U nas zapłacisz kartą
Nowotwór złośliwy - Krzyżówka Życia i Śmierci
Czym różnią się rak i nowotwór?
Pojęcia rak i nowotwór są potocznie traktowane jako tożsame i używane zamiennie. W rzeczywistości nie każdy nowotwór jest rakiem i jest złośliwy. Natomiast każdy rak jest złośliwy – ten termin oznacza medycznie nowotwór złośliwy. To co odróżnia guza złośliwego od niezłośliwego to jego zdolność do ciągłego rozrostu, niepohamowanego rozprzestrzeniania się komórek nowotworowych w organizmie i niszczącego działania.
Każdy nowotwór jest skomplikowaną mozaiką złożoną z miliardów różnych komórek, które nieustannie uczą się dostosowywać, „oszukiwać” układ odpornościowy i opierać się stosowanym terapiom.
Nowotwory niezłośliwe (łagodne) rosną tylko miejscowo i nie dają przerzutów. Choć występują statystycznie częściej niż złośliwe, to z reguły nie są dużym problemem onkologicznym. W przypadku takiego guza wystarczającym leczeniem jest zazwyczaj klasyczna operacja chirurgiczna. Niektóre zmiany niezłośliwe traktowane są jako stan poprzedzający powstanie guza złośliwego (np. polipy jelita grubego).
Wszystkie zmiany uważane za niezłośliwe i usuwane chirurgicznie muszą zostać przebadane dla pewności pod mikroskopem podczas badania histopatologicznego.
Rak wątrobowokomórkowy – przyczyny
Uważa się, że czynnikiem przyczyniającym się do wystąpienia raka wątrobowokomórkowego jest zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B lub C.
Rolę mogą również odgrywać inne czynniki o udowodnionym działaniu rakotwórczym: środki chemiczne (aflatoksyny, doustne środki antykoncepcyjne, androgenowe środki anaboliczne, alkohol) i palenie tytoniu. Sumowanie działania niektórych czynników – np. marskości alkoholowej i jednoczesnego zakażenia wirusem zapalenia wątroby B lub C – szczególnie zwiększa ryzyko zachorowania.
- marskość wątroby z innych przyczyn
- niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD)
- wrodzone choroby metaboliczne (niedobór α1-antytrypsyny, hemochromatoza, porfiria późna skórna)
- cukrzyca.
Rak wątroby - leczenie i rokowanie
Podstawowym elementem leczenia nowotworów złośliwych wątroby, zarówno pierwotnych, jak i wtórnych (czyli przerzutów), jest leczenie operacyjne.
- Operacja, czyli wycięcie całej zmiany nowotworowej wraz z odpowiednim marginesem zdrowych tkanek. Jest to sposób leczenia stwarzający największe szanse na wyleczenie (5-letnie przeżycie wynosi ok. 70%). Metoda ta ma jednak wiele ograniczeń, co powoduje, że można ją zastosować jedynie u niewielkiej części pacjentów. Po pierwsze, celem operacji powinno być usunięcie wszystkich zmian, zatem w sytuacji, gdy w badaniach obrazowych stwierdza się więcej niż jeden guz wątroby, chirurg musi ocenić, czy możliwe jest wycięcie wszystkich zmian. Po drugie, bardzo ważnym elementem planowania operacji jest ocena czy miąższ wątroby pozostały po operacji jest wystarczający do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Jeżeli pozostawiony zdrowy miąższ narządu nie będzie w stanie zapewnić poprawnego funkcjonowania organizmu, chorzy po operacji popadają w ciężką niewydolność wątroby, która często prowadzi do śmierci. Trzecim elementem kwalifikacji do zabiegu operacyjnego jest określenie agresywności danego guza, który w chwili rozpoznania może naciekać okoliczne struktury (np. żyłę główną górną).
- Przeszczepienie wątroby. W praktyce takie postępowanie można zaproponować bardzo wąskiej grupie chorych na raka wątrobowokomórkowego, którzy spełniają bardzo wyśrubowane kryteria wielkości i liczby guzów (kryteria mediolańskie).
- Ablacja falami o częstotliwości radiowej (radioablacja) – jeżeli zmiany w wątrobie wynoszą mniej niż 2 cm, metodę tę można stosować jako alternatywę zabiegu operacyjnego lub przeszczepienia wątroby.
Oprócz powyższych metod jest wiele innych sposobów leczenia złośliwych guzów wątroby – w zależności od stadium choroby. Należy do nich chemoembolizacja dotętnicza – ang. TACE (polega na podaniu chemioterapii poprzez specjalny cewnik wprowadzony do naczyń prowadzących krew do nowotworu). Dodatkowo, tego rodzaju chemioterapię można połączyć z zabiegiem zamknięcia naczyń dostarczających krew do guza. Wykorzystuje się do tego wspominaną już wcześniej radioablację lub radioterapię.
Nowotwór - co to, rozwój, podział
Nowotwór to nieprawidłowa tkanka. Nowotwory mogą był łagodne lub złośliwe. Łagodne nowotwory są częste, nie powodują powstania przerzutów i w większości są nieszkodliwe, choć mogą np. uciskać sąsiednie tkanki. Nowotwory złośliwe (np. raki) mogą powodować przerzuty i prowadzić do śmierci. Nowotwory mogą powstawać w zdrowych tkankach lub w tzw. zmianach przednowotworowych, czyli zmianach, które nie są nowotworami złośliwymi, ale których obecność powoduje większe ryzyko zachorowania na nowotwór złośliwy. W leczeniu nowotworów zasadniczą rolę odgrywa czas - im wcześniej leczenie zostanie podjęte, tym większa szansa wyleczenia.
Nowotwór to nieprawidłowa tkanka powstająca z jednej „chorej” komórki organizmu. Rośnie ona w wyniku niekontrolowanych podziałów komórek, połączonych z jednoczesnym zaburzeniem różnicowania się powstających komórek. Proces tworzenia nowotworu, czyli nowotworzenia to karcynogeneza.
Organizm traci kontrolę nad procesem namnażania się komórek w wyniku mutacji różnych genów, które kodują białka pełniące istotną rolę w cyklu komórkowym. Geny takie nazywamy protoonkogenami i antyonkogenami.
Część nowotworów rozwijających się u człowieka jest dziedziczna – stanowią one około 5–10% wszystkich chorób nowotworowych. Nowotwory rozwijają się tylko w takich tkankach, których komórki cechują się zdolnością do rozmnażania. Nie powstają zatem z dojrzałych neuronów (komórki nerwowe) i kardiomiocytów (komórki mięśnia sercowego), ponieważ wymienione komórki utraciły już zdolność do namnażania się.
Nowotwór – to warto widzieć o raku
Nowotwory to plaga naszej współczesności i jedna z najczęstszych chorób. Szacuje się, że w krajach rozwiniętych na nowotwór może zachorować nawet co trzecia osoba. Okres rozwoju, rozpoznania i leczenia nowotworów jest bardzo długi oraz wymaga wysokich nakładów.
Wzrost zachorowań na nowotwory związany jest w dużej mierze z wydłużaniem się czasu życia ludzi. Częstość występowania choroby nowotworowej rośnie z wiekiem człowieka.
Choć nowotwory znane są od starożytności (po raz pierwszy opisał je grecki lekarz Hipkorates), to dynamiczny rozwój badań nad nowotworami nastąpił w XX wieku i nada trwa, przynosząc coraz lepsze zrozumienie biologii nowotworów, a tym samym dając podstawy pod tworzenie nowych sposobów zapobiegania i leczenia tej choroby.
Warto podkreślić, że dzięki metodom wczesnego rozpoznawania oraz innowacyjnym strategiom leczenia raka (takim jak np. immunoterapia nowotworów), systematycznie wzrasta szansa na całkowite wyleczenie wielu nowotworów lub uczynienie z raka choroby przewlekłej.
