory złośliwe wątroby): rodzaje, objawy, leczenie i rokowanie
Do pojawienia się guza w wątrobie może dojść w wyniku przerzutów innych nowotworów do wątroby lub nowotwór rozwija się z tkanek znajdujących się w wątrobie – najczęściej jest to rak wątrobowokomórkowy. Zmiany nowotworowe w wątrobie mogą długo nie dawać żadnych objawów. Leczenie i rokowanie w raku wątroby zależy od stopnia zaawansowania choroby
Nowotwory złośliwe wątroby mogą się rozwijać z tkanek znajdujących się w wątrobie (nowotwory pierwotne wątroby) lub stanowić przerzuty nowotworów złośliwych innych narządów (nowotwory wtórne wątroby). To właśnie przerzuty są najczęstszymi nowotworami złośliwymi występującymi w wątrobie.
Wśród pierwotnych nowotworów wątroby najczęściej występuje rak wątrobowokomórkowy (ok. 90%) oraz (rzadziej) rak z nabłonka dróg żółciowych. Inne, takie jak np. torbielakogruczolakorak, występują rzadko.
Nowotwory wtórne wątroby, czyli przerzuty innych nowotworów do wątroby, mogą powstać w przebiegu wielu innych nowotworów – na przykład raka żołądka, raka trzustki, raka płuca, raka piersi, czerniaka skóry i wielu innych. Wątroba jest narządem, w którym bardzo często dochodzi do powstawania przerzutów, m.in. ze względu na jej bogate ukrwienie. Przerzuty mogą się pojawić nawet kilka lat po wyleczeniu z nowotworu pierwotnego, dlatego tak ważna jest regularna kontrola po leczeniu radykalnym.
Co to jest nowotwór (choroba)
Aż do XX wieku nowotwór uważano za chorobę nieuleczalną, a jedynym znanym sposobem leczenia była operacja chirurgiczna. Jeszcze kilkanaście lat temu rak nie budził tak wielkich emocji, choroba nowotworowa była wstydliwa, ukrywana i traktowana jako temat tabu. Aktualnie następuje zmiana tego trendu – o nowotworach złośliwych dyskutuje się coraz więcej i głośniej.
Nowotwór jest chorobą materiału genetycznego. Powstaje w wynik akumulacji uszkodzeń genetycznych. Choroba nowotworowa dotyczy ludzi, ale również zwierząt.
Niemal każdy z nas ma dziś w swoim bezpośrednim lub dalszym otoczeniu kogoś chorego na nowotwór złośliwy lub łagodny. Statystyki odnotowują zwiększony odsetek zachorowań na nowotwory, choć nie jest on tak duży, jak się powszechnie sądzi. Wrażenie to wynika raczej z upowszechniania się specjalistycznej diagnostyki onkologicznej oraz z częstszego rozpoznawania raka we wczesnych stadiach choroby.
Warto podkreślić, że każdy nowotwór jest tak wyjątkowy, tak jak osoba, którą dotyka. Oznacza to, że pacjenci, u których zdiagnozowano ten sam podtyp raka (chorobę zlokalizowaną w tym samym organie), mogę posiadać w rzeczywistości tylko ułamek wspólnych mutacji.
– Płuco, pierś, jajnik. nowotwory od zawsze klasyfikowane były według narządu, w którym się rozwinęły. Dynamiczny rozwój nowoczesnych technik diagnostycznych i badań molekularnych doprowadził do zmiany postrzegania choroby nowotworowej. Aktualnie jesteśmy świadkami rewolucji polegającej na przejściu z tzw. onkologii narządowej do onkologii precyzyjnej – komentuje Jarosław Gośliński, redaktor naczelny portalu onkologicznego zwrotnikraka.pl
Co robić w przypadku wystąpienia objawów wskazujących na raka wątroby?
Nie istnieją objawy, które mogą sugerować rozwój nowotworu złośliwego wątroby na wczesnym etapie. Niemniej, wystąpienie któregokolwiek z wymieniowych wyżej objawów powinno skłonić chorego do udania się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Po wykonaniu koniecznych badań i ustaleniu rozpoznania, lekarz zaproponuje dalsze postępowanie. Osoby znajdujące się w grupach ryzyka (np. chore na wirusowe zapalenie wątroby typu C lub z rozpoznaniem niealkoholowego stłuszczenia wątroby) powinny zgłaszać się regularnie na wizyty kontrolne i wykonywać zlecone przez lekarza badania.
Lekarz najpierw zbiera od pacjenta wywiad dotyczący przebiegu dolegliwości, przyjmowanych leków, chorób towarzyszących, a następnie zbada pacjenta. Jednak ustalenie rozpoznania nowotworu wątroby jedynie na podstawie zgłaszanych przez chorego dolegliwości, badania lekarskiego oraz podstawowych badań krwi jest bardzo trudne, a często wręcz niemożliwe.
Dlatego w dalszej kolejności zleca się badania dodatkowe. Najczęściej wykonuje się USG brzucha. Obraz guzów wątroby w USG jest jednak często niejednoznaczny i łatwo pomylić zmianę złośliwą wątroby ze zmianą łagodną, która nie wymaga żadnego leczenia. Dlatego, w celu uzyskania pełnego rozpoznania, bardzo często po uwidocznieniu podejrzanego guza wątroby w USG, wykonuje się dodatkowe badania obrazowe. Do najczęściej wykonywanych należą tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny. Rak wątrobowokomórkowy jest jednym z niewielu nowotworów, którego rozpoznania można dokonać, wykonując jedynie badania obrazowe.
W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie kolejnego kroku diagnostycznego, jakim jest biopsja wątroby. Biopsję można wykonywać techniką cienkoigłową albo gruboigłową. Zabieg ten polega na nakłuciu wątroby (przez skórę) igłą – cienką (w celu pobrania komórek) lub grubą (pobiera się fragment tkanki – jest to niezbędne, np. do oznaczenia występowania mutacji). Oba typy biopsji wykonuje się w znieczuleniu miejscowym pod kontrolą USG.
Nowotwór – to warto widzieć o raku
Nowotwory to plaga naszej współczesności i jedna z najczęstszych chorób. Szacuje się, że w krajach rozwiniętych na nowotwór może zachorować nawet co trzecia osoba. Okres rozwoju, rozpoznania i leczenia nowotworów jest bardzo długi oraz wymaga wysokich nakładów.
Wzrost zachorowań na nowotwory związany jest w dużej mierze z wydłużaniem się czasu życia ludzi. Częstość występowania choroby nowotworowej rośnie z wiekiem człowieka.
Choć nowotwory znane są od starożytności (po raz pierwszy opisał je grecki lekarz Hipkorates), to dynamiczny rozwój badań nad nowotworami nastąpił w XX wieku i nada trwa, przynosząc coraz lepsze zrozumienie biologii nowotworów, a tym samym dając podstawy pod tworzenie nowych sposobów zapobiegania i leczenia tej choroby.
Warto podkreślić, że dzięki metodom wczesnego rozpoznawania oraz innowacyjnym strategiom leczenia raka (takim jak np. immunoterapia nowotworów), systematycznie wzrasta szansa na całkowite wyleczenie wielu nowotworów lub uczynienie z raka choroby przewlekłej.
Jak często występuje rak wątroby?
Pierwotne nowotwory złośliwe wątroby występują dość często. Według danych z Krajowego Rejestru Nowotworów, w Polsce rocznie odnotowuje się około 2000–3000 przypadków.
Z uwagi na czynniki ryzyka większą część pacjentów stanowią mężczyźni.
Wtórnych nowotworów wątroby (tzn. przerzuty do wątroby) obserwuje się wielokrotnie więcej niż pierwotnych guzów tego narządu.
Najczęstszym pierwotnym nowotworem złośliwym wątroby u dorosłych jest rak wątrobowokomórkowy (80–85% przypadków). W 85–95% przypadków rozwija się u chorych z marskością wątroby, jest 5. pod względem częstości występowania nowotworem złośliwym (1–8% nowych zachorowań rocznie) i 3. najczęstszą przyczyną zgonu z powodu nowotworów (ponad 1 mln zgonów rocznie) na świecie. Zachorowalność jest 2–4-krotnie większa wśród mężczyzn niż kobiet.
